týsdagur 13. mars 2007síða 19

Nr. 51 - 13. mars 2007 19 tíðindi Øll hava hoyrt um Ják­ up á Dul Jacobsen og hans­ara stóra virk­ semi. Men Jákup sjálv­ ur man vera tann fyrsti til at ásanna, at hann hevur ikki verið eins­a­mallur um tað stóra ævintýr hann hev­ur skapt í Íslandi ÍSLAND Óli Jacobsen oli@sosialurin.fo Ein av hansara sam­verk­a­ monn­um er Poli Purkhús, ætt­aður úr Kunoy. Hann hitti føroyska ferðalagið, sum var á ráðstevnu á Ørk­ ini, tá vitjað varð á Rum­fat­ a­lagerinn í Kópavogi seinn­ a­partin leygardagin. Tá var tað Poli, sum saman við øðr­ um starvsfólki tók ímóti og sum greiddi frá. Sum nevnt er Poli kun­oy­ ingur og 52 ára gamal. Pápi hansara var Poul Niklái, og mamm an var Kristianna, ætt­ að úr Hvalba. Sum ungur var Poli eins og eisini Jákup sjálvur til skips. Hann fór eins og Ják­ up á sjómansskúla og hevði ætlað sær eina framtíð á sjón­um. Hann endaði tó rætt­u­liga skjótt í Íslandi, har hann fekk sær konu. Hon er Hanna, sum er dóttir Hilmar Magn­usson av Akureyri, sum gjørdist kendur fyri tað íslendsk- føroysku orð­a­ bókina, hann gav út. Fleiri av døtrum Hilmars eru gifta føroyingum. Poli og Hanna eiga 6 børn í aldrinum 10-20 ár. Tað var Poli sum saman við Jákupi, ið byrjaði fyrsta Rumfatalagerinn í Íslandi í 1987. Trupul byrjan Poli greiddi frá, at hetta var als ikk i so lætt at byrja. Sum so ofta við nýhugsanum var ringt at fáa fólk at trúgva upp á hugskotið við hesum slagi av handlum. Poli og Jákup høvdu av­gjørt at opna handilin ein á­vísan týsdag. Samband var longu fingið við Lars Lar­sen, Dyne Larsen, sum vildi lata vørurnar uppá borg. Men tær skuldu so frakt­ ast til Íslands. Men tað var ikk i bara sum at siga tað at fáa skipafeløgini at leggja last til eina so ivsama verk­ ætlan. Men Samskip for­ barmaði seg at enda yvir teir og vildi flyta fyrstu bingj­ur­nar til Íslands uttan trygd fyri farmagjaldinum. Hetta hava teir ikk i angra, tí fyrstu bingjurnar gjørdust til fleiri túsund! Síðan skuldi fáast fígging til raksturin. Her tyktist at vera sloppið, tá bankin játt­aði teimum 3 mió. kr, inn­til teir funnu útav, at tað sum teir hildu vera eitt lán í føroyskum krónur var íslendskar krónur! Hetta gjørdi, at teir fingu trupulleikar at loysa vørurnar út, tí tollurin skuldi gjaldast, áðrenn vøran var út­flýggj­ að. Hetta dróg út, og opn­ ingstýsdagurin nærkaðist í stórum. Men onkur góðvild hevur verið kortini, tí beint áðrenn afturlatingartíð fríggj­ adagin undan ætlaða opn­ings­ degnum fingu teir vørurnar. So var uppgávan at fáa tær settar upp í handlinum. Ong­ in væntaði, at hetta kundi ná­ast. Men brett var upp um armar, og tað eydnaðist. Týsmorgunin stóðu fólk í long­um bíðirøðum fyri at sleppa inn. Tað var so nógv fólk, at løgreglan mátti koma upp­í fyri at avmarkað talið av fólki í handlinum vegna trygdarreglurnar. Handilin tømdur eftir einum degi Handilin varð tømdur eftir einum degi, og so mátti bíðast eft­ir nýggjari vøru. Síðan hevur tað gingið slag í slag. Í dag eru tríggir handlar í Reykjavík og ein í Akureyri. Í dag er settur stjóri Magnus Sigurðsson, sum hevur yvirskipaðu leiðsl­ una av teimum, meðan tað eru deildarleiðarar í hvørjum handli. Handlarnir hava umleið 100 fólk í starvi, og í Kóp­a­ vogi eru tey um 30. Tilsamas um­seta teir árliga fyri um eina fjórðings milliard í okk­ara peningi, og sum tað skilst er tað ikk i púra einki sum loypur av! Handilin í Kópavegi virk­ aði øgiliga stórur, so sjálvt konufólkini í ferðalagnum mundu fingið propp. Í Ís­landi er nógv sum er dýrt, men í hesum handli sást í hvussu er okk urt dømi um nakað, sum var sera bíligt. Tað var kovboybuksur fyri einar 80 f. kr. Tá er ikk i ringt at fáa kundar! Afturat hesum kemur utt­ an­lands­virksemið við handl­ um í nógvum londum, sum hevur verið nógv umrøtt í før­oysk­um fjølmiðlum. Poli úr Kunoy: Partnarin hjá Jákup á Dul Jacobsen Grønlandstíðindi hjá Kára við Stein vóru ein væl umtóktur teigur í FF- blaðnum. Nú hetta blaðið er niðurlagt er ætlanin at hes­in táttur skal halda fram í Sosialinum. Kári greið­ir dag fyri dag frá tí, sum hann heldur vera av áhuga í Føroyum Týsdagur 20.februar. Í dag eru – 2,7 stig og nógvur vindur av norði. ”Polar Timjarmiut”, sum