leygardagur 24. februar 2001síða 2

Nr. 39 - 24. februar 2001 3 gult cyan magenta svart 2 Nr. 39 - 24. februar 2001 gult cyan magenta svart Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 346mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Hósdagin fyrrapartin var greitt, at dagarnir hjá Helenu Dam á Neystabø sum landsstýrismaður í almanna- og heilsumálum vórðu taldir. Fyrst í vikuni fekk løgmaður ta løgfrøðiligu kanning- ina, sum løgdeildin hevði gjørt, og tað var bein- anvegin greitt í tí politiska umhvørvinum, at kanningin var tyngjandi fyri landsstýrismannin. Tí var spurningurin, um landsstýrismaðurin fór av sínum eintingum, ella um løgmaður varð noyddur at loysa hana úr starvi, sum tað so há- bærisliga eitur í stýrisskipanarlógini. Harafturat var spurningurin, um málið fekk avleiðingar fyri samgonguna og serliga politikk hennara í sjálvstýrismálinum. Men Helena Dam á Neystabø sá skriftina á vegginum, og var so mikið at sær komin, at hon - óivað í samráð við Sjálvstýrisflokkin - bað løgmann loysa seg úr starvi. Og higartil bendir einki á, at hetta málið hevur fingið avleiðingar fyri sjálvstýristilgongdina. Kanningin sigur, at í trimum av fimm dømum handlaði landsstýrismaðurin í heimildarloysi. Skjøl, sum landsstýrismaðurin í fyrstu atløgu ikki flýggjað landsstýrismálanevndini, tá hon viðgjørdi málið, vísa, at spurningurin um heim- ildina fyri kunngerðini um eina persónliga viðbót var nágreinliga viðgjørdur í Almanna- og heilsumálastýrinum saman við Helenu Dam á Neystabø. Hetta merkir, at hon var greið yvir, at tað var ivasamt við heimildini, men hon tók avgerðina, sum hon vísti á á tíðindafundinum ígjár. Og, sum hon legði afturat, at tá ein skeiv avgerð er tikin, er neyðugt at taka avleiðingarnar av gerðini. So kunnu vit seta spurnartekin við, um løgfrøðiliga ráðgevingin var nóg góð ella ikki, ella um Løgdeildin kundi havt forða fyri kunngerðunum. Men eftir stendur, at táverandi stjórin á Almann- astovuni í eini blaðgrein staðfesti, at kunngerð- irnar vóru ólógligar. Stjórin segði seg úr starvi og spurningurin er, um hon noktaði at umsita kunngerðir, sum ikki vóru í tráð við forsorgar- lógina. Ásannast má, at talan er um eitt stórt og torført øki at umsita, og at tað er tvingandi neyðugt við eini fram úr góðari umsiting. Men her haltar kanska eisini, nú tað frættist, at fleiri starvsfólk - fullrúar og deildarstjórar - rýma av skútuni. DAGSINS MEINING Sosialurin Ein heil síða í Sosialinum er 254mm breið og 348mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Náttúruvinur fyllir seksti Í dag, 24. februar, fyllir Jákup Dahl í Hoydølum 60 ár. Við sínum unga og lætta sinni er tað helst mangur, ið undrast, at Jákup longu rundar tey seksti. Jákup er útbúgvin verkfrøðingur. M. a. var hann eitt skifti lærari á Tekniska skúla. Tey sein- astu mongu árini hevur hann starvast á Føroya Sjóvatrygging. Frítíðaráhugamálini hjá Jákupi eru ógvuliga nær tengd at náttúruni og tí sum livir í náttúruni. Nevnast kann m.a., at Jákup var við til at stovna FNU – Føroya Náttúru og Umhvørvis- verndarfelag. Føroya Síla- veiðufelag hevur hann eis- ini verið ein hollur stuðul, eitt tíðarskeið sum nevnd- arlimur, og