mikudagur 28. februar 2007síða 31

Nr. 42 • 28. februar 2007 miðvikan 3 Veðrur og sleppingarlamb Tað er ikki longri síðan enn so, at tá Niclas Dahl í Hoyriksstovu var 12 ára gam­al, tá tóku teir ein veðr, sum Billustovumenninir átti. Hann hevði staðið í tjóðri mill­um køstarnar og bara etið hømiliur. Hesin veðrurin bleiv so feitur, at alla ta síðstu tíðina reisti hann seg slett ikki. Tað hevur verið umleið 1890, at Niclas hevur verið við at leiða veðrin á fiskavektina. Hann vigaði 200 pund livandi, og tað vóru 40 merkur av tálg í honum. Heini Gaard í Hálvmørk átti eitt sindur av jørð í Góð­a­dali, og Jógvan Poulsen á Trøðni, sum giftist til Oyndarfjarðar átti eisini eitt sindur av jørð. Nú vil Jógvan hava eitt sleppingarlamb frá Heina Gaard í Góðadali, og hann letur eitt veðurlamb aft­ur­fyri. Hetta veðurlambið hevði 18 merkur í tálg, so tað má hava vigað nógv. Neyst og bátar Eg skal fortelja frá bátunum og neystunum sum vóru, tá eg var smádrongur. Tað vóru fá neyst, og tey vóru heima í Støðni. Tað norðasta kall­að­ist Kulpuneystið. Onk­ur vil meina, at hetta er eitt írskt navn. Tað stóð tvørt­ur um við bakkanum nið­an fyri Kvenngarðshús. Tað stóð líka sum suður og norð. Har var ein vegur mill­um Kvenngarðshús og tað neystið. Tað, eg minnist, vóru ongar hurðar fyri neyst­ ið, men bátur stóð inni. Hvør ið átti bátin veit eg ikki, eg rokni við, at tað hevur ver­ið á Grunnlendi. Hini neyst­ini vóru Garðineystið, tað var tað fyrsta, so Stóru­stov­u­ neystið til tveir bát­ar, so Guttaneystið, so Sunn­an­ neyst­ið, og vóru hesi tvey neyst til ein bát hvørt. Hetta vóru neystini sum vóru í støðni. Nøkur eru komin norðari aftaná. So var tað í Oks­a­støð inni í Garði. Har vóru tvey neyst, og tað var Billu­stovuneystið, sum er dottið niður í 20-unum. Men fyrst eg minnist var tað í besta standi, og tað var takt við hálm. So høvdu Billu­stov­umenninir eisini ein varð­ahjall innan fyri ánna og oman fyri brúnna. Hann var eisini taktur við hálm, og so Garðshornsneystið. Vit kallaðu tað Kirkju­garðs­neyst­ ið av tí, at tað var innan fyri kirkj­ugarðin. Vit kallaðu altíð tann bátin fyri Grøni. So var tað heima í støðni. Eg meini, at tað vóru tríggjar lunn­bøtur, sum teir róptu. Ein lunnbót er til at draga bát í, tá hann ikki verður settur inn í neystið. Tað vóru tveir laðaðir veggir, sum tveir stein­ar høgir, og fastir lunnar lógu ímillum, akkurát tilpass fyri ein lítlan bát at standa inni í við lívskorðu báðu meg­in við. Tað brúktu teir fyri tað mesta um summ arið. Teir smáu bátarnir stóðu sum oftast úti um. Eg meini, at tað vóru tvær undir Stov­u­neystinum, men tann sein­asta sum var eftir stóð so undir Stovuneystinum. Ja, eg minnist inni í Vík­ um, neystið sum var har. Tað var til tveir bátar. So var eitt hús omanyvir neystið, og tað høvdu teir til at goyma tjør­u­tunnur, sirupstunnur og tílíkt í. Innan fyri ánna Tá eg var smádrongur vóru átta hús innan fyri ánna. Tú kann ætla, at tann býlingurin er so mikið ungur. Eg minn­ist tey flestu av teimum nið­ur­ set­u­fólkum, sum settu seg innan fyri ánna, burtursæð frá einum. Eitt hús var í Tarti. Har vóru fýra ættarlið, sum eg veit um. Hini minnist eg øll. Und­ir