skuldi koma inn higar at landa um mán­ að­arskiftið kom inn í seinn­apartin. Teir vóru noyddir at koma inn at fáa gjørt ljóskastarar og antennur aftur eftir at vera bumbarderaðir av einum stórum æðuflokk i. Har var nógv í sorli hjá teimum. Teir landaðu so tað, sum teir høvdu inni, eini 120 tons. Teir hava fisk­að gott 1.000 t. í ein góðan mánaða, og hava landað heilt suð­ uri í Nuuk. Tað er ein góður teinur at stima hagar norðanifrá úr kassanum. Teir loystu aftur mikudagin aftaná døg­urða. Teir smærru bátarnir hava fingið væl av rækjum her um leiðir, har teir landa. Aðrir eru sendir suður til Pamiut at landa, tí her klára teir ikk i at taka ímóti øllum. Nú verður tosa nógv um at fáa opnað virkið í Aasiaat (Ege­d­e­s­ minde í Disko buktini) aftur at taka ímóti rækjum. Avgerandi grund­gevingin fyri hesum er, at øll innanskers kvotan ikk i bleiv uppfiskað í 2006. Um 13.000 tons av rækjum svimja framvegis frá í fjør. Hvíthvalahvølja gull verd Nakrir bátar hava verið og skot­ið hvíthval. Tað er gull, sum bjálv­ar tann hvalin. Teir selja hvít­hval­ ahvølju fyri 150-180 kr fyri kilo. Hon smakk ar ógvuliga væl, tá mann er komin í vana við at eta hana. Serliga væl smakk ar hon við nógvum salti ella aromat. Hvølj­an er um 1 centimetur tjúkk . Tað skullu nú ikk i so nógvir hvít­hvalir til at fáa eina góða dag­løn. Teir størstu hvíthvalinir munnu vera um eini 8-10 skinn í stødd. Hvihvalur líkist akk urát grindahvali, men hevur so at siga slættan rygg, og hann er meira búkutur en grindahvalur. Kúlan er væl minni enn á grindahvali. Eg meini, at eg ørminnist, at ein hvíthvalur var vilstur einaferð í 60-unum inn á Klakk svik. Har gekk hann nakrar dagar. Kanska var tað onkra aðra staðni, men helst minnist onkur hetta. 23 februar Í dag eru – 7.5 stig og eitt lot av skift­andi vindi. Ein vanlukk a hendi umborð á einari jollu. Tað vóru tveir mans, sum vóru úti og skutu svartfugl. Tá annar mað­ urin skuldi skjóta, kom ein lítil skvampur, og skotið gekk av og rakti hin mannin í høvdið. Sum skilst doyði hann á staðnum. Hann sum læt lív var 63 ára gamal. Frætt er úr Eysturgrønlandi, at har hevur riggað ógvuliga illa við veðri og ísi. Eisini hevur fiskaríið verið vánaligt. Summ ir hava toga í 6-7 tímar og hava 2 tons í hálið. Sum skilst eru ”Artic Viking”, ”Hav­borg” og ein danskur bátur og so einir tríggir norðmenn har í løtuni. ”Akamalik” hevur verið inni í Íslandi og landa og er á veg vesturum at royna. Frætt er frá ”Atlantic Enterprice”. Teir hava veri inni í St. Anthony í Canada og landa, men máttu víðari suður eftir at fáa útgerð. Fyrrverandi ”Mark­us J” nú ”Katsheshuk” lá við maskinskaða á Flemish Cap, so teir máttu eftir honun og sleipa hann til lands. Tað tók teimum 56 tímar. Nú er so ”At­lantic Enrerprice” farin á svart­ kalvaveiðu. 26 februar ”Tarsermiut” er inni í Nuuk og land­ar. Teir hava fulla last eftir gott 14 døgum. Teir hava roynt bæði har suðuri og norðari. Har suð­uri var botntemperatururin 0 grad­ir. Síðan vóru teir her norðuri í Dýp­ inum. Har var temperatururin 4 gradir á botni. Har var eitt sindur at fáa. ”Tarsermiut” fer út aftur seinnapartin nýggjan túr. 28 februar. Í dag er – 10,7 stig og stilli. Okk ­ urt lítið kavaæl er av og á. Frætt er frá svartkalvatrolaranum ”Manu”. Teir komu til Manitsoq í nátt. Teir hava veri í SW kantinum og roynt, men har var lítið at fáa á teimun vanligu leiðunum. Hesar síðstu 10 dagarnar hava teir verið longri norðuri. Har var nakað at fáa, men ógvuliga ringur botnur. Har var eisini nógv skræðing. ”Manu” hevur 170 tons inni av svart­kalva henda túrin. Teir fara nýggj­an túr aftur í morgin við nýggj­ari manning. 1. mars. Í dag er væl av vindi av norði og kavaælingur. ”Nanok Trawl” verður inni í morgin til land­ ingartíð við ”Polar Amaroq” uppá sleip. ”Polar Amaroq” hevur um fulla last inni. Um alt gongur væl at fáa reservadeilin fram og flúgv­ i­líkindini verða til vildar, skuldu teir kunnað loyst aftur mán­a­ kvøldið. ”Qaqaatsiaq” er inni í Nuuk og landar í dag. Kári við Stein: Grønlandstíðindi úr Sisimiut Poli Purkhús og konan Hanna. Poli er samverkamaður hjá Jákupi á Dul og hevur havt stóran leiklut í handilsvirkseminum hjá Jákup í Íslandi