mikudagur 21. mars 2007síða 10

10 Nr. 57 - 21. mars 2007 Talan var helst um størsta framstigið hjá før­ oyskum fótbólti í nærum 20 ár, tá Todi Jóns­ son í gjár kundi almannakunngera sínar ætl­ anir við danska Fremad Amager. Sæð burtur frá altjóða limaskapinum, so er hetta í ser­ flokki nógv tann størsti møguleikin, sum nakran tíð er givin føroyskum fótbólti. Meira enn nakað annað, so er fótbólts­lands­ liðið andlit okkara mótvegis umheiminum, og tann umrøða, sum hetta hevur skapt, kann als ikki gerast upp í pengum. At úrslitini ikki altíð eru eins góð, vita vit. Men kortini hevur tað verið lítið hugaligt at lisið útlendskar miðlar, nú úrslitini hjá lands­ liðnum hava verið í lakara lagi seinnu árini. FSF og føroysku feløgini hava alla tíðina framt eitt miðvíst arbeiði til tess at menna føroyskan fótbólt, men avgjørt størsta stigið í so máta stendur Todi Jónsson nú fyri. Við ætlanunum um at skapa rúm fyri føroyskum spælarum á hægsta danska støði, kunnu vit væl verða vitni til, at Fremad Amager verður lopfjølin hjá fleiri ungum føroyskum spæl­ arum. Bæði til donsku superliguna men eis­ ini til enn størri avbjóðingar. Og tess fleiri slíkar spælarar vit hava, tess sterkari verður føroyska landsliðið. Og tað sýnir helst eisini sanna hjartað, sum Todi hevur fyri føroyskum fótbólti. Ikki minst, tá hugsað verður um tað niðurgering og útspilling, sum hann í fleiri ár livdi við. Tí sýnir tað format, tá Todi kortini tekur hetta risa stigi. Eitt stig, har hann eisini sjálvur setur pening í vága. Sjálvandi er ætl­ anin eisini, at Fremad Amager – og harvið føroysku íleggjararnir forvinna pening. Men at sameina hetta við eini menning av føroyskum elitufótbólti er kanska størsta gávan, sum føroyskur fótbóltur nakran tíð hevur fingið. Sosialurin Ein gáva til føroyskan fótbólt SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Henrietta Hammer henrietta@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Bjarta Joensen bjarta@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Eyðhild Jacobsen eydhild@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1330 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Í Dimmalætting 20. mars hevur Heðin Mortensen, sum eg skilji hann, eina áheit­an á meg um at taka við læru av tí samanlegging sum er farin fram í Sunda Kommunu. Persónliga haldið eg at samanleggingin í Sundalagnum er fyri­mynd­ arlig, og er hon sanniliga eisini í tráð við fatanina hjá Føroya Kommunufelag við­ víkjandi samanlegging, nevniliga at hon skal fara fram sjálvboðin. Fyrrver­ andi kommunurnar og ta fólkið í har búði, tóku av­gerð um at kasta saman 1 januar 2005, og at grund­ leggja ta núverandi Sunda Kommunu. Eg ivist onga løtu í at henda støðutakan hevur styrkt økið við Sunda­ lagið munandi. Tað er held­ ur einki dulsmál at eg sum borgarstjóri í Sandavágs kommunu eri fyri einari størri eind her hjá okkum, so er tað sagt. Men lat okkum venda aft­ ur til kjarnina í kjakinum seinastu vikurnar, um eina útjavningarskipan ímillum kommunur. Heðin Morten­ sen pástendur at Føroya Kommunufelag kemur við hálvlýstum pástandum um útjavning. Til hetta er bert at siga, at Føroya Kommunu­ felag einast hevur víst á at tað er stórur munur á inn­ tøkugrundarlagnum hjá kommunum/økjum í Før­oy­ um, og at hesin veruleiki í sjálvum sær ger tað neyðugt at viðgera hugtakið útjavn­ ing, og at fáa hetta lýst við fyrimunum og vansum. Men kanska er hetta óneyðugt, tí KSF hevur eft­ ir øllum at døma gjørt eina heildarlýsinga av einari javningarskipan, sum Lands­ stýri og Løgting og fjøl­miðl­ ar eru kunnaðið um. Havið umvegis leitiskipanir hjá Løgtingið og bløðum leita eftir hesum tilfari men finni tað tíðanverri ikki. Eg onnur við mær bíða tískil spent eftir at tann famøsa útjavningarskipanin hjá Heðini Mortensen veruliga sær dagsins ljós. Henda sera visjónera útjavn­ ingarskipan brýtur eftir øllum at døma radikalt við útjavningarskipanir