grindaspurningurin hevur somuleiðis hansara stóra áhuga. Jákup nýtir ein sera stóran part av tíð síni í garðinum, sum man teljast millum vakrastu blettir í Hoyvík og Havnini í heila tikið. Mong eru tey, sum hava støðgað á og notið vøksturin har er, og eisini fingið góða plantuvegleið- ing frá Jákupi. Hann hevur verið náttúruáhugaðum í Føroyum ein dyggur stuð- ul. Garðurin hjá Jákup er eisini kendur uttan fyri landoddarnar, og útlendsk ferðaløg hava verið har at kunnað seg um sjáldsaman gróður í Føroyum og eru farin aftur haðani væl klók- ari. Hansara stóra vitan um trø hevur ført við sær, at hann er limur í Dansk Dendrologisk Forening, ein felagskapur fyri træ- samlarar. Hann er eisini sera áhug- aður í gomlum myndum og bókum, og man hann eiga eina av bestu samlingum av upprunaútgávum av før- oyskum bókum. Eisini myndlistin stendur hansara hjarta nær. Tað at vera abbi tekur nú meiri av tíðini hjá Jákupi, men hann sýnist at trívast ógvuliga væl í hesum leik- lutinum. Vit ynskja Jákupi Dahl hjartaliga tillukku við deg- num. Exit Helena Elmar Ellingsgaard 70 Mánadagin 26. februar verður Elmar Ellingsgaard, barberurin undir Sjómans- heiminum, 70 ár. Elmar er eiðismaður, sonur Johonnu og Jógvan á Forðunum á Eiði. Johanna var úr Tjørnuvík og Jógvan av Eiði. Tveir eru teir, brøð- urnir. Elmar og Páll, sum býr í Danmark. Elmar er giftur Lenu Ell- ingsgaard í Fjósinum, sum eisini er av Eiði. Kortini eru tey búsett i Havn, har Elm- ar ein mansaldur hevur ar- beitt sum barberur. Elmar og Lena eiga fýra synir, Inga, Leif, Jón og eftirnøl- aran Brand. Eiðismaður er Elmar , og hóast hann í ein mansaldur hevur búð í Havn, fornoktar hansara eiðismál ikki, hvaðani hann kemur. Nógvar góðar søgur hev- ur hann fingið við øll hesi árini undir Sjómansheimi- num, har hann í langa tíð arbeiddi saman við granna- num í Stoffalág, Viggo Frandsen. Elmar vaks upp á Eiði og varð ivaleyst roknað við, at hann fór at verða timbur- maður ella snikkari, eins og pápin. Ikki gjørdist tað tó lívsstarv hansara, men heldur annað handverk. Nevniliga at klippa fólki. Áðrenn hann gjørdist hárskeri, var Elmar tó til skips eini tvey ár seinast í fíratiárunum og upplivdi eisini at fara á land undir dramatiskum umstøðum uppi á Norðurlandinum í Íslandi. Tað var við Hav- frúnni, sum fór á land í ringum líkindum uppi við Siglufjørðin í oktober 1949. Øll manningin varð tó bjargað í øllum góðum. Hetta lívið mundi hann ikki halda vera nakað so- leiðis at dúva uppá, so hann fór til Havnar at læra til barber hjá Valdemari Poul- sen, og tað gjørdist hansara lívsstarv burturav. Síðan man sjólívið mest hava avmarkað seg til onkr- an túr við Eiriki Reyða við útgangsstøði av Vestaru Vág. Elmar hevur arbeitt sum hárskeri, ella barberur, sum tað varð nevnt, í útvið eina hálva øld. Ikki eru tað so fáir knokkar, hann hevur snøggað hesa tíðina. Nógv- ir eru teir bygdarmenn, sum komnir eru til Havnar, sum hava leitað sær inn á klipp- istovuna undir Sjómans- heiminum at fáa snøgga sær hár og skegg hjá Elm- ari. Og ótaldar eru søgurna, har eru fortaldar. Elmar veit altíð onkra, tá tú kemur á tal við hann. Seinnu árini var Elmar meira ella minni einsamall- ur, tá