fríggjadagur 11. februar 2000síða 11

21 tíðindablaðið sosialurin Nr. 29 - 11. februar 2000 20 tíðindablaðið sosialurin Nr. 29 - 11. februar 2000 Ljósini skyggja langt út á kvøldarnar inn á graslíkis- vallirnar kring landið. Fót- bóltsspælararnir eru longu komnir eitt sindur ávegis í fyrstu strævnu fyrireiking- unum til nýggja fótbólts- árið, og í vikuskiftinum eru onkrir venjingardystir ásett- ir at vera. Ofta hevur tað víst seg, at kavin hevur verið til stór- an ampa fyri fótbóltsven- jingina. Higartil í ár hevur tað verið so hampuligt. Fyrrapartin í síðstu viku, tá fleiri feløg fóru á graslíkið at venja, kom eitt sindur av kava niður, og grønu vall- irnir vóru hvítir okkurt kvøldið, men higartil hevur eingin rættuligur kavi verið. Men enn er tíðin til kava lítið liðin, og av royndum vita vit, at tað kann vera stórkavið í apríl. Liðugt innandura Hjá summum slitnar fót- bóltsárið ongantíð sundur, og tað er ikki bara hjá lands- liðsspælarunum, sum vita, at teir skulu venja og spæla mest sum alt árið. Tá fyrstu ítróttarhallirnar síðst í seksti árunum vóru komnar í Klaksvík og í Havnini varð nógv gjørt við at spæla innandura fótbólt. Hetta hevur hildið sær síð- ani, men tey seinnu árini hevur verið spælt við stór- um málum og sambært eitt sindur øðrvísi ásetingum, enn tað varð gjørt tey fyrru árini. Eisini í vetur hevur verið nógvur innandura fótbótlur á skránni. Hjá teimum yng- ru hevur verið spælt so at siga hvørt vikuskifti. Síðsta vikuskifti varð skipað fyri kapping á Skála, og í bløð- unum eru lýsingar, sum sig- a, at onkur kapping fram- vegis er á skránni. Hjá teimum vaksnu er tíð- arskeiðið innandura tódna Úr høll og út á vøll Fótbóltur: Síðstu innandura kappingarnar verða spældar samstundis sum farið verður undir fyrireikingarnar til uttandura kappingarnar eitt sindur, tí tíðarskeiðið uttandura er toygt. Kapp- ingin í Vági plagar at vera ein tann fyrsta, aftaná at síð- sta umfarið í FM kappingini er avgreitt og síðsta lands- liðsferðin er liðug, og síðsta kappingin plagar at vera tann, sum GÍ plagar at skipa fyri stutt frammanundan at farið verður undir steypa- kappingina. Síðsta vikuskiftið skipaði B68 fyri kapping í ítrótt- arhøllini í Runavík. 24 lið luttóku í kappingini, sum teir kallaðu fyri Føroya Tele Cup, tí tað var høvuðsstuð- ulin hjá B68, Føroya Tele, ið gav heiðursmerkini til trý tey bestu liðini. Myndirnar, sum vit hava fingið sendandi av Toftum, eru av trimum teimum bestu liðunum. JH Vinnarar av kappingini gjørdist GÍ Silvurmerkini vórðu latin til Port Vale… …meðan Sheffield United endaði á triðja plássinum Grand-Prix í Badminton Hetta vikuskiftið verður enn eitt umfar í Grand-Prix kappingini í badminton avgreitt JÁKUP MØRK Hetta vikuskiftið verður so næst seinast umfar í Grand-Prix kappingini hjá yngru leikarunum av- greidd. Kappingin verður hild- in í badmintonhøllini í Havn, og byrjað verður leygarmorgunin kl. 10.30, tá yngsti bólkurin, børn undir 10 ár, skulu spæla. Síðani eru tað tey 10- 12 ára gomlu, sum skulu royna seg um beint eftir døgurða, kl. 13.00 og klokkan 15.00 verður tað aldursbólkurin 12-14 ár. Seinasta kappingin leygardagin verður tann fyri børn 