fríggjadagur 9. februar 2007síða 8

8 Nr. 29 - 9. februar 2007 tíðindi - Eftir uppskotinum hjá Bárði Nielsen skulu tey lágløntu betala lutfalsliga meir og tey hægri løntu skulu betala minni og tað kann ikki góðtakast, sigur Hans Pauli Strøm, landsstýrismaður Eftirløn Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Tað verða tær lægru inn­ tøkurnar, sum koma at be­tala lutfalsliga nógv og tær høgu inntøkurnar koma at betala lutfalsliga lítið. - Og tað kann ikki góð­ takast. Hans Pauli Strøm, lands­ stýrismaður í almanna-og heilsumálum, góðtekur ikki nýggju eftirlønarskipanina, sum ein annar lands­stýris­ maður, Bárður Nielsen, legði fram fyrr í vikuni. Og tað er ein høvuðstáttur í uppskotinum, hann ikki kann góðtaka. Í uppskotinum stendur, at høvuðsábyrgdin fyri eftir­ lønini við tíðini skal flytast til tann einstaka. - Hetta er fallið mær fyri bróstið, tí eg eri ikki samdur í hesum. Hann heldur, at eisini í framtíðini skulu vit taka eina samhaldsfasta ábyrgd fyri pensjónini til allar land­ sins borgarar, sigur Hans Pauli Strøm Kann ikki góðtakast Eftir uppskotinum um nýggja eftirløn, eru grund­ upphædd og viðbót í fólka­ pensjónini og Samhaldsfasti vavd upp í ein ellubita. Har er Samhaldsfasti endaður inni í viðbótini, og grund­ upphæddin er blivin til Sam­ haldsfasta. - Úrslitið av hesum vavst­ ri­num er, at hóast mesta útgjaldið tilsamans er óbroytt, hendir stór broyting í samansetingini. Ein stór broyting er, at útgjaldið úr landskassanum minkar mun­andi, samstundis sum útgjaldið, ið løntakarar og arbeiðsgevarar skulu fíggj­ að, verður hækkað. - Tað merkir, at sam­stund­ is sum skatturin verður mink­aður, verður inngjaldið til Samhaldsfasta tvífaldað. Men kortini økist út­­ gjaldið ikki eina einastu krónu tilsamans. - Ein slík umlegging kann ikki góðtakast, tí hon við­ førir, at láginntøkurnar skulu bera ein lutfalsliga størri part av fíggingini, sig­ ur Hans Pauli Strøm. Hann sigur, at tað, sum Bárður Nielsen sær út til at miðja eftir við hesum er, at tann parturin av almanna­ pensjónini, sum skal inn­ tøku­­regulerast, ella mót­ roknast av aðrari inntøku, skal økjast. - Eftir uppskotinum skal parturin, sum verður inn­ tøkureguleraður, økjast úr 36% av allari pensjónini upp í 56%. - Hinvegin skal parturin, sum pensjonisturin eigur óbeskorið av aðrari inntøku, minka úr 64% niður í 44% av allari pensjónini. Hans Pauli Strøm sigur, at hetta er eitt stórt inntriv og hann heldur, at tað kann gerast á ein annan skilabetri og meira varisligan máta. Hann skjýtur upp, at 1/3 av grundupphæddini verður fluttur yvir í viðbótina. Og Samhaldsfasti verður óbroytt­ur sum hann er. - Tá fáa vit eina saman­ seting, har umleið 50% av allari pensjónini verður inn­ tøkuregulerað, meðan hini 50% eiga pensjonistarnir óbeskorið. Nógv at taka inn Hans Pauli Strøm vísur á, at størsta nýskapanin í nýggju eftirlønarskipanini, er at vit skulu hava eina per­ sónliga eftirlønar­sam­an­spar­ ing oman á fólkapensjón og Samhaldsfasta. - Í uppskotinum hjá Bárði Nielsen er henda upp­spar­ ingin heili 15% av lønini. - Hetta tykist vera í so nógv at taka inn av eini ófak­lærdari løn. Kanska er rættari at seta kravda mark­ ið við 10-12%, og lata rest­ ina verða sjálvboðið. - Tað besta í hesi per­són­ ligu eftirlønarsaman­spar­ ingini er, at í høvuðsheitum er hon skipað sum lívrenta. Tað merkir, at pensjónisturin fær eitt fast útgjald hvønn mánað, so longi hann livir. Annars eru flestu eftir­lønar­ skipanir, bara kapital­pen­ sjónir, sum verða goldnar út í einum. Skilir væl Ingeborg Vinther Annars skilir Hans Pauli Strøm væl, at Ingeborg Vinth­er ikki glaðbeint tekur undir við nýggju eftirlønar­ skipanini, Forkvinnan í Føroya Ar­beiðarafelag hevur nevni­ liga boðað frá, at tað skuldi munandi broytingar til, áðrenn fakfeløgini kundi góðtaka tað. Eitt nú er ætlanin, at Sam­ haldsfasti skal tengjast upp í eftirlønarskipanina og tað vil hon als ikki góðtaka. Ingeborg er ónøgd við, at Samhaldsfasti er vavdur upp í eftirlønarskipanina á ein slíkan hátt, at tað sær út sum er hann blivin burtur. - Eg eri samdur við Inge­ borg Vinther í, at Sam­halds­ fasti verður púra óneyðugt maltrakteraður í upp­skoti­ num, sigur Hans Pauli Strøm. Hann sigur, at Sam­halds­ fasti