mikudagur 22. november 2006síða 27

Nr. 226 - 22. november 2006 27 SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk útlond – Sýrialand hevur ábyrgdina. Sýriska stjórnin roynir at myrða øll tey frælsu í Libanon Saad Hariri Stutt sagt Bankamaður skotin Konstantin Mesjtjeriakov, sum átti ein stóran part av russiska bankanum Spet­ setstroibank, varð skotin uttan fyri hús síni í Moskva í gjárkvøldið. Sambært russiska ákæruvaldinum er hann tann triði banka­ maðurin, sum er myrdur í Russlandi síðani í au­gust. Ein talsmaður fyri ákæru­ valdið segði í gjárkvøldið, at løgreglan hevur onga ábending um, hvør myrdi bankamannin, men at allir møguleikar verða kann­ aðir. Sitið eitt ár Í dag er eitt ár, síðani Angela Merkel tók við sum týskur samveldiskanslari. Politiskir eygleiðarar í Týsklandi siga, at hetta árið hevur Angela Merkel vunnið sær viður­ kenning uttan fyri týska landamarkið, meðan um­dømi hennara í sjálvum Týsklandi hevur verið versn­andi. Í januar vísti ein meiningakanning, at 85 prosent av týskar­ unum vóru nøgdir við avrik hennara í kanslara­ embætinum, men í síðsta mánað vóru tað bara 55 prosent, sum hildu tað sama. Samstundis er undir­tøkan hjá teimum báð­um stjórnarflokkunum mink­að. Altman deyður Amerikanski filmleik­ stjór­in Robert Altman doyði í gjár. Hann var 81 ára gamal. Robert Alt­ man, sum millum annað er kendur fyri røðina ”M.A.S.H.” og filmar sum ”The Player” og ”Short Cuts”, varð fleiri ferðir heiðraður fyri síni avrik. Tað eydnaðist hon­ um kortini ongantíð at vinna Oscar-virðirlønina sum besti leikstjóri, hóast hann var innstillaður fleiri ferðir. Tey 55 árini Robert Altman var virkin, leikstjórnaði hann 86 filmum, og hann skrivaði eisini 37 handrit. Fyrrverandi libanski forsetin Amin Gemayel ávarar lands­ menn sínar ímóti at hevna morðið á sonin Pierre Gemayel, men vandin fyri vápnaðum saman­ bresti er stórur Tíðindini um, at tann 34 ára gamli Pierre Geamyel var myrdur í útjaðaranum av Beirut í gjár, fóru sum eldur um heimin, og í Liba­non fekk morðið tey flestu at minnast tað 15 ára langa borgarakríggið, har Gemayel-ættin hevði ein týð­andi leiklut. Harafturat kemur, at morðið hendir, júst sum vandi er fyri samanbresti millum teirra, sum eru fyri øktum samstarvi við grannan Sýrialand, og tey, sum ikki vilja vita av Sýrialandi. Pierre Gemayel taldist millum teirra, sum hava sett seg upp ímóti allari sýriskari ávirkan á libanskan politikk. Í gjár bað pápi hansara, fyrrverandi forsetin Amin Gemayel, fólkið sissa seg. - Vit vilja ikki hava hevnd, segði hann. Sýrialand Fólk, sum sóu tilburðin í útjaðaranum í Beirut, greiddu frá, at ein bil­ ur rendi á bilin, sum ídn­ aðarmálaráðharrin var í, so hann slapp ongan veg. Um somu tíð leyp ein vápnaður maður út á vegin og skjeyt fleiri skot eftir ráðharranum. Hann varð alt fyri eitt fluttur á sjúkrahús, men doyði eina løtu seinni. Tíðindini um morðið fóru sum eldur um allan heimin, og allastaðni bleiv morðið fordømt. Ein tann fyrsti at fordøma tað var formaðurin í antisýriska bólkinum í libanska tjóðar­ tinginum, Saad Hariri. Hann er sonur fyrrverandi forsætisráðharran Rafiq Hariri, sum varð myrdur saman við umleið 20 øðrum í februar í fjør. Saad Hariri segði seg ikki vera í iva um, at tað var Sýrialand, sum hevði beint fyri Pierre Geamyel. - Stjórnin í Damaskus roynir at myrða øll tey frælsu í Libanon, segði Saad Hariri í tjóðartinginum. Sýriska stjórnin vísti skuldsetingunum aftur við at fordøma morðið sum ”eitt andstyggiligt brotsverk”. Gemayel-ættin Gemayel-ættin hevur havt stóra ávirkan á libanskan politikk tey seinastu 70 árini og hevur verið virkin á tí kristna høgravonginum. Abbi Pierre Gemayel, sum eisini æt Pierre, stovnaði í 1939 flokkin Al-Kataib ella Falangistarnar, og hann gjørdist kendur sum tann fremsti talsmaðurin fyri ein­ um frælsum Libanon, sum skuldi rúma øllum liban­ um. Seinni og serliga undir borgarakrígnum, sum brast á í 1975, broyttist Al-Kataib til ein sera høgrasinnaðan kristnan flokk, sum fekk sítt egna herlið, og sum framdi fleiri illgerðir eins og hinir partarnir í borgarakrígnum. Oddamaður fyri herlið­ inum hjá Al-Kataib var Bashir Gemayel, sum var sonur Pierre Gemayel eldra. Hann bleiv valdur til forseta í august í 1982, meðan Libanon var hersett av Ísrael, men longu ein mánað aftan á valið varð hann myrdur í einari ógvusligari bumbuspreinging. Aftan á morðið bleiv tann eldri bróðurin, Amin Gemayel, valdur til forseta, og hann sat við valdið til 1988. Pierre Gemayel yngri, sum varð myrdur í gjár, var sonur Amin Gemayel og bróðursonur tann myrda Bashir. Ætlanin var, at hann skuldi halda fram við politikkinum hjá for­ fedrunum fyri einum fræls­ um Libanon. Ávarar ímóti blóðhevnd Morð og morðroyndir Morðið á Pierre Geamyel í gjár var bara eitt í einari røð av politiskum morðum og morðroyndum í Libanon. Bara tey bæði seinastu árini hava sjey slíkir tilburðir verið. • 14. januar 2005: Rafik Hariri, forsætisráðharri, verður myrdur í einari bumbuspreinging. • 2. juni 2005: Antisýriski tíðindamaðurin Samir Kassir doyr í einari bumbuspreinging. • 21. juni 2005: Fyrrverandi formaðurin í kommunistaflokkinum, George Hawi, verður myrdur. • 12. juli 2005: Roynt verður at beina fyri varaforsætisráðharranum Elias Murr. • 25. september 2005: Antisýriska sjónvarpskvinnan May Chidiae missir annan armin og annað beinið av einari bumbu, sum onkur hevur lagt undir bil hennara. • 12. desember 2005: Antisýriski blaðstjórin Gibran Tueni doyr av einari bilbumbu. • 21. november 2006: Pierre Gemayel, ídnaðarmálaráðharri og týðandi kristin politikari, verður skotin. Pierre Gemayel yngri, sum varð myrdur í Beirut í gjár