mánadagur 18. desember 2006síða 21

Nr. 244 - 18. desember 2006 21 tíðindi Tvøroyrar Býráð fer nú at útvega grundstykki, til tey, sum hava hug at seta búgv. Tvøroyrar Býráð fer nú undir nakað heilt óvanligt. Og tað er at útvega grundstykki til tey, sum hava hug at seta búgv á Tvøroyri. Nú Tvøroyrar Býráð hevur lagt fíggjarætlan fyri næsta ár, hava tey sett tvær milliónur krónur av til at gera grundstykki byggibúgvin fyri. Tað ljóðar ikki sum nakað serligt, at ein kommuna útvegar sínum borgarum og øðrum áhuganum, grundstykki at byggja á. Men á Tvøroyri er hetta nakað serligt, tí hetta verður fyrstu ferð, at kommunan eigur eitt grundstykki at lata til onkran, sum hevur áhugað at byggja, varð sagt á býráðsfundi nú eitt kvøldið. Kommunan eigur nøkur stykki, har grundstykki kunnu gerast. Eitt nú hevur Býráðið samtykt at keypa Heiðatrøðina, har 18 stykki kunnu útvegast, men onnur øki eru eisini til taks. Enn er ikki heilt vist, hvussu nógv stykki fáast fyri tær báðar milliónirnar. Men tað er heldur ikki avgjørt, hvar grundstykkini verða. Ein møguleiki er at gera nøkur stykki á Heiðatrøðini og nøkur stykki í longur úti í kommununi, so at fólk fáa tvær staðsetingar at velja í. - Fólk tíma ikki at arbeiða á flakavirkjum, men ein serligur skattalætti til flakafólk, kundi eggja fleiri fólkum at fari á flakavirki at arbeiða, sigur Kaj Leo Johannesen, formaður í Sambandsflokkinum Trot á Ar­beiðsmegi Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Tað kann koma upp á tal, at geva teimum, sum arbeiða á føroyskum flakavirkjum, ein serligan skattalætta ið minnir um skattalættan hjá fiskimonnum. Í farnu viku vístu vit á í So­­si­­al­­in­­um, at trot á ar­beiðs­ megi kostar føroysku flaka­ vin­nu­ni minst 300.000 krón­ ur um dagin. Virkini mangla so nógv fólk, at tey fáa ikki virka fisk­in, sum tey vilja og tað kostar teimum minst 300.000 krónur um dagin í mist­ari inntøku. Kaj Leo Johannesen, for­ mað­ur í sa­m­bands­flokk­in­ um, heldur, at tað er ó­met­a­ liga átrokandi at taka hend­ an trupulleikan upp. Hann hevur eisini uppskot um, hvussu trupulleikin kann loysast. - Vit skulu hava fleiri ar­beiðs­fólk og sostatt eisini fleiri arbeiðstímar inn í fisk­i­vin­nu­na á landi, sigur hann Skattalætti og út­lend­ing­ ar Hann sigur, at tað kann ger­ ast upp á tveir mátar. Annar mátin er at geva teim­um, sum arbeiða á flak­ a­virk­ju­num, ein serligan skat­ta­læt­ta. Hann vísir á, at tað er ikki ó­kent at gera serligar skip­an­ ir fyri vinnur, sum arbeiða á al­­tjóða marknaðinum, fyri at tær kunnu standa seg í kap­­p­­ing­­ini við onnur lond. Ein slík skipan er altjóða, før­oy­ska skipaskrásetingin, FAS. Ein onnur skipan er skattafrádrátturin til fiski­ menn. Hann vísir á, at bæði fiski­mað­urin og flakafólki eru týðandi partur í okkara høv­uðs­vinnu. - Men hví skal ein fiski­ mað­­ur, sum forvinnur 500.000 krónur um árið, fáa skatta­frá­drátt framum eina flaka­kvin­na, sum for­ vin­nur 200.000 krónur, spyr hann. Eisini danir hava eina al­ tjóða skipaskráseting, DIS, sum hevur bjargað dan­ska han­dils­flotanum, so at hann nú gevur milliarda inn­tøk­ ur. Ein serlig skipan fyri fiska­virk­ini, kann egg­ja fleiri fólkum at ar­beiða á flaka­virkjum, sig­ur for­mað­ ur­in í Sam­bands­flok­k­i­­n­um. Hin mátin er at fáa út­lends­ ka arbeiðsmegi til Føroyar at arbeiða á flakavirkjunum, har trot er á fólki. - Hetta er heilt vanligt í londunum rundanum okk­ um, har meginparturin av ar­beiðs­meg­ini er útlendsk. Um tey so skulu ar­beiða fyri føroyskar ella út­lends­ kar sáttmálar, er ein annar spurn­ingur. Mugu laga okkum til Kaj Leo Johannesen sigur, at tað er alneyðugt at gera serligar skipanir fyri flaka­ vin­n­una­, tí veruleikin er, at fólk tíma ikki á flakavirki at arbeiða, og tað er okkara høv­uðs­vinna. Hann heldur, at tað er ov ein­falt til at gera hetta til ein prin­si­pie­l­lan spurning um stud­n­ing ella ikki. - Tá ið vit tosa um vinnur í altjóða kapping, verða vit noydd at laga okkum til kappingina rundanum okk­ um. Gera vit ikki tað, eiga vit at satsa upp á aðrar vinn­ ur, sigur hann. - Men tað, sum fer fram nú, er, at føroysk rávøra, verður flutt á virki uttanlands at fáa tað virðisøking, sum átti at farið fram í Føroyum, fin­gu virkini her nokk av ar­beiðs­megi. - Í løtuni flyta vit fisk­ a­vør­ur út fyri einar fýra mill­i­ar­dir. Men hví skulu vit útflyta hálvlidnar vørur til útlendsk fiskavirki virð­is­ øk­­ja til tvífaldað virði, ella enn meiri, tá ið tað eins­væl kundi verðið gjørt í Før­oy­ um?, spyr hann. Hann sigur tí, at av­bjóð­ ing­in er at skapa um støður í Føroyum, so vit fáa sum mest av virðisøkingini her heima, sigur hann. - Tað, sum nú fer fram, er, at útlendsk virki virðisøkja okk­ara rávøru og sostatt fara við vinninginum, ið vit skul­du havt. Men hann heldur eisini, at tað er alneyðugt, at vit tryggja okkum so góðar søm­ d­ir á marknaðinum, sum gjør­ligt og tí endurtekur kann, at vit eiga at taka upp sam­ráð­ing­ar við ES fyri at vita, hvørjar treytir ES fer at seta til ein føroyskan lima­skap. À Tvøroyri fer kommunan nú at útvega grundstykki og tað er ein stórhending, tí tað er fyrstu ferð Ganga nýggjar leiðir á Tvøroyri Gularót til fólk á flakavirkjum - Vit mugu eggja fleiri fólkum at fara á flakavirki at arbeiða og tað kann gerast við einum serligum skattalætta. Ein annar møguleiki er at fáa útlendingar til higar at arbeiða á flakavirkjum. Í øllum førum er tað ógvuliga átrokandi at gera okkurt, sigur Kaj Leo Johannesen, formaður í sambandsflokkinum