fríggjadagur 19. januar 2007síða 8

Nr. 14 • 19. - 21. januar 2007 Vikuskifti 8 “A great civilization is not conquered from without until it has destroyed itself from within.” W. Durant frá filminum. Mel Gibson hevur seinastu ár­ini gjørt nógv um seg sum leik­stjóri. Nógv kjak var um film­in um Jesu líðing, ið varð hild­in at vera bíbliufundament­ a­list­iskur. Við filminum Apo­ca­ lyp­to hevur gamli Mad Max leik­ar­in sameint harðligar fig­ur­ar frá Mad Max filminum, harð­skapin og hetjusøgurnar í Brav­e­heart við blóðugta The Passion of the Christ. Apoc­a­ly­ p­to er óvanliga brutalur. Einum so ráu filmi, við einari so harð­ lig­ari og ræðuligari søgu skal man leita leingi eftir. Søgan er áhugaverd, og hon er um stóra Mayaríkið. Hetta ríkið, ið breidd i seg frá Mek­s­iko, Guatemala, Belize, Hond­uras og El Salvador. Hetta er tíðin, tá Mayaríkið er um at týna seg sjálvt í 1500 tal­i­num, júst áðrenn spaniumenn koma har um leið­ ir og týndu fólkini. Vit koma at síggja Mayaríkið gjøgn­um eyguni á unga veið­u­ mann­i­num Paw, ið upplivir at Maya­fólk­ini koma til hansara fólk, Holcane fólkini, og drepa tey flestu, restina taka hesir við sær, tí hesi skulu ofrast til gudarnar ella seljast sum slavir. Ungu mennirnir skulu blíðka sólgudin. Teir skulu lata lív. Saman við fleiri hund­að øðrum kemur Paw til stóra tempulbýin, har alt flýt­ur í blóði. Høvdini rulla og høvuðleys lík flóta í gøtu­num. Harðskapurin og yv­ir­gang­ur­in og valdsgerðirnar eru ræð­u­ ligar í filminum. Hann er yvi­r­ høv­ur ikk i fyri fólk við sartum nerv­um. Beint áðrenn bøðilin skuldi stinga Paw og skræða bank­ andi hjarta úr bróstinum, kom ein sólarmyrking, so háls­vødd ­ ar­nir hjá Paw vóru spardir og ikk i sprongdir sum hjá øllum hin­um. Hann og nakrir aðrir fang­ar fáa loyvi at rýma, um teir megna at renna undan píl­u­num og spjótunum hjá ráu may­a­her­monnunum. Her endar film­ur­in eina løtu sum ein sena úr filmum sum Gladiator ella Troy. Allir doyggja uttan Paw, hann er særdur, men endar við at drepa sonin hjá leiðarinum, so at hesin setur eftir honum at jagstra hann gjøgnum frum­ skógin. Heima hevur unnusta hans­ara, ið er við barn, fjalt seg í einum helli. Har liggur hon saman við soninum og er um at drukna og doyggja av svongd. Hetta er ein spennandi film­ ur. Apocalypto er ikk i sum so um Mayaríkið, men hevur hesa søgu­na sum bakstøði. Hon er um ein ungan veiðumann, ið er sera kvikur, sterkur og ikk i ivast eina løtu um hann skal drepa ella ikk i. Undir longu senuni, har may­a­her­menn­inir renna eftir honum, kom eg at hugsa um film­in First Blood, at eisini Sgt. John Rambo, var ein friðarligur mað­ur, men hann varð píndur og eymíktur, so at hann at enda vísir sína sonnu styrki. Við eitt er tað ikk i Paw, ið er hin jagstraði, men hinir, ið hann avlívar og pínur ein eftir ein, men mark er fyri hvat ein maur megnar tó. Stórfilmur eftir Gibson Hesin filmurin er fulkominliga hug­takandi og spennandi all­an vegin. Frá fyrstu sen­ uni, ið er um ein tapir, ið veiðumennirnir drepa. Longu her er stemningurin skapt­ur. Blóðið flytur, fólk verða týnd og við eitt koma span­i­u­menn. Um mayafólkini ikk i doyðu av sjúkum og teirra egna harðskapi, so skuldu span­i­ umenn syrgja fyri at restin doyi av sjúkum og fyri teirra svørð. Tað eru nógv sum halda, at Gib­son vil brúka hesa søguna um eitt stórríkið, ið drap seg sjálvt, sum eina líkning um USA í dag, men hetta er ikk i so týðuligt fyri meg, sum tað er fyri onnur. 1000 ára ríkið, Maj­a­ ríkið skuldi fella, líkasum nogv droyma um at USA skal fella. Gibson er ein originalur Tað skal eingin ivi vera um, at Mel Gibson er ein originalur. Ein eksentriskur persónur, ið ger tær svakastu søgurnar í dag innan undirhaldandi filmin. Hann hevur av sonnum skift spor frá Mad max og Let­hal Weapon. Við eitt fór hann at gera stórfilmar sum hin nógv elskaða Braveheart, ið gav honum fimm Oscars virð­is­lønir. Seinni kom so hin sera kontroversielli filmurin The Passion of the Christ. Við Apo­c­a­lypto hevur hann gjørt ein av sínum bestu film­um, ið ver­u­liga kom at skriva hann inn­í filmsøguna sum ein stórur leik­stjóri innan und­ir­halds­ film­ in. Dalia Hernandez Gerardo Taracena Rudy Youngblood Mayra Serbulo Raoul Trujillo Leikstjóri Mel Goibson. Frumframsýndur í Havnar Bio fríggjadagin 19. januar klokk an 20.30 og 23.30. 2 tímar og 19 minuttir. Aldursmark 15 ár. Fakta um Apocalypto Filmurin Apocalypto - undirgangurin - Ein áhugaverdur filmur um Majaríkið Ummæli Kim Simonsen kimsimonsen@hotmail.com