hósdagur 12. oktober 2006síða 18

18 Nr. 197 - 12. oktober 2006 tíðindi Týsdagin var tiltak um deyðarevsing, sum Amnesty skipaði fyri í samband við altjóða dag móti deyðarevsing. USA var serliga á breddanum, og nógv undraðust á, hvussu eitt so framkomið samfelag kann stuðla deyðarevsing DEYÐAREVSING Orð & myndir: Heini S. Kristiansen heinik@sosialurin.fo Týsdagin 10. oktober var altjóða dagur móti deyða­ rev­s­ing. Í hesum sam­bandi skipaði Amnesty Før­oya­ deild fyri almennum tiltaki í Margarinbrikkini klokkan 20 týskvøldið. Umleið 20 fólk vóru komin til tiltakið. At byrja við var framløga frá Unn Poulsen, skrivara. Hon hevur gjørt eina upp­ gávu um deyðarevsing, tá ið hon las enskt. - Eg havi stóran áhuga fyri USA, og eg ferðaðist nógv har yviri, tá ið eg las. Eg skuldi skriva uppgávu um deyðarevsing sum heild, men eg valdi at avmarka tað til einans í USA. Eg havi altíð undrast á, at eitt so fram­kom­ið samfelag heldur fast við deyðarevsing, sigur Unn Poulsen. "Though on crime" Í framløguni kom millum ann­að­ fram, at amerikumenn hug­sa øðrvísi enn ev­ro­pe­ar­ ar. Ein politikari skal helst vera "though on crime" (sláa hart niður á lóga­r­ brot), og hetta verður ofta av­gjørt út frá, um tú ert fyri deyðarevsing ella ikki. Pol­it­ik­ar­ar­nir, sum er ímóti deyða­rev­s­ing, verða róptir at vera "soft on crime", og tað er sera neiligt fyri teir. Deyðarevsing er eitt fólksligt krav í USA. 65 % eru fyri deyðarevsing, og tí er tað torført hjá pol­i­ti­k­ ar­un­um at taka eina aðra støðu. Eitt dømi, sum Margretha Nón­klett, samskipari, tók fram, er vælumtókti fyrr­ ver­andi forsetin í USA Bill Clin­ton. Hann tók avgerð um at avrættað ein sera men­n­ing­ar­tar­nað­an mann eftir stórt trýst. Við hesum vildi hann vísa, at hann var "though on crime". Ein sera ómenniskjanslig gerð hugsa vit, men hann verð­ur mettur at hava somu virð­ ir sum evropearar. - Hesin tilburðurin er vorðin kendur síðani tá. Deyða­dømdi maðurin hjálp­ ti teimum at finna puls­æðr­ ina, sum deyðiliga sproytan skuldi í, tí at hann helt, at hann var til lækna. So menningartarnaður var mað­ur­in, segði Margretha Nón­klett. Tølini tey somu í Evropa Í Føroyum virkar tað kanska ókent og órelevant at tosa um deyðarevsing. Vit halda, at evropearar eru eitt framkomið fólk, sum er ímóti avrættingum, men so­leið­is er ikki. - Eg havi sæð eina kann­ ing, sum vísir at næstan eins stórt prosenttal og í USA er fyri deyðarevsing í Evropa. Granskarar siga, at undirtøkan fyri deyða­revs­ ing er vaksin síðani 11/9 september, tá ið yvir­gangs­ at­sókn­in á World Trade Cent­er varð framd, sigur Unn Poulsen. Uppgávan hjá Amnesty í hesum málinum er at upplýsa, varpa ljós á og at leggja trýst á lond. Amnesty tekur frástøðu frá deyðarevsing við støði í manna­rætt­ind­a­sátt­mála­ num og al­tjóða yvirlýsingini hjá ST. Amnesty er limur í World Coalition Against the Death Penalty. Rasisma spælir inn Eftir framløguna varð ein film­ur vístur, sum setti ljós á, at tað eru feilir við rætt­ar­ skip­an­ini í USA. Fleiri eru vorðin dømd undir skeiv­ um grundarlag, og ras­is­ma spælir ofta inn. Tað slepst ikki undan at feil­ir koma fyri, og tí er tað skeivt at geva eina so enda­liga revsing, kom fram á fund­ in­um. Aftaná filmin høvdu fólk høvi at gera viðmerkingar og spyrja