hósdagur 8. februar 2007síða 25

Nr. 28 - 8. februar 2007 gv skappari enn Nyrup tíðindi 25 – Det er ligesom i Dan­ mark, sum hann tekur til. Fer ein 15 ár aftur í tíðina, tá búskaparliga kreppan her­ jaði í Føroyum, so er Poul Schlüter sera bilsin um, hvus­su skjótt føroyingar megn­aðu at koma fyri seg aft­ur. Hann hevur eisini sína frá­greið­ing um, hví tað ven­ di so skjótt: - Høvuðsorsøkin til hetta var, at ein fekk avviklað tað mes­ta av almenna stuðlinum til skip og trolarar. Hetta var til stóran skaða. - Í dag sær ein tí, at tingini eru nógv meiri sjálvhjálpin. Tað var klókt av føroyingum at gera tað so, sigur royndi dan­ski politikkarin. At fiskur aftur kom á grun­nar­nar hevur eisini bøtt mun­andi um búskaparligu støð­una. Nógv skrappari Ta tíðina Schlüter var for­ sætis­ráð­harri – í árunum 1982 til 1992 – fylgdi hann væl við í føroyskum po­li­tik­ ki. Tað ger hann sjálvandi ikki so væl longur, men hann roynir tað framvegis. Men árini undan - og ikki minst við - búskaparligu krepp­uni er hann væl kunn­ aður um. Kreppan byrjaði stutt áð­renn hann fór frá sum for­ sæt­is­ráð­harri. Og sum hann sig­ur: - Eg náddi at staðfesta at kreppa hevði rakt Før­oy­ ar. - Men loysnin á kreppuni varð latin upp í hendurnar á Nyrup-stjórnini. - Høvdu tygum gjørt nøkur ting øðrvísi enn Nyrup, til tess at fáa føroyska sam­fel­ ag­ið úr aftur kreppuni? - Hatta er jú ein teoretiskur spurn­ing­ur. Tað tori eg ikki at svara uppá. - Men eg haldi, at eg hevði verið nakað væl skrapp­ari enn Nyrup var, stað­fest­ir Schlüter. Eftir hansara meting fin­ gu føroyingar eina ótrúliga góða skipan, og hevur hen­ da verið við til at beina før­ oy­ska samfelagið aftur á rætta leið. Freistar Poul Schlüter er komin higar at halda fyrilestur sam­an við íløgufyritøkuni Gar­an­ti Invest, har Eik Ban­ ki er partaeigari. Hóast hann ikki hevur bein­leið­is politiska ávirkan í dag, so staðfestir hann kort­ini at nógvir møguleikar eru fyri at gera íløgur í Før­ oy­um. - Tá tað gongur so gott við føroyska búskapinum, so freistar tað útlendskar fyri­tøk­ur at gera íløgur í Før­oyum. - Tær fara heilt víst at koma higar, tí menningin er so stór innan fiskivinnu, byggi­vinnu og annað sum hev­ur stóra ávirkan á bú­skap­in. Atli Dam, táverandi lølgmaður og Poul Schlüter, táverandi danskur forsætisráðharri undirskriva avtaluna um føroysku undirgrundina beint undan jólum í 1992 Mynd: Kalmar - Eg náddi líka at staðfesta at kreppa var í Føroyum, áðrenn eg fór frá sum forsætisráðharri, sigur Poul Schlüter Mynd: Jens Kr. Vang Eitt av tí, sum Schlüter er vorðin kendur fyri í Føroyum, er avtalan um føroysku undirgrundina sum varð gjørd í 1992. - Hetta var í roynd og veru tað seinasta, eg gjørdi sum forsætisráðharri. - Eg avgjørdi beint undan jólum, at nú skuldi tað altso vera. Nú skuldi avtalan gerast, greiðir hann frá. Henda avtalan varð undirskrivað fáar dagar undan jólum hetta árið. Fyri Føroyar skrivaði Atli Dam, táverandi løgmaður undir. - Henda avtalan gekk í stuttum út uppá, at undirgrundin verður yvirtikin av føroyingum, men at Danmark fekk rætt at blanda seg uppí, um olja varð funnin. - Í so fall kundi blokkstuðulin verða niðurskorin. Á tann hátt var avtalan til fyrimunar hjá báðum pørtum, um olja varð funnin, sigur Schlüter sum annars er útbúgvin løgfrøðingur. Hann vónar framvegis, at olja verður funnin á føroyskum øki. Olja er haraftrat funnin í norskum øki og bretskum øki. - Tað vildi tí verið løgið, um øll oljan gekk uttanfyri føroyskt havøki!, sigur hann. Tað er ótrúliga gott at síggja, at meginparturin av inntøkuni hjá Eik Banka kemur frá inntøkum í øðrum londum. Tað eri eg imponeraður yvir at síggja. Slíkt er gott ” - Olja er eisini í føroyskum øki Poul Schlüter (føddur 3. apríl 1929) var danskur forsætisráðharri frá 1982-1993. Hann varð føddur í Tønder í Suðurjyllandi, og varð cand. jur. í 1957 og gjørdist seinni advokatur í 1960. Poul Schlüter gjørdist limur í Folkatinginum frá 1964-1994 fyri Konservativt Folkeparti, sum hann var landsformaður fyri frá 1974-1977 og 1981-1993. Hann hevur higartil verið limur í Europaráðnum fra 1971-1974 og leiðari av donsku sendinevndini í Norðurlandaráðnum og limur í formansskapinum har í 1978-1979. Í 1984 varð hann kosin sum "Årets politiker i Norden". Poul var limur í Europatinginum 1994-1999. Poul Schlüter hevur skrivað sjálvbiografi’ina “Sikken et liv” sum kom út í 1999. FAKTA UM SCHLÜTER