sunnudagur 1. oktober 2006síða 24

Nr. 208 • 27-28. oktober 2006 Vikuskifti 2 Klumman Heini í Skorini lesandi Uppgerð Stríðið um tey samkyndu snýr seg um annað og meiri enn samkynd. Hetta mál­ið er bert svávulpinnurin, sum er komin í hóslag við ben­sin­ ið. Ein størri trupulleiki ligg­ ur og prutlar undir lokinum. Ein national uppgerð, ein »kulturkampur«, sum pol­ar­i­ ser­ar og spjaðir. Handan allar grund­gev­ ing­ar snýr ósemjan seg í ver­u­leikanum um, hvønn leik­lut átrúnaður skal hava í føroyskum politikki. Grund­leggjandi snýr stríðið seg um sekularisering ella ikki. Øðrumegin standa tey, sum stríðast fyri, at krist­indómurin framvegis kann vera grundarlag undir pol­itiskum avgerðum. Hin­u­ meg­in standa tey, sum vilja gera upp við kristindómsins leik­lut í politiska lívinum og mót­mæla, at Bíblian verður nýtt sum politiskt amboð. Tveir »blokkar«, tvær heims­ mynd­ir, tvær visiónir. Tað er henda uppgerð, sum øsingin um §266b endurspeglar. Tað er henda ósemja, sum í ver­u­ leik­anum skilir okkum! Skrivi-, talu- og trúar­ fræls­ið skal altíð virðast. Hin­vegin er tað átaluvert, tá tingmenn agitera fyri einum bíbilskum sam­fel­ags­grund­ ar­lagi. Tí hvussu kunnu vit hava eitt grundarlag ella fel­ags­nevnara, sum allir borg­arar ikki identifisera seg við, og sum »i sagens natur« skilir okkum sundur? Tað er jú munur á at krevja, at øll skulu undirleggja seg kristna læru, og so at krevja, at trúgvin skal vera eitt privat og persónligt mál, sum eingin skal noyðast inn und­ir! Henda meginregla er ess­ensurin í vesturlendska nat­i­on­alstatinum, eftir at myndugleikar í 17. øld loks­ ins funnu útav – eftir drúgt blóð­bað – at skilja sundur poli­­tikk og religión. Lat okk­um halda fast um hesa meg­in­reglu! Ungir menn út á hav umborð - Vit fáa ymiskan mat á borð­­ið; fisk eina til tvær ferð­­ir um vikuna í ymiskum út­­gávum, høsnarungar, kjøt­­rætt­ir og ”forlorna” haru. Kanska hava vit fing­ ið ov nógv av forlornari haru í seinastuni, heldur ein av teimum ungu skemt­ andi fyri Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Sosialurin var ein túr umborð á línuskipinum Morgunstjørnuni seinnapartin í gjár. Hetta var stutt fyri, at teir skuldu loysa og fara nýggjan túr. Vit hittu fimm av manningini til stutt prát. Teir siga, at Morgunstjørnan hend­an túrin helst fer at byrja á Sandoyarbankanum, har teir vænta at fáa longu og brosmu. Skipari er Jón Rubeksen úr Havn, og manningartalið ein van­ligan túr er 14. Bíða ikki - Vit ganga seks og seks og bróta bara vakt, tá ið nógv er at at kryvja. Hetta hendir sjáld­ an undir Føroyum, men oftari und­ir Íslandi, har nógvur fiskur mang­an er at fáa. Tá ið teir bróta vakt umborð á Morgunstjørnuni, missa teir oft­ast eina hálva frívakt ella so. Spurdir, hvussu tað gongur at manna skipið til hvønn túrin, halda teir, at tað sum heild hev­ ur gingið hampiliga væl. - Vit hava ikki bíðað eftir fólki, og tá ið vit loysa, eru vit sum oftast fullmannaðir. Hans Olaf Garðalíð, sum er fremstur vinstrumegin á mynd­ ini, er við sínum 18 árum yngst­ ur maður umborð, men Sørin Ab­s­a­lonsen undir liðini á Hans Ol­afi er eisini 18 ára gamal. Kári Johannesen, sum er næst uttastur høgrumegin, er við sínum 51 árum ikki elstur. - Vit hava aðrar menn umborð, sum eru eldri enn eg, sigur Kári. Teir halda, at ein dagur, sum gev­ur eini 8.000 pund, er ein hamp­i­ligur dagur undir Føroyum, soleiðis sum fiskiskapurin hev­ur verið í seinastuni. - Men fiskaprísurin er sum heild góður í løtuni, og tað ger góð­an mun, tá ið minni er at fáa. Teir siga, at inntøkan umborð á Morgunstjørnuni higartil í ár er farin um tær 300.000 krón­urnar. - Men tað er eingin, sum er við allar túrarnar, so hetta er ikki tað, sum vit hava tjent, leggja teir aftrat. Kári heldur fyri, at inntøkan helst er nakað lakari enn í fjør. Góður matur Súni í Kollsbyrgi á Eiði er kokk­ ur umborð á Morgunstjørnuni. - Hann er nýliga blivin fast­ur kokkur, og vit halda, at nú gongur bara heilt væl hjá hon­ um at kokkast. Spurdir, hvat teir fáa til døg­ urða um dagarnar, meðan teir eru úti, siga teir: - Vit fáa ymiskan mat; fisk eina til tvær ferðir um vik­una í ym­iskum útgávum, høsn­arungar, kjøtrættir og ”forlorna” haru. Kanska hava vit fingið ov nógv av forlornari haru í seinastuni, heldur ein av teim­um ungu skemtandi fyri. Allir eru tó samdir um, at kokk­urin er góður og dugir síni ting... Meðan vit práta uppi á bát­ a­dekkinum, noyðist onkur av ungu monnunum niður á dekk­ ið at taka ímóti provianti. Klokkan er nú skjótt 17, og skipið loysir hvørja løtu. - Eg vænti, at vit seta fyrstu set­una á Sandoyarbankanum um midnáttarleitið í kvøld, sig­ ur ein av teimum ungu. Veðrið er gott, meðan vit standa og práta. Tað er stilt, kalt og klárt veður, og sólin hev­ur hug at skína. Men soleiðis er tað ikki á hvørjum degi á einum skips­ dekki, tá ið tað líður út á heys­t­ ið, og veturin stundar til. Stillisliga avstað Sosialurin takkar fyri, at vit kundu órógva teir eina løtu, með­an teir kortini bíðaðu eftir boð­um um at loysa. Løtu seinni stevnir Morg­ un­stjørn­an stillisliga úteftir Skál­a­fjørðinum – á veg suður á Sandoyarbankan at royna eydn­una. Teir næstu dagarnar sleppur mann­ingin ikki longur enn út til lúnn­ing­ina. Tað eru kostirnir hjá teimum, sum søkja sjógvin. Longd:........... 36 m Breidd:.......... 7,03 m Tons:............. 270 BRT Manning:...... 14 Heimstaður: Eiði Skipaslag:... Línuskip Smiðiár:........ 1974 Eigari:............ Múlavík p/f Útgerðarmaður: Chr. J. Jacobsen Fakta um Morgun­ stjørnuna Nakrir av manningini um­borð á línu­skipinum Morg­un­­stjørn­uni, fv.: Hans Olaf Garð­alíð (18), Søld­ar­fjørður, Sør­in Absalonsen (18), Glyvrar, Jóhan Edvard Jo­hann­e­sen (23), Klaksvík, Kári Jo­hann­esen (51), Norðtoftir og Heri Weihe (19), Søldarfjørður Mynd: Vilmund Jacobsen