Steininum minnist eg mamm u Zakaris, hon kall­aðist Magga, og maður hennara kallaðist Ólavur. Jó­ an Hendrik Weyhe í Kinn var slektaður úr Billustovu. Hann var niðursetumaður í Kinn. Kona hansara var úr Tarti, hon kallaðist Sigga. So var tað Heini í Hálv­ mørk, Heini Gaard, hann var úr Garðshorni og konu hans­ara, Annu úr Tarti, tey minn­ist eg bæði. Og Jóan Pauli Thomsen og tann seinna konan. Jens Pauli Clem­entsen, hann bygdi Bakka­húsini, sum Abraham á Bakka keypti. Hann var slekt­aður av Syðradali. Hann bygdi aftur uppi á Fløtti. Peningurin sum mundi farið í luftina Hetta var øll míni barnsdóms og ungdómsár. Eg kann for­telja eitt lítið trekk frá Høgna á Dunganum. Hann var slektaður úr Funningi. Tað vóru tveir brøður, Høgni Pet­er­sen og Peter Petersen, Pet­ur í Hoygarðshúsi, sum vit róptu. Hann giftist inn har, meðan Høgni giftist inn á Dunga. Eg veit ikki, um hann mundi eiga nakra jørð, tá hann var ungur. Nú er tað, at hann skal fara til Fugl­a­ fjarðar at keypa jørð. Hann hevði pengarnar í einum papp­írs­petti. Hvar hann hevði tað, veit eg ikki, men teir gomlu plagdu at goyma slíkt í teirra føroysku húgvu. Hann gekk omanvið ánna innan fyri har í Garði, sum vit rópa. So gongur hann, og ikki fyrr enn hann kemur niðan und­ir Skarð, nú uppdagar hann, at hann hevur mist pengarnar burtur. Hetta var jú forferdiligt. Hann vendir so aftur og roynir at ganga har, sum hann hevur gingið. So fer hann niðan við ánna, og omanfyri brúnna, sum var tvørt­ur um ánna. Nú liggur papp­írið á einum steini har. Hann lyfti hendurnar upp um høvd­ið og takkaði Gudi fyri. Tað var merkiliga heppið, at tað ikki var fokið í ánna. Røkt At vera røktingarmaður gav ikki nógv. Eg veit ikki, um teir fingu tríggjar ærir í røkt, harra­gud sum tað var lítið. Og tað kom mangan fyri, at tað var minni enn tað. Pápi var 17 ár fjallmaður á Grunnlendi, og so tóku vit brøð­urnir við. Eg minnist eina­ferð, tað var eitt ringt ár, tá fingu vit bara eitt hálvt fjalll­amb. Útróður í Oyndarfirði So minnist eg sum smá­ drong­ur, at tað róðu tríggir motor­bátar út í Oyndarfirði um várarnar. Klaksvíkin átti hesar bátarnar, tí Víka­handilin handlaði fyri Klaks­vík. Teir fortoyaðu í Oyndarfirði, eg haldi at tað var frá mars mánaði, at teir høvdu loyvi frá trygg­in­g­ini at leggja seg her á sand­grynn­ uni. So lógu teir fyri várið. Eg meini, at teir kallaðust so­leiðis: Eivind, Angantyr og Halg­a­felli, sum var so lítil sum eitt 10-mannafar ella ein seksæringur. Tað var stutt­ligt at hoyra teir liggja og glinta har. Tað bleiv nógvur útróður um veturin eftir, at eg fór til sjós, men tað vóru fáir bátar sum gingu út av Oynd­arfirði um veturin. Tað vóru seksmannafør, sum róðu út, tó var eitt átt­a­ mannafar. Tað var Garð­­i­ báturin, men hann bleiv so lítið brúktur til útróður. Ábr­a­ham Ábrahamsen hevði hann tveir vetrar. Eg var við tann seinna vet­urin. Tann fyrra veturin róðu teir út í Djúpunum. Eg minnist, at tað var ikki til at fara útum oyggjar. Tað var sum ein býur at síggja av trol­ar­um. Bátarnir róðu út Hús á Línheyggi, í Tarti og í Hálvmørk Oyndarfjørður í 1911 Á rættini. Jens Hvass prestur, Eivin Petersen og Jákup Martin Joensen