spurningar. Nógv høvdu okkurt á hjartað, og tað var røtt um, hvussu Am­nes­ty betri kann fáa sín boð­skap út. Tað var víst á, at tað gongur framá hjá Am­nes­ty, og tey hava nú tvey starvsfólk. Margretha Nón­klett er samskipari, og hon arbeiðir fulla tíð. Unn Poulsen er skrivari, og hon arbeiðir hálva tíð. Tosað var um at gera meira burt­ur­úr næstu ferð og møgu­liga fáa annað høli. Eis­ini kom upskott um at fáa onkran, sum hevur sit­ið á deyðsgongini og síð­ani er vorð­in leyslatin, henda­n­veg­ in og greitt frá persónligum upp­livingum. Deyðarevsing á breddanum í Margarinfabrikkini Sosialurin tosaði við tvey ung, sum vóru til tiltakið hjá Amnesty, um deyðarevsing DEYÐAREVSING Orð & mynd: Heini S. Kristiansen heinik@sosialurin.fo Thór Simonsen og Barbara Méresse vóru til tiltakið hjá Amnesty. Sosialurin spurdi tey, hvat tey halda um evnið, og hví tey komu til tiltakið. - Eg havi altíð havt áhuga fyri deyðarevsing. Eg eri sjálvur frá Kanada, har ið tað er væl upplýst ímóti deyðarevsing, og eg havi altíð undrast á, at tey útføra deyðarevsing í USA. Sjálvur eri eg ímóti deyðarevsing. Eg kenni heldur ongan, sum er fyri tí, sigur Thór. Barbara Méresse er úr Frankaríki. Mamman er føroysk. - Eg hoyrdi um tiltakið stutt áðrenn tað byrjaði, og hetta hevur mín áhuga. Tí valdi eg at fara ein túr. Eg eri sjálv ímóti deyðarevsing, sigur Barbara. Ung ímóti deyðarevsing Hesar kvinnunar eru allar virknar í Amnesty. Frá vinstru: Nanna Jurgens, Margretha Nónklett (samskipari), Katrina Petersen (limur), Annika Sølvará (forkvinna), Unn Poulsen (skrivari), Charlotte Ballebye (í starvslæru) Filmur um deyðarevsing varð sýndur í Margarinfabrikkini. Amnesty skipaði fyri tiltaki í samband við altjóða dagin móti deyðarevsing Dánjal á Dul Jacobsen er fyristøðumaður í Evangeliihúsinum. Hann er ímóti deyðarevsing. Hann undrast á, at George W. Bush, sum verður mettur at vera konservativt kristin, er fyri deyðarevsing DEYÐAREVSING Orð & mynd: Heini S. Kristiansen heinik@sosialurin.fo Dánjal á Dul Jacobsen var til staðar, tá ið Amnesty skipaði fyri tiltaki ímóti deyðarevsing. Hann er somkomuleiðari í Evan­geli­ i­hús­in­um. So­si­al­ur­in spurdi hann um hansara støðu til deyða­rev­s­ing - Sum kristin eri eg í­mó­ ti deyðarevsing, tí at øll hava rættin til lív. Tað var serliga rámandi í film­in­um, sum varð sýndur, har ið ein maður spurdi, um tú hevði viljað tendra kon­tak­ t­ina á stólinum, sum ein deyða­dømd­ur sat í. Tað fær fólk til at hugsa um teirra støðu. Dánjal er glaður fyri til­ tak­ið hjá Amnesty - Eg haldi, at hetta var sera á­huga­vert. Tað eru ikki meira enn tríggir mánaðir síð­ani at tríggir kristnir menn vórðu avrættaðir í In­d­on­e­sia, og tað var eftir eina órættvísa rættargongd. So hetta upptekur okkum eis­ini. George W. Bush verður mang­an mettur at vera kon­ ser­va­tiv­ur kristin, og tí er hann væl umtóktur millum nógv­ar kristnar føroyingar fyri hansara sjónarmið um fost­ur­tøku og samkynd. Men hvat halda tey so um han­sa­ra greiðu støðu fyri deyð­a­rev­s­ing? - Eg havi ongantíð skilt hansara støðu í tí málinum. Hann hevur nógv góð sjón­ ar­mið, men hatta skilji eg als ikki. Um vit leggja nóg nógv trýst á, so verður deyða­revs­ing møguliga av­tik­ið aftur, sigur Dánjal at enda. Kristiligur leið­ari ímóti deyðarevsing