14-16 ár, og verður tá byrjað kl. 16.30. Sunnudagin verðu lagt fyri kl. 13.00, tá unglingar skulu á vøllin, ímeðan tey vaksnu fara at avgreiða sínar dystir frá kl. 14.00 sunnudagin. árið farið at halla Sum nevnt, so er hetta næst seinasta kappingin hjá yngru leikarunum. Seinasta umfarið hjá teimum verður hildið 4. mars, tá ítróttarhøllin í Vestmanna verður karmur um endaspælið. Tá dystirnir í seinasta umfarinum, endaspæli- num, eru liðugt leiktir, verða steyp og heiðurs- merki handa teimum lut- takarnum, sum hava vunn- ið sær flest stig í árinum. Vaksnu leikararnir enda tó ikki hetta vikuskiftið, men hava framvegis tvey umfør eftir í kappingini, umframt kappingina hetta vikuskiftið. FM kappingin eftir Badminton árið snýr seg tó ikki bert um Grand-Prix kappingina. Kappingarnevndin hjá Badmintonsambandinum hevur boðað frá, at 25. mars verður skjøtil settur á FM- kappingina. Treytirnar tá verða eitt sindur øðrvísi enn í Grand-Prix kappingini, tí hevur tú ein ringan dag og tapir, ert tú úti alt fyri eitt. Hvør av leikarunum tá hevur ein góðan dag og síðani kann kalla seg FM- vinnara, vita vit sjálvsagt ikki enn, og fyri fyrst er spurningurin altso, hvør teirra fer at gerast Grand- Prix vinnari. Viðmerking: Við at lesa hesa oddagrein sæst, at Sosialurin er komin í óføri av sínum egnu ó- sannindum um oddamenn Tjóðveldisfloksins. Tað ein- asta, hetta sokallaða tíðind- ablað livir av, er at spilla tjóðveldisfólk út. Tá sagt verður, at Tjóð- veldisflokkurin hevur eitt »forkláringsproblem« bæði í sambandi við Vágatunnilin og oljuútgerðarhavnina, kann eg í hvussu er sláa fast, at Javnaðarflokkurin hevur eitt nógv størri »forklárings- problem« í sambandi við Vágatunnilin. Tá ein sam- gonga ikki er samd um eitt ávíst mál, liggur bólturin hjá andstøðuni. Men hvussu brúkti andstøðan henda upplagda møguleika? Um so var, at teir í heila tikið meintu nakað sum helst við tað, sum teir fyrr hava vart- að upp við. Møguleikarnir vóru av teimum allar bestu at gjørt sína ávirkan gald- andi. Men hvat gjørdu teir? Sagt verður í oddagrein- ini: Hinvegin stendur rimm- arfast, at í vinnunevndini tóku bæði Sambandsflokk- urin og Javnaðarflokkurin undir við tí, sum Heini O. Heinesen ferð eftir ferð nevndi í fjølmiðlunum, nevniliga at Landsverkfrøð- ingurin skuldi standa fyri arbeiðinum og ikki eitt part- afelag. Sitat endað. Hetta var í hvussu er ikki tað, sum eg upplivdi í vinnunevndini. Tá sambandsumboðið Al- fred Olsen kom við sínum egna uppskoti, kundi eg ikki rokna við stuðuli frá Sam- bandsflokkinum, og tóku Sjálvstýrisflokkurin og Fólkaflokkurin undir við Alfred Olsen. Tá visti eg, hvat klokkan hevði sligið, fyri nakrari sum helst broyt- ing. Í mínari verð var orð- ingin í tí fyrsta uppskotinum hjá Alfred Olsen so veik, at hetta segði mær einki. Hetta var aftaná, at eg hevði lagt eitt meira víttgangandi upp- skot fyri alla nevndina, sum gekk uppá at partafelagið skuldi standa fyri fígging- ini, meðan Landsverkfrøð- ingurin skuldi standa fyri verkætlanini um møguligt útlisiterað arbeiðið. Hetta stóð upp til landsstýris- mannin sum sambært stýris- skipanarlógina skal hava á- byrgdina av sínum gerðum. Tað sá