týsdagur 13. mars 2007síða 20

20 vinnusíðurnar Nr. 51 - 13. mars 2007 Stórir gestir Havnarmyndugleikarnir í Aalesund hava fingið at vita, at 65 fremmand ferðamannaskip ætla sær hagar í summar. Tað fyrsta kemur tann 9. mai og tað seinasta tann 26. september. Tey best kendu skipini munnu vera »Queen Elizabeth 2« og »Queen Mary 2«, sum koma til Aalesund ávikavist 18. og 19. mai. Eitt annað stórt skip, sum kemur til Aalesund í summar, er »Jewel of the Seas«, sum kemur tann 25. juni við umleið 3.000 ferðafólkum. Hall á gjaldsjavna Danmark hevði 1,1 mia. krónur í halli á gjaldsjavnanum í januar, vísa tøl hjá donsku hagstovun, men seinastu tríggjar mánaðarnar hevur Danmark havt 2,5 mia. krónur í avlopi i á gjaldsjavnanum. Tað er kortini 7,4 mia. krónur minni enn í sama tíðarskeiði fyri einum ári síðani. Danski handilsjavnin hevði 3,6 mia. krónur í avlopi í januar, og tað var væl meiri enn í desember. Orsøkin var minni innflutningur og størri útflutningur. Síðan 2001 hevur grann­skoð­ara­ felagið Rasmussen & Weihe gjørt eina sonevnda rokn­ skapar­grein­ing, sum lýsir støðuna hjá fiska­­virk­is­ vinnuni í Føroyum. Virkini, sum eru við í greiningini fyri 2005, umboða tilsamans 78,6% av allari ráfiska­ nøgdini, sum er virkað á føroyskum fiskavirkjum Fiskavirkini Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Greiningin hjá Rasmussen & Weihe fevnir í 2005 um tilsamans 9 feløg, sum reka fiskavirkir. Síðan 2001 hevur fel­ agið greinað rokn­skapir hjá fiski­flotanum og fiska­virkjum. Greiningin byggir á almennu roknskapirnar fyri 2001 til 2005, men felagið hevur eisini út­vegað sær eyka upp­ lýsingar frá teim­um fel­ øgum, sum í sínum rokn­ skapi ikki upplýsa um eitt nú ráfiskanøgd, netto­ sølu og ráfiskakostnað. Virkini, sum felagið hev­ur í hesi greining, keyptu í 2005 tilsamans 78,6% av tí ráfiski, sum varð landaður í Føroyum og virkaður á før­oyskum fiskavirkjum. Tey 9 feløgini í grein­ ingini tóku av hesum 78,6 pros­ent­unum í 2005 ímóti hesi rá­fiska­nøgd: P/F Kósin (14,1%), P/F Før­oya Fiska­virking (52,6%), P/F Fiska­virkið (6,6%), P/F Vaðhorn Sea­ food (2,7%), P/F Delta Seafood (7,3%), P/F Sandoy Seafood (9,8%), P/F Norðís (3,3%), Sp/f Eystís (1,9%) og P/F Vestís (1,7%). Rasmussen & Weihe visa á, at roknskapirnir feløg­un­um eru settir upp ymiskt, og konti eru bólkaðar ymiskt, eins og feløgini neyv­an skráseta sínar bók­ingar heilt eins. - Hetta kann viðføra, at feil­ir kunnu vera í saman­ lagda roknskapinum fyri øll feløgini, men hetta hevur helst lítlan týdning, sigur Bjarni Poulsen, sum hevur ábyrgdina av grein­ ingini fyri grann­skoð­ arafelagið. Hann sigur, at har dótt­ ir­feløg eru, ið eisini reka fiska­virki, sum eru við í grein­­ingini, er úrslitið hjá dóttirfeløgum »elim­in­ erað« í rakstrinum hjá móð­ir­­fel­agnum, eins og kapital­­part­arnir eru »elimin­eraðir« burtur úr fíggjarstøðuni hjá móðir­ felagnum. Á henda hátt kemur úrslit og egin­pen­ ingur hjá dóttirfeløgum bert fyri ta einu ferðina í greiningini. Lagt verður aftrat, at P/F Palm Seafood og P/F Suður­ís eru ikki við í 2004 og 2005. Roknskapargreining yvir fiskavirkini Bjarni Poulsen, cand.merk. aud., hevur ábyrgdina av roknskapargreiningini fyri Rasmussen & Weihe Mynd: Vilmund Jacobsen – Hóast nøkur av virkjunum klára afturgongd eina tíð aftrat, hevði tað helst verið skilagott at umhugsað, hvussu raksturin av virkjunum kundi verið rationaliseraður – ella uppaftur betri, hvussu størri ferð kundi komið á virðisøkingina, halda Rasmussen & Weihe, sum hava hugt at roknskapunum hjá fleiri fiskavirkjum Fiskavirkini Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Føroysku fiskavirkini, sum eru við í greiningini hjá Rasmussen & Weihe, hava sum heild verið fyri stórari afturgongd árini 2001 til 2005. Tað sigur felagið í síni niðurstøðu. - Árini 2001-2002 var talan um eina lítla aftur­ gongd, men í 2003 var aftur­ gongdin so stór, at samlaði raksturin hjá virkjunum gav eitt lítið hall. Í greiningini verður ásannað, at virkini hava givið stórt hall, bæði í 2004 og í 2005. - Tað tykist sum kappingin um ráfiskin við útlandið harðnaði munandi í 2002 og serliga í 2003. Við árslok 2005 var kappingin um rávøruna framvegis hørð. Tølini í roknskapinum benda á, at virðisøkingin sam­an­borið við útreiðslu­ vøksturin til lønir og aðrar útreiðslur ikki er nóg stór. - Tí eru virkini ikki nóg kappingarfør, tá ræður um at kappast við útlendskar keyparar um ráfiskin. Fýra viðurskifti Sambært Føroya Ráfiska­ keyparafelag eru tað serliga fýra viðurskifti, sum ávirka kappingarførið hjá føroysku flakavinnuni, 1) lønar­vøkst­ urin hevur verið stórur sein­ astu árini, 2) kursurin á amerikanska dollaranum hevur verið rættiliga lágur, 3) støddin á fiski – serliga upsanum - er minkað munandi og 4) fiskaprísirnir á marknaðinum eru lækk­ aðir seinastu árini. - Sostatt tykjast fram­tíðar­ útlitini ikki at benda á nakra serliga framgongd – um ikki tað eydnast virkjunum at framleiða fiskaúrdráttir, sum skapa størri avkast, at marknaðarfyritreytirnar broytast, umframt at útreiðslu­vøksturin verður Gjaldførið hjá fiskavir