mikudagur 28. februar 2007síða 29

Nr. 42 - 28. februar 2007 29 Stutt sagt Samstarv á veg Norðurkoreanski sam­ráð­ ing­­ar­­leið­ar­in í kjarn­orku­ sam­ráð­ing­un­um, Kim Kye-gwan, sigst vera á veg til USA at tosa við amerikanska sam­ráð­ing­ar­ leið­ar­an, Christopher Hill, í Washington. Sum skilst skal hann eisini til San Fran­sis­co, har hann skal hit­ta ymsar óheftar bólkar. Sam­stund­is er ein suð­ur­ kor­­eonsk sam­ráð­ing­ar­ nevnd komin til Norð­ur­ko­ rea at tingast við stýrið har um matvøruhjálp og onn­ur viðurskifti. Suð­ur­ ko­rea hevur longu boðað frá, at landið er sinnað at la­ta grannanum fyri norð­ an nógva matvøruhjálp. Vilja sleppa í rúmdina Tey, sum kunnu hugsað sær at sleppa eina ferð út til altjóða rúmd arstøðina ISS, skulu hava gott tol, tí tað er einki pláss eftir við teim­um russisku Sojus- fer­jun­um fyrr enn eina ferð næsta ár. Fyrsta ferð­ in í ár verður í apríl, og tá skal amerikanski rík­mað­ ur­in Charles Simonyi út til ISS, og hann verður tann sætti rúm­dar­ferða­ mað­ur­in. Aftan fyri hann stan­da tveir suðurkoreanar í bíðirøð. Amerikanarin An­ous­her Ansari, sum var á ISS í fjør, hevur sagt, at hann kundi hugsað sær ei­na ferð afturat út hagar, men at kona hansara sigur nei. Tað kostar 21,5 mió. doll­ar­ar at sleppa eina ferð út til ISS-støðina. Var ætlað Karzai Amerikanska herleiðslan í Afghanistan heldur, at bum­ban, sum brast uttan fyri amerikonsku her­støð­ ina Bagram í gjár, var æt­lað afghanska for­set­an­ um, Hamid Karzai. Af­ghon­s­ku myn­d­u­g­­leik­ar­ nir halda harafturímóti, at bum­ban var ætlað am­er­i­ kan­ska vara­for­set­an­um, Dick Cheney, sum var á Bag­ram- støðini. Tali­ban á­tók sær í gjár á­byrgd­ina av spreingingini og vátt­ aði samstundis, at rørs­l­an hevði lagt bumbuna við tí fyri eyga at beina fy­ri Dick Cheney. SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk -Tað hevði bøtt um umdømi USA, um forsetin segði okkum, hvar CIA- fangarnir eru (HRW-talsmaður). útlond útlond Amerikanararnir hava ikki gloymt, at Hillary Clinton atkvøddi fyri innrásini í Irak, og tað kann kosta henni dýrt í seinna enda. Sjálvt um amerikanska forsetavalið ikki verður fyrr enn um eitt ár og nígg ju mánaðir, er valstríðið langt síðani farið í gongd . Høvuðs­evn­ið í løtuni er kríg­g ið í Irak, og tey demo­ kra­tis­ku valevnini royna av øll­um alvi at sannføra vel­ jar­­ar­nar um, at tey vóru og eru ímóti krígnum. Senatorurin John Ed­wards, sum fegin vil slep­ pa at stilla upp fyri demo­ kra­tar­nar, var millum teirra, sum atkvødd u fyri, tá Sen­ atið atkvødd i um avgerðina hjá George W. Bush at ley­ pa á Irak. Men hann hevur langt síðani biðið um um­ber­ ing fyri, at hann styðjaði av­gerð­ina hjá forsetanum. Hillary Clinton atkvødd i ei­si­ni fyri innrásini í Irak, men enn er eingin umbering kom­in frá henni. Hon hevur sagt, at hon hevði ikki at­kvøtt fyri, um sami spurn­ ing­ur kom fyri Senatið í dag. Men umbering? Nei. -Tað er greitt, at høvdu vit vitað tað, sum vit vita í dag, hevði málið als ikki kom­ið í Senatið, og kom tað, hevði eg ikki atkvøtt fy­ri, segði hon í síðstu vi­ku. Men hjá nógvum vel­jar­ um er hetta ikki nóg mikið, og meiningakanningar teir sein­as­tu dagarnar vísa, at tað kann koma at kosta hen­ ni dýrt, at hon trýsti á ja- knøtt­in tann dagin í Sen­at­in­ um. Mánadagin vísti ein kann­ing hjá Zogby-stovn­ inum, at hevði forsetavalið stað­ið millum Hillary Clin­ ton og republikanaran Rudi Giu­li­ani, hevði Giuliani vunn­ið. Úrslitið hevði verið tað sama, um valið stóð mill­um Hillary Clinton og re­pub­lik­an­ska senatorin John McCain. Harafturímóti hev­ði Barrack Obama vunn­ ið á teimum báðum. Hon hevur ein trupulleika Hillary Clinton trýsti á ja- knøttin í Senatinum, tá tað viðgjørdi innrásina í Irak. Tað skuldi hon ikki havt gjørt. Manna­rætt­in­da­ felagsskapurin Human Right Watch vil hava amerikanska forsetan at siga, hvat er vorðið av fólki, sum CIA hevur tikið. -Bush-umsitingin eigur at ko­ma við upplýsingum um fólk, sum eru horvin í fong­ sl­um hjá CIA. Umsitingin eig­ur at siga, hvørji tey eru, hvar tey hava sitið fangar, og hvat er vorðið av teimum, segði talsmaðurin hjá Hum­ an Rights Watch, Joanne Mari­ner, tá hann legði frá­ greið­ing­ina um CIA- fangarnar fram í New York í gjár. George W. Bush, forseti, segði í september í fjør, at teir seinastu 14 fangarnir, sum CIA hevði havt í varð­ veit­slu, vóru fluttur í Gu­an­ tan­amo-fangaleguna í Ku­ba. Men Human Rights Watch ivast í hesum og hev­ ur sent Hvítu Húsunum tveir listar við nøvnunum á per­són­um, sum eru horvnir. Á øðrum listanum eru 16 fólk, sum sambært CIA ha­va verið fangar í CIA- fongs­ lum, men sum eru hor­ vin síðani. Á hinum list­an­ um eru 22 fólk, sum kanska ha­va verið fangar hjá CIA, og sum heldur ikki eru at fin­na. Human Rights Watch sig­ ur seg hava illgruna um, at CIA hevur flutt teir horvnu fan­gar­nar til lond sum Al­ger­ia, Egyptaland, Libya og Sýrialand, har fangar ofta verða píndir. Talsmenn hjá Hvítu Hús­ un­um høvdu ongar við­merk­ ing­ar til listarnar frá Human Rights Watch í gjár. CIA-fangar horvnir Egyptin Osman Hassan Mustafa Nasr vil vera við, at agentar hjá CIA burturfluttu hann í Italia og fluttu hann til eitt fongsul í Egyptalandi, har hann bleiv píndur.