út til, at umboðini fyri Javnaðarflokkin tóku undir við síðst nevnda upp- skoti. Men tann 25. januar í kvøldsendingini hjá útvarp- inum varð sagt, at Javnað- arflokkurin fór at taka undir við sambandsuppskotinum. Tað var hetta, sum gjørdi, at eg morgunin eftir tann 26. januar valdi at fáa eina samda nevnd við at styrkja um uppskotið frá Alfred Ol- sen, sum tá allir hinir nevnd- arlimirnir søgdu seg at taka undir við frammanundan. Tá Sosialurin sigur, at Sambandsflokkurin og Javnaðarflokkurin tóku fult undir við tí, sum eg havi ført fram í fjølmiðlunum, so er veruleikin ein heilt annar. Hetta var eg noyddur at taka til eftirtektar. Tí nyttar tað ikki Sosialinum at billa sínum lesarum nakað inn, sum ikki samsvarar við ver- uleikan. Tá sagt verður, at eg at- kvøddi ímóti uppskotinum, so er hetta heldur ikki rætt. Eg atkvøddi fyri broyting- aruppskotinum. Men eg at- kvøddi blankt, tá tað kom til upprunauppskotið. Eg haldi ikki, tað kann góð- takast, at eitt alment parta- felag verður stovnað bert uppá eina viðmerking á eini eykajáttanarlóg. Og so eitt ár seinni at koma í tingið og biðja um heimildina aft- aná at hava disponerað og brúkt 6 milliónir. Herafturat varð avtala gjørd við tvey norsk feløg. Við at lesa viðmerkingarnar til lógaruppskotið, er tað ein stórur spurningur, um lands- stýrismaðurin í heila tikið hevur brúk fyri løgtinginum í hesum máli. Sagt verður, at partafel- agið »Vágatunnilin« er stovnað, 21. desember 1998 við einum partapeningi uppá 20,3 mió. Herafturat verður sagt, at leiðsla fel- agsins er ein 5 manna nevnd, sum landsstýrismað- urin sjálvur hevur valt. Um so er, at heimildin er í lagi fyri at stovna partafelagið og flyta tær fyrstu 20,3 mió. úr landskassanum í parta- felagið uppá eina viðmerk- ing á eini eykajáttan, kann tað ikki vera nakað í vegin Sosialurin komin í óføri av Tjóðveldinum fyri at flyta restina av teim- um 160,3 milliónunum úr landskassanum uppá eina viðmerking á tí árligu fíggj- arlógini. Tað tykist løgi, at lands- stýrismaðurin í samferðsl- umálum skal koma við ein- um slíkum uppskoti. Har hesin frásigur sær og komandi landsstýrismonn- um so gott sum alla ábyrgd og ávirkan á tað størsta samferðsluprojektið í Før- oya søgu higartil. Ikki nokk við tí, løgtingið verður full- komuliga uttan ávirkan. Landsverkfrøðingurin, sum byrjaði upp á arbeiðið í 1988, verður eisini settur uttanfyri. Tað er hesin landsins stovnur, sum situr inni við royndum, akkumu- leraðar upp í meira enn hálva øld, hetta bæði á heimavølli og í tøttum sam- spæli við útheimin. Tunnilin er í prinsippinum einki øðr- vísi enn aðrir vegastubbar. Tað einasta, sum brýtur av, er ætlanin, at fíggja ein lítl- an part av íløguni við bummpeningi. Tað vil siga, um kostnaðarmetingin, sum er í uppskotinum heldur. limir sínar mótvegis teim myndugleikum og øðrum, sum hava ávirkan á virk- semið hjá sálarfrøðingum, so verða lønar- og arbeiðs- viðurskifti hjá alment sett- um sálarfrøðingum fram- vegis sambært sáttmála millum Fíggjarmálastýrið og avvarðandi fakfelag. Á aðalfundinum 10. jan- uar 2000 valdu limirnir fel- agsnevnd, sum hevur skip- að seg við Kára Leivsyni Føroyum fylgir við altjóða