fríggjadagur 24. november 2006síða 7

Nr. 228 - 24. november 2006 7 tíðindi - Tey vælbjargaðu fáa næstan alt og tey lágløntu fáa næstan onki. Tí má hesin ultra liberali skattapolitikkurin hjá samgonguni steðgast, siga tey stóru fakfeløgini Skattalætti Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Hesin ultraliberali skatta­ poli­tik­k­urin hjá samgonguni má steðgast. Tað staðfesta øll tey fimm arbeiðarafeløgini í Før­oy­um. Tey hava viðgjørt æt­lan­ ina hjá samgonguni at lata skatta­lætta næsta ár og í 2008. Nið­ur­støðan hjá ar­beið­ ara­fel­øg­un­um er, at ætlaði skat­ta­­lætt­in hesi bæði næstu ár­ini, kann skaða væl­ferð­ar­ støð­­ið í Føroyum. Og ser­ stak­­liga kann hann skaða væl­­ferð­ar­støðið í landinum tey næstu árini. Saman við fleiri øðr­um fak­feløgum, fingu arb­eið­ ara­­feløgini høvi at bera síni sjónarmið fram fyri fígg­jar­ nevnd­ina hjá Løg­ting­in­um í gjár. - Men tíverri var hetta bara upp á kvamsvís, tí vit fingu greitt at vita frá um­boðunum hjá sam­gong­ uni, at avgerðin var longu tikin - Tí veit eg ikki, hvat vit vórðu boðsend til, sigur Inge­borg Vinther. Saman við arb­eið­ara­fel­ øg­un­um, vóru eisini umboð fyri Starvsmannafelagið, Før­oya Handverkarafelag, fel­ag­i­ð hjá sjúk­ra­røk­ta­ra­ frøð­ing­um og Yrkisfelagið hjá fíggjarstovnum í Før­oy­ um við á fundinum í fígg­jar­ nevn­d­ini. Vælbjargað fáa alt Ingeborg Vinther sigur, at útrokningar hjá arb­eið­ar­a­fel­ øg­un­um vísa, at skattalættin ven­d­ir fullkomiliga skeivt, tí tað vera tey við háløntu, sum fáa næstan alt, men tey lág­løntu fáa næstan onki. - Útrokningar vísa, at tann hálønti, sum forvinnur eina millión um árið, fær 11-13 ferðir so høgan skatta­ lætta í 2007 og 2008 sum tann láglønti fær, ið vinnur mill­um 150.000 - 200.000 krón­ur um árið. Serliga vónbrotin eru fak­fel­øg­ini av, at tað skal vera javnaðarflokkurin, ið stend­ur á odda fyri einum so sosialt ójavnum og ó­rætt­ vís­um skattalætta, sum tey taka til. - Javnaðarflokkurin er bygdur á javn­aðar­hug­sjón­ ina og hevur til stavnhald at burturbeina sosialar ójavnar og sosialt órættvísi. Tí eigur Javnaðarflokkurin ikki at stuðla ultraliberala skatta­ pol­itik­kin­um hjá Bárði Niel­sen, landsstýrismanni í skattamálum og Fólka­ flokk­in­um, sigur Ingeborg Vinther. Hon heldur, at meiningin við skattapolitikkinum kann og eigur ikki at vera, at skapa øktan sosialan ójavna mill­um láglønt verkafólk og háløntar lønmóttakarar. - Skattapolitikkurin eigur sjálv­sagt­ heldur ikki at út­hola væl­ferð­ar­sam­felag­ ið, leggur hon afturat. Kann skaða væl­ferð­ar­ sam­felagið Tá ið fakfeløgini vóru í fígg­ jar­nevnd­ini í gjár, fingu tey eisini boðað frá, at hevur landið ráð at geva skatta­ lætt­­ar, má samgongan og Jav­n­­a­ð­ar­­flokk­ur­in syrgja fyri, at teir venda sosialt rætt. - Skattapolitikkurin eig­ur at verða eitt amboð, har syrgt verð­ur fyri, at breið­ astu herð­ar­nir bera tyng­stu byrð­­ar­­nar. Skatta­pol­­it­ikk­ur­ in eigur at vera so­leiðis, at tey við høgu løn­unum rinda ein rímiliga høg­an skatt at tryggja sam­halds­fasta væl­ ferð­ar­sam­felag­ið Føroyar. Tí staðfesta fakfeløgini, at skattapolitikkurin hjá sam­gonguni má steðgast, tí hann hevur til endamáls at geva teimum tann størsta lættan, sum hava minst tørv á honum. - Skattagrundarlagið má vera á slíkum støði, at landið hevur