ið vit kenna frá okkara granna­ tjóð­um, hon er í veruleik­ anum nyttuleys og útjavnar ongar ójavnar. Útjavningarskipan uttan útjavning Føroya Kommunufelag Rósa Samuelsen Tey orðini, sum løgmaður oftast hevur sagt sum løg­ maður, eru: “Júmen, ogur mugu góðtaka støðuna, sum hon er. Ogur mugu góð­taka, at vit nú eina ferð eru undirgivin dønum”. Her sipar løgmaður sjálvandi til donsku grundlógina, heima­ stýrislógina, yvirtøkulógina og uttanríkispolitisku heim­ ildarlógina. Løgmaður góð­ tekur ikki bara hesar lógir fult og heilt, hann góðtekur eisini uttan at blunka, at tað eru danir, og bert danir, sum tulka hesar lógir og hvørj­ar avleiðingar tær skulu hava fyri Føroyar og føroyingar. Løgmaður vil, at vit skulu blint góðtaka tær lógirnar, líka mikið hvussu tær verða tulkaðar og hvør tulkar tær. Hesi orðini: vit mugu góðtaka veruleikan, hevur landsstýrismaðurin í inn­ lend­ismálum lært av løg­ manni. Hvørja ferð hann legg­ur okkurt mál fyri ting­ ið, og tingmenn ógvast við tað, sum danir krevja, so sigur Jacob Vestergaard: “Eg havi einki ímóti at máls­økið verður føroyskt, men vit mugu góðtaka veru­ leik­an, sum hann er”. Og so hend­ir einki annað, enn at samgongumenn endurtaka líka sum í kór: ...góðtaka veruleikan, ... góðtaka veru­leikan, ... Hvørki Jóannes Eides­ gaard, Jacob Vestergaard ella nakar annar í sam­gong­ uni hevur so mikið sum nakra meining um ta mann­ minkandi og lítisverdu støðu, vit eru í hvat lóg­gev­ andi og politiskum valdi við­víkur. Tað syndri av rásarúmi, vit høvdu ognað okkum, hvarv sum døgg fyri sólini ta náttina, tá sam­ gongan samtykti vanlukku­ ligu yvirtøkulógina og lóg­ ina um uttanríkispolitiksu heimildirnar. Tann lógin gjørdi ikki bara, at vit bakk­ aðu við ferð inn aftur í ríkis­ felagsskapin og donsku grund­lógina. Ta náttina vórðu Føroyar sementeraðar fast og djúpt niður í danska ríkið. Hetta kom m.a. fyri ein dag, nú tingið fyrst í mars viðgjørdi krøv frá dønum um, at fleiri løgtingslógir skuldu broytast, og at grein­ ar skuldu burtur úr løg­tings­ lógunum og setast inn í donsku rættargangs­lógina. Danski rætturin í Føroyum kann ikki nýta ásetingar í føroyskum lógum. Danski rætturin í Føroyum kann og vil bert nýta ásetingar í donsk­um lógum. Hetta hóast vit longu hava havt áset­ingar um rættargang í løg­tingslógum, so sum stýris­kipanarlógini. Tað er sum so einki odiøst í tí, at rætturin virkar sambært einari rættargangslóg. Men tað at til einkis gera før­ oyskar lógir, sum hava havt virknað í ár er, alt annað líka, ótrúliga óverdug, hetta er skomm, hetta hoyrir farn­ um øldum til. Men hvat ger løgmaður og hansara, jú, teir yppa øksl, og tað gera eisini allir samgongu­lim­ir­ nir. Eingin teirra kennir minstu skommina av, at vit verða alt meira kleyrað nið­ ur av kolonistahógvunum. Poul Michelsen hevur gjørt vart við støðuna hjá sendi­ stovum okkara, og tøkk fái hann fyri tað. Men hann tyk­ ist ikki at latast um vón um tað, sum er veruliga orsøkin til alla miseruna. Nevniliga, at vit bæði ganga undir tær lógir, sum danir tvinga nið­ ur yvir okkum, og ganga treyta leyst undir teirra tulk­ ingar av teimum. Hvussu leingi vilja, orka og loyva vit slíkum? Tað er sjálvsagt ein spurningur um, hvørjar menn og kvinn­ ur Føroya fólk velja inn á ting. Men kanska fara nokk so nokk so nógv at hugsa seg um eina, tvær ella tríggjar ferðir, tá tað kemur fyri ein dag, at danir eisini sýta fyri, at uppskotið um stjórnarskipan verður lagt fyri tingið. Hetta tí, vit skulu og bert skulu anda, hugsa og virka sambært tí, sum samgonga hevur góð­ tikið. Nevniliga teimum lóg­ um, sum niðurbinda og se­men­tera okkum inn í danska ríkið. Latið okkum taka avleið­ ingarnar av hesi vanæruligu støðuni, vit eru í. Latið okk­ um taka lógvatak og stevna móti fullveldinum. Vit eiga ikki at góðtaka ein veru­ leika, sum vit hvørki unnast við trívast við. løgtingsmaður Finnur Helmsdal Vit mugu góðtaka ...