menningini á økinum. Ítøkilig virkisøki eru at fremja samstarv millum sálarfrøðingar og aðrar við- komandi yrkisbólkar, sam- starva við felagsskapir og stovnar í Føroyum og utt- anlands, sum hava týdning fyri sálarfrøðiliga økið, skipa fyri felagsfundum og fáa í lag eftirútbúgvingar- skeið fyri limir felagsins. Hóast felagið umboðar Sálarfrøðingar eru fáment- ur yrkisbólkur í Føroyum. Sammett við støðuna í grannalondunum, eru lut- falsliga fá størv innan sál- afrøðiliga tænastu, í mun til fólkatalið. Hóast nakað av samstarvi hevur verið neyðugt um ávísar arbeiðs- uppgávur, hevur enn ikki verið grundarlag fyri egn- um, sjálvstøðugum felagi fyri henda yrkisbólk. Vaksandi tørvur og eftir- spurningur, eisini innan nýggj arbeiðsøki, hevur tó havt við sær at størvini nú eru vorðin nóg nógv í tali til slíkt felag. 24 september 1999 komu sálarfrøðingar- nir fyri fyrstu ferð saman til fundar at umrøða felags áhugamál. Fleiri fundir vórðu hildnir eftir henda, og 30. november 1999 varð gjørt av at stovna eitt felag. Stovnandi aðalfundur varð 10. januar 2000, har viðtøkur vórðu samtyktar um endamál og virki fel- agsins. Endamál nýggja felagsins er at røkja faklig áhugamál hjá føroyskum sálarfrøðingum, at fremja áhugan fyri sálarfrøði og økja kunnleikan um tann týdning fakið hevur, at skapa umstøður at fremja sálarfrøðiliga gransking og praktiskt virksemi, og at virka fyri at eftirútbúgv- ingin av sálarfrøðingum í Petersen sum formanni, Hera Kragesteen sum næst- formanni og Onnu Debes Hentze sum skrivara. Ein tann fyrsta arbeiðs- uppgáva hjá nýggju nevnd- ini verður sáttmálin millum felagið og Meginfelag Sjúkrakassa Føroya um fíggjarligt ískoyti til sálar- liga viðgerð, sum verður kunngjørdur í næstum. Føroyskir sálarfrøðingar skipa seg í felag Seinastu tíðina hevur verið eitt ávíst orðaskifti í bløð- unum og í útvarpinum Rás2, um barnaansingina í høvuðstaðnum. Umrøðan byrjaði, eftir at undirritaði sum næstfor- maður í sosialu nevnd, reisti spurningin um barnaansing- ina í nevndini, fyrst í hesum árinum. Spurningurin varð reistur, eftir at nógv foreldur ferð eftir ferð høvdu sagt seg iv- ast í mannagongdini, tá børn verða skrivað upp til barnaansingina. Og foreldur settu eisini spurnartekin við, hvussu børn sleppa í barna- ansing. Reglugerðin virkar ikki Vit vita øll, at tørvurin á barnaansing framvegis er stórur, hóast munagóð tiltøk eru gjørd seinastu árini. Eitt av tiltøkunum fyri at bøta um støðuna, varð bý- ráðssamtyktin í mars í fjør. Tá samtykti fyrst sosiala nevnd - eg var sjálvur for- maður har tá, og síðani bý- ráðið, eina reglugerð fyri barnaasingina í býnum. Reglugerðin er í 14 punktum. M.a. stendur í reglugerðini, at kommunan skal býtast upp í 4 barna- ansingarøkir. Øll sum søkja um ansingarpláss skulu fáa skrivligt svar um, nær um- sóknin er móttikin, og sam- stundis skulu tey fáa at vita, hvat nummar barnið er á bæði tí samlaða bíðilista- num og á økisbíðilistanum, og nær barnið væntandi fær pláss. Og eftir reglugerðini skuldi ein upptøkunevnd setast. Samstundis varð álagt umsitingini at fáa til vega eina telduskipan, so lættari var at fylgja gongdini við barnaansingini. Eg kann her