ráð at menna vælferðina á pen­sjón­s­økin­ um og øðrum økjum, sum eru afturúrsigld. Tí er beinanvegin neyðugt at taka av ella hækka lægstu fyri­tíð­ar­pen­sjón, tí henda pen­sjón er alt ov lág og má eftir fátækramarkinum hjá E. S. metast hon metast at vera ein fátækrapensjón, siga fakfeløgini. Tey staðfesta eisini, at búskaparfrøðingar hava boð­ að frá, at skatta­pol­i­tik­k­ur­in hjá samgonguni er skaði­lig­ ur fyri lands­bú­skap­in. - Skattalættarnir, sum eru í umbúna, kunnu skaða vælferðarstøðið og serstakliga kunnu teir skaða vælferðarstøðið í fram­tíð­ ini. Fakfeløgini vísa á, at bú­skap­ar­frøð­in­gar hava mett, at skattalættin kann seta enn meiri ferð á búskapin, hóast ferðin longu er ríkiliga stór. Hann kann føra til príshækkingar og lægri vælferð, tí minni skatta­pen­ing­ur verður at skapa vælferð fyri. Samstundis vísa teir á, at skatta­lætt­in kann ikki skapa meira arbeiði og harvið hægri arbeiðsinntøku til ar­beið­an­di fólkið, tí allar ar­beið­s­førar hendur eru í ar­beiði frammanundan. Ingeborg Vinther sigur, at sostatt er onki ið talar fyri, at tað er forsvarligt at lata skattalætta, soleiðis sum samgongan ætlar. - Men metir samgongan framvegis, at landið hevur ráð at geva skattalættar hesi bæði næstu árini, má lættin latast teimum, ið hava brúk fyri honum og tað eru tey yvir 12.000 verkafólkunum her á landi, ið eru láglønt. Ætlanin hjá samgonguni at lækka skattin má steðgast Ársinntøka Netto skattalætti Netto skattalætti 2007 + 2008 2003 - 2008 100.000 kr. 330 kr. 2.080 kr. 150.000 kr. 855 kr. 3.030 kr. 200.000 kr. 980 kr. 8.405 kr. 550.000 kr. 9.655 kr. 22.385 kr. 1.000.000 kr. 10.780 kr. 10.780 kr. Hendan talvan vísir, hvat ymsir lænarbólkar fáa burturúr skatta­lætt­a­n­um, sum samgongan ætlar at fremja tey bæði næstu árini. Útrokningar vísa, at tað eru tey, sum forvinna ímillum 300.000 krónur og 700.000 krónur, sum fáa mest í skattalætta, serliga tey, sum forvinna rundanum eina hálva millión um árið. Kvinnur og politikkur Mikudagin skipar Føroya Val fyri einum fundi í sambandi við kjakið um, at so fáar kvinnur eru uppi í politikki, og hvat kann gerast fyri at fáa fleiri kvinnur upp í politiska arbeiðið. Gestarøðarar á fundinum verða løgtingskvinnurnar Annita á Fríðriksmørk og Lisbeth Petersen, Rósa Samuelsen, borgarstjóri og Kaj Leo Johannesen, floksformaður. Fundurin verður í hølunum hjá Starvsmannafelagnum og byrjar kl. 19.30. Sama veiða - nógv hægri prísir Sambært Hagtovuni var áleið sama nøgd avreidd fram til oktobur mánað í ár, sum sama mánað í fjør. Men virðið á avreidda fiskinum var 88 miljónir hægri enn í fjør. Avreidd vórðu sløk 111 túsund tons í ár móti sløkum 110 túsund tonsum í fjør. Her eru tald upp í øll fiskasløg, skeljadýr eins og rogn og livur. Virðið á avreidda fiskinum var harafturímóti 88 miljónir hægri. Avreitt var fyri eina milljard í ár, afturímóti 918 miljónum í fjør. Vøksturin er sløk 10 prosent, og stendst sjálvsagt av, at prísirnir á flestu fiskasløgum eru uppfarnir. Eitt nú er avreiðingarprísurin á toski, hýsu og upsa millum 1,5 og 2,5 krónur hægri í ár enn í fjør. Metir samgongan framvegis, at landið hevur ráð at geva skattalættar hesi bæði næstu árini, má lættin latast teimum, ið hava brúk fyri honum og tað eru tey yvir 12.000 verkafólkunum her á landi, ið eru láglønt, sigur Ingeborg Vinther