hósdagur 9. november 2006síða 22

Nr. 217 - 9. november 2006 23 SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk útlond Stutt sagt Grønar lendingar Sum tað fyrsta í heim­ inum hevur skandinaviska flogfelagið SAS sett sær fyri at brúka um­hvørv­ isvinarligar ella grønar lendingar, sum skulu hava við sær, at CO2-útlátið verður skert munandi. Ein nýggj samskiftisskipan skal gera, at flogførini kunnu sveima niður og inn ímóti flogvøllinum, soleiðis at tey næstan kunnu sløkkja motorarnar. SAS vónar at spara 100 kilo av brennievni fyri hvørja grøna lending, og CO2-útlátið verður um­leið 300 kilo minni fyri hvørja lending enn nú. Tað eru svenska deildin hjá SAS, svensku loft­ ferðs­lumyndug­leikarnir og flogverksmiðjurnar Boeing og Airbus, sum samstarva um ætlanina, skrivar Aftonbladet. SAS hevur roynt 300 grønar lendingar í seinastuni, og úrslitini hava verið góð, skrivar blaðið. Ringur turkur Tað hevur ikki regnað í stórum pørtum av Avstralia í langa tíð, og sambært myndugleikunum er talan um tann ringasta turkin í eini hundrað ár. Umleið helmingurin av tí dyrkaða lendinum í landinum er rakt av turkinum, og myndugleikarnir hava gjørt av at veita bøndr­ unum fíggjarligan stuð­ul fyri at avmarka missin. Sambært Peter McGauran, land­búnaðar­ mála­­ráð­harra, fer stuðulin at kosta tí almenna minst eina milliard krónur. Bumbaðu fótbóltsdyst Átta spælarar doyðu, tá ókendir menn skutu við bumbuvarpara eftir einum fótbóltsvølli í Bagdad í gjár. Vøllurin er í tí fátæka shiamuslimska Sadr-býar­ partinum. Umframt teir átta spælararnar, sum doyðu, vórðu minst 20 áskoðarar særdir. Tað seinasta samdøgrið hevur verið sera blóðugt í Irak. Myndugleikarnir siga, at minst 60 fólk hava latið lív ymsastaðni í landinum. Eitt nú doyðu sjey fólk í einari sjál­vmorðs­ at­sókn, og 14 onnur doyðu, tá amerikanskir her­menn søktu av upp­ reistrarmonnum. – Eg og Rumsfeld vóru samdir um, at hann átti at leggja frá sær George W. Bush Altjóða samfelagið fordømir ísraelska álopið á Beit Hanoun, og Hamas lovar at hevna álopið – Hesaferð fara vit ikki at svara við orðum, men við gerðum, sigur leiðarin í Hamas, Khaled Mashaal, eftir blóðuga ísraelska álop­ ið á palestinska býin Beit Hanoun í Gaza-geiranum. Minst 18 palestinar, teirra millum sjey børn, doyðu, tá ísraelsmenn skutu við granatum eftir ein­um íbúðarøki í býnum gjára­náttina. Útlendskir eygleiðarar ávara um, at tað blóðuga álopið fer at øsa víðgongdar palestinskar bólkar, og at ísraelsmenn tí kunnu vænta hevndarálop. Palestinski forsetin, Mah­moud Abbas, og for­ sætisráðharrin, Ismail Hani­ yeh, fordømdu ísraelska álopið, og teir hava lýst landasorg í tríggjar dagar fyri at minnast tey deyðu. ES og Noreg hava eisini fordømt álopið, og russiska uttanríkisráðið sigur, at ísraelska framferðin oyði­ leggur ísraelsku royndirnar at forða rakettálopum úr Gaza. Amerikanski for­ setin, George W. Bush, plagar at vera varin, tá tað snýr seg um Ísrael, men í gjárkvøldið segði hann, at Ísrael eigur at vísa varsemi, og hann segði seg vóna, at slíkt ikki hendir aftur. - Ísrael hevur boðað frá, at málið verður kannað, og tað er okkara vón, at kanningin verður gjørd skjótt, og at Ísrael tekur neyðug stig til tess at forða fyri, at tað slepst undan slíkum syndarligum tilburðum, segði Bush. Ísraelski forsætisráð­harr­ in, Ehud Olmert, hevur sagt, at herleiðslan hevur fingið boð um at kanna tilburðin í Beit Hanoun, og at herurin fer ikki at fremja fleiri álop, meðan málið verður kannað. Talsmenn hjá herinum hava sagt, at tað slepst ikki undan slíkum, tí palestinskir álopsmenn fjala seg millum sivilfólkið. Hamas lovar hevnd Summi halda Donald Rumsfeld vera ein rættan amerikanara. Onnur skýra hann ein eirindaleysan krígsharra Valósigurin hjá republikan­ arunum kostaði Donald Rumsfeld starvið sum verju­ málaráðharri. Tað var fyrst og fremst Irak-kríggið, sum kostaði republikanska flokkinum meirilutan í Kongressini, og Rumsfeld hevur verið ímyndin av ameri­konsku krígsførsluni har. Tí kostaði tað honum sessin. Sum verjumálaráðharri hevur tann 74 ára gamli Rumdfeld verið ein um­stríddur maður. Tey, sum halda av honum, siga, at hann er ein rættur amerikanari, og at hann hevur styrkt amerikanska hervaldið. Hansara mótstøðufólk siga harafturímóti, at hann er ein eirindaleysur krígsharri, sum ikki skilti tann blóðuga uppreisturin í Irak. Og so oyðilegði hann tað góða umdømið, sum USA hevði, tá hann gav herinum loyvi til at pína fangar. Sum ráðharri hevði Rums­feld ábyrgdina av inn­rásunum í Afghanistan í 2001 og í Irak í 2003. Tað var hann, sum skipaði fangaleguna í Guantanamo, og sum ráðharri var hann fyri hvøssum atfinn­ing­um, tá myndirnar frá fanga­pín­ ingini í Abu Ghraib komu fram. Fyrr í ár kravdu nakrir fyrrverandi generalar, at Rumsfeld bleiv koyrdur frá. Teir vildu vera við, at framferðin hjá herinum í Irak var skeiv, og at verju­ málaráðharrin vildi ikki lurta eftir sínum generalum og ráðgevum. Eitt nú høvdu generalarnir mælt honum til at senda fleiri hermenn til Irak, men Rumsfeld helt uppá, at tað var ikki neyðugt, tí USA skuldi brúka hátøknilig vápn held­ ur enn hermenn. Donald Rumsfeld hevur verið verjumálaráðharri tvey tíðarskeið. Sum 43 ára gamal bleiv hann tann yngsti verjumálaráðharrin nakrantíð í stjórnini hjá Gerald Ford, forseta í 1975 og nú aftur í Bush- stjórnini. Hann líður onga neyð, nú hann er farin frá. Sambært amerikonskum fjølmiðlum forvann hann fleiri milli­ ónir dollarar í stjóra- og nevndarsessum ímillum tey bæði tíðarskeiðini í Penta­ gon. Ein umstríddur maður lagt frá sær Donald Rumsfeld - ein umstríddur maður Hesin drongurin var millum tey sjey børnini, sum doyðu í ísraelska granatálopinum