makkarin, Frandsen, doyði. Og seinastu árini flutti hann niðan til sín sjálvs í Stoffalág at klippa. Tó tað kanska var meira so- leiðis niðurtrapping. Ikki verður leingi til mæsta runda føðingardagin i familjuni. Tey eru nevni- liga javngomul, Elmar og Lena bæði. Lena verður 70 ár í summar. Tykkum verður ynskt hjartaliga tillukku. ej Tøkk Eina hjartans tøkk til tykkum øll, sum við blómum, telegrammum, telefonuppringingum, gávum og á annan hátt gleddu meg á mínum 80 ára føðingar- degi. Tøkk til tykkum, ið vaktu meg við sangi og hornblástri, tykkum mongu, sum hjálptu til, og øllum tykkum, ið vitjaðu, bæði heima og í Skálan- um. Hjartaliga tøkk øll somul, at tit gjørdu mær dagin til eitt ógloymandi minni. Kærar heilsanir Anna Nielsen NØVN Í VIKUNI Viðgerðin av uppskotinum hjá Javnaðarflokkinum um at Løgtingi skal seta partapening í Smyril Line, er útsett. Nýggir upplýsingar í málinum fingu uppskotsstillaran at biða um at fáa málið útsett, tá tað var fyri í Fíggjarnevndini í gjár PARTAPENINGUR Edvard Joensen Javnaðarflokkurin hevur biðið um at fáa fíggjar- nevndarviðgerðina av ting- málinum um at seta parta- pening í Smyril Line út- setta. Grundgevingin er, at nýggir upplýsingar fyri- liggja í málinum, skilst á keldum, Sosialurin hevur tosað við. Sosialurin hevur frætt, at í skjølum, Fíggjarnevndin hevur fingið frá Smyril Line, verður sagt, at roknað verður við eini øking í farmaflutninginum í ár upp á 70 prosent í mun til í fjør. Og tá nýggja Norrøna er komin, roknar Smyril Line við eini tvífaldan av farma- flutninginum beinanveg umframt upp aftur størri øking í komandi árum. Fíggjarnevndarlimir vilja ikki siga nakað um málið. Men Sosialurin skilir, at nýggja støðan, sum er íkomin hevur gjørt onkran teirra enn meira ivasaman, og at møguleikin hjá Javn- aðarflokkinum at fáa upp- skotið samtykt, er mink- andi. Sum skilst eru vónirnar hjá Javnaðarflokkinum ikki stórar at fáa meiriluta í Fíggjarnevndini fyri málin- um, og sostatt kann vænt- ast, at uppskotið í ringasta føri verður tikið aftur. Men sum er, er viðgerðin bara útsett, til fíggjar- nevndarlimir hava sett seg inn i nýggju upplýsingarn- ar, sum Fíggjarnevndin hevur fingið. Óli Hammer, stjóri á Smyril Line, sigur í stuttari viðmerking, at hann hevur ikki so nógv meira at við- merkja. Hann váttar, at verður støðan tann, at Løgtingi ikki fer at seta partapening í Smyril Line, er tað sjálvandi ein keðilig støða fyri felagið. Framtaksgrunnurin hevur verið nevndur sum ein inn- skjótari, nú nýggjur parta- peningur skal teknast. Og okkurt er, sum hevur bent á, at grunnurin fór at seta partapening í Smyril Line, um annars aðrar treytir vórðu uppfyltar. Jend Kári Vilhelm, stjóri í Framtaksgrunninum, sig- ur, at tað tykist, sum fólk hava fingið ta fatan, at Framtaksgrunnurin sum eina sjálvfylgju setir parta- pening í Smyril Line. Men so er ikki, sigur hann, uttan tó at siga, at grunnurin ikki fer at seta pening í. Tí tað er als ikki endaliga avgjørt enn. Málið um partapeningin útsett Í løtuni er ymiskt, sum bendir á, at uppskotið hjá Javnaðarflokkinum um at seta partapening í Smyril Line ikki fær meiriluta í fíggjarnevndini og kanska verður tikið aftur