er bara ein lítil partur í uppskotinum, men hann er kortini av stórum, prinsipi­ ellum týdningi. Tey ríku gjalda mest Hans Pauli Strøm væntar ikki, at Javnaðarflokkurin fer at góðtaka, at pilkað verður við Samhaldsfasta. - Hann er umsíðir komin uppá eitt sámiligt støði, og hann eigur framhaldandi at virka eftir sama prinsippi sum nú, nevniliga, at øll gjalda inn eftir inntøkuni so at tey vælløntu gjalda mest og tey lágløntu minst, men at allir pensjonistar fáa líka nógv úr honum, uttan mun til, hvussu nógv tey hava goldið inn og uttan mun til, hvat tey hava av aðrari inntøku. - Tí haldi eg ikki, at fak­ feløgini skulu stúra fyri Sam­haldsfasta. Tað vænti eg, at Javnaðarflokkurin kann borga fyri, sigur Hans Pauli Strøm Hann er nevniliga vísur í, at tað er ongin trupulleiki at broyta handan partin av eftirlønaruppskotinum, tí hatta er ikki eitt høvuðs­ punkt í nýggju eftirlønar­ skipanini. - Samhaldsfasti er komin fyri at vera, og hann fer at styrkjast í nýggju eftir­lønar­ skipanini, tí hann fer at vera tann parturin sum fer at geva størsta avkastið. Tað fer hann at gera, tí saman­ borið við allar aðrar skip­ anir er hann tann, sum krev­ ur minst umsiting og tí fer alt avkastið út aftur í hækk­ aðum útgjaldið til pen­sjon­ istarnar. Fellur Hans Paula Strøm fyri bróstið Hans Pauli Strøm tekur ikki undir við uppskotinum til eina nýggja eftirlønarskipan, sum Bárður Nielsen legði fram fyrr í vikuni Og hann heldur, at Bárður Nielsen hevur skapt óneyðugar trupulleikar Skúlabygging dregur út Nýggi fiskivinnuskúlin í Vestmanna verður ikki liðugur í summar, sum landsstýrið hevði ætlað. Jógvan á Lakjuni, landsstýrismaður, segði í Løgtinginum í gjár, at byggingin er so nógv seinkað, at skúlin verður ikki liðugur fyrr enn á sumti næsta ár. Mentamálaráðið fekk tilboð upp á bygg­ ingina í heyst, men metti tilboðini vera ov dýr og fer tí at bjóða arbeiðið út av nýggjum í vár. Skúlin er mettur at kosta 22 mió. krónur. Bókakafé So skipar Kunningarstovan í Havn aftur fyri einari bókakafé í Hafnia Lounge. Tað verður mikukvøldið 14. februar. Tá fer rithøvundurin Marianna Debes Dahl at tosa um ummæli í 1930-árunum, og Finnur Johansen, rithøv­ undur, fer at hugleiða um bókina ”Traðkaðu fólkinum slóð”. Seinast á skránni er Malan Marnersdóttir, sum fer at lesa nakrar yrkingar hjá skaldinum og rithøvundinum Carl Johan Jensen. Tiltakið verður kl. 20. Karsten Hansen vildi ikki ganga sama veg sum Tjóðveldisflokkurin, men hann kennir seg hanga í leysum lofti. – Eg havi slept mínum politiska taki, og eg veit als ikki, hvørjum hesum endar við, sigur Karsten Hansen Politikkur Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Teinurin hjá Karsteni Han­ sen úr heiminum á Víkavegi og á tíðindafundin á Klaks­ víkar Sjómansheimi fríggja­ morgunin var sera stuttur. Ja, so stuttur, at Karsten kundi ganga í inniskóm mill­um húsini í Klaksvík. Hinvegin hevði hann tó gingið væl og leingi inn í seg sjálvan og grundað yv­ir, hvønn flokk hann skuldi fara upp í. Valið fall á Miðflokkin, og tá avgerðin skuldi kunn­ gerast í Klaksvík fríggja­ morgunin, var megin­part­ urin av føroysku pressuni til staðar. Tað er ikki á hvørj­ um degi, at tað hendir í Klaksvík, men umboð fyri allar fjølmiðlar – frá Oyggja­ tíðundum til Sjónvarpið – sótu undir hvørjum orði, tá ið Karsten Hansen greiddi frá sínari politisku framtíð. Karsten gongur á smala vegnum Karsten Hansen staðfesti fleiri ferðir, at avgerðin fyrst og fremst var tikin út frá eini persónligari sann­ føring. - Eg vildi ikki ganga sama veg sum Tjóð­veldis­ flokkurin. Eg kundi bara havt latið sum einki, tá ið lógarbroytingin í 266b var samtykt. Eg kundi havt at­kvøtt ímóti, og síðani farið heim og pleyga mínar 300 atkvøður. Men tað vildi eg ikki. Hetta hevði meira at siga fyri meg, sigur Karst­ en Hansen. Tú vildi ikki ganga sama veg sum Tjóðveldis­ flokkurin. Vil tað siga, at tú hevur valt tann samla vegin heldur enn tann breiða veg­ in? - Hetta er eitt persónligt val. Eg havi ein dreym um Karsten v Karsten Hansen Aldur: 62 ár Hjúnafelagi: Gull-Britt Hansen Børn: Heidi, Thorbjørn, Frederik og Mirjam Heimstaður: Klaksvík Útbúgving: Løgreglumaður Landsstýrismaður við fíggjarmálum 1998-2003 Løgtingsmaður síðani 2004 FAKTA