leggja aftrat, at tað hevði uttan iva verið betri at havt eina skipan til uppskriving av børnum, heldur enn 4 økisskipanir. Tí nógv foreldur kenna seg at detta niðurímillum í skip- anini. Og tað vóru júst foreldur sum gjørdu vart við, at tey ikki kendu seg trygg við skipanina. Tí varð málið reist, og tað vísti seg, at samtykta reglu- gerðin og annars alt sum var samtykt í sambandi við hana, als ikki var farið at virka. Tað er ov vánaligt at umsitingin letur næstan eitt ár ganga, áðrenn samtyktir- nar verða settar í verk, og tað økir ikki um virðingina ímillum borgarnar. Próvbyrðan er hjá tí sum kærir Foreldur hava verið í bløð- unum og sagt, at okkurt er spinnandi galið við upp- skrivingini til barnaans- ingina í kommununi. Bert tað at foreldur ivast, er nóg mikið til at málið verður viðgjørt einaferð enn. Tað kundi bent á, at skipanin við nýggju reglu- gerðini ikki er nóg góð. Og tá tað er staðfest, at reglu- gerðin als ikki er farin at virka, so er støðan ikki øðr- vísi enn hon var framm- anundan. Býráðsformaðurin hevur eisini verið alment frammi, og hann er endurgivin fyri at siga, at próvbyrðan liggur hjá tí sum kærir! Hetta er ikki ein spurn- ingur um at kæra nakran um nakað. Hetta er ein spurn- ingur um at fáa umsitingina at virða tær samtyktir sum býráðið hevur gjørt. Og tað at samtyktirnar ikki eru sett- ar í verk eitt á seinni, taki eg sum væntandi virðing fyri samtyktum í býráðnum. Og tað er júst tað sum ikki skal henda! Býráðsformaðurin hevur skyldu til at seta samtyktir- nar hjá býráðnum í verk. Og at hann ikki hevur gjørt tað, er átaluvert! Gongd komin á málið! Eg havi sett nakrar spurn- ingar í sosialu nevnd. Allir spurningarnir eru settir, eftir at fleiri foreldur hava tosa við meg. Og hóast tað tykist at verða torført at fáa svar upp- á spurningarnar, so standa teir við. • Eg vil hava eitt yvirlit yvir upptøku av børnum í 1998 og 1999? • Yvirlit yvir nær børnini eru fødd, nær tey eru komin á bíðilista, og nær tey eru komin inn? • Hvørji børn sleppa inn á ár 2000? • Eru børn sloppin inn, sum komin eru av bygd, ella úr útlondum? • Eru tað politikararnir ið gera av, hvør sleppur inn á stovn? • Nær verða brøvini, sum upplýsa foreldrunum, hvørji, og nær børnini sleppa inn, send? Hetta eru spurningar sum neyðugir eru at seta, so for- eldur ið ikki sleppa til ar- beiðis, ikki bíða til fánýtis. Í hesum sambandi er vert at leggja aftrat, at upptøku- nevndin sum varð samtykt í mars í fjør, er sett herfyri. Tað er at fegnast um, men tað er alt ov seint. Og eg vóni at viður-skift- ini á barnaansingarøkinum koma uppá pláss alt fyri eitt, so borgararnir kunnu hava virðing fyri býráðsarbeiði- num í høvuðsstaðnum. Heðin Mortensen, býráðslimur Landsverkfrøðingsstovn-ur- in hevur haft prosjektleiðsl- una frá fyrsta degi av. Tað er umráðandi, at tað eru før- oyingar sjálvir, sum í størst møguligan mun standa fyri tunnilsarbeiðinum og pro- sjektinum. Eg vil sláa fast, at hetta var tað einasta, sum eg kundi fáa samtykt í løgting- inum. Tað at tað var ein samd nevnd, var heldur ikki at forkasta, í einum so stór- um máli. Heini O. Heinesen Samtyktirnar í Tórshavnar Býrað verða ikki virdar!