mikudagur 11. apríl 2007síða 11

Nr. 69 - 11. apríl 2007 11 Kristindómur hevur verið nógv frammi í teimum før­ oysku bløðunum í sein­ast­ uni. Bíblian verður álopin, men ein partur av kristin­ dóminum skal varðveitast, sigur onkur. Onnur hava hug at skilja kirkju frá stati. Myndugleikarnir eru í ferð við at yvirtaka kirkjuna. Sam­stundis sum tosað verð­ ur um at flyta evsta valdið í kirkjuni frá hennara hátign Margrethu drotning til løg­ ting ella landsstýri, rópa summi upp um, at Guds orð ikki má takast uppá tungu í løgtinginum, ella í minsta lagi, tað má ikki vera ov nógv av tí. Eitt sindur løgið tykir mær. Altso, okkara fólkavaldu skulu vera evsta vald í kirkjuni, tað verður sæð ógvuliga stórt í, tá ið tey ganga skrúðgongu sam­ an við bispi, dómsprósti og prestum í kirkjuna einaferð um árið, á ólavsøku, men Guds orð má helst ikki verða nevnt har allíkavæl. Mann hetta ikki tykjast eitt sindur fløkjasligt, fyri tann, sum hugsar eitt sindur. Jú, tað er fløkjasligt. Eg fari at royna eftir føri­ muni at greina eitt sindur út frá skriftini, hvat ið er krist­ in­dómur. Hvaðani stavar navn­ið – kristin - frá, hvør hevur rætt at bera hetta navn­ið. Kunnu vit gera okk­ um eina trúðarjáttan, ella filofisera okkum til okkurt slag av átrúnað og so kalla okkum kristin. Heitið kristin kom fyrstu ferð fyri í einum býi norð­ar­ laga í Sýrialandi, sum kall­ aðist Antiokia. Hetta hendi í tí fyrstu tíðini, tá ið evan­ geliið varð prædika fyri heid­n­ingum. Ta fyrstu tíð­ ina talaðu ápostlarnir bara evangeliið fyri jødum, men í ápostlasøguni 11. kap. lesa vit, at nakrir menn úr Kýpern og Kýrene talaðu evangeliið til grikkar, altso heidningar við, og stórt tal kom til trúgv og vendi við til Harran. Síðani lesa vit , at Barnabas og Saul (Paulus) komu hagar, har var stór samkoma, og teir lærdu har eitt heilt ár. Síðani lesa vit, at tað var har, at læri­sveinarnir fyrst vóru kall­aðir kristnir. Legg til merkis, tað vóru lærisveinarnir, ið kallaðir vóru kristnir. Hvørji vóru hesi? Jú hesi somu vera í ápostlasøguni 9,2 kallað: Tey sum hoyrdu til vegin. Hesi vóru samkoma Guds , tey trúgvandi, tey, sum høvdu latið seg doypa. Tey vóru ein flokkur, sum helt seg saman, hini tordu ikki at halda seg afturat teimum, men fólkið prísaði teimum stórliga, ápostlasøgan 5,13. Altso ein flokkur av fólki, endurfødd við trúgv á Harr­ an Jesus. Hesi eru tey, sum trúgva, at Jesus er Kristus Sonur Guds. Jesus talar um hetta, tá ið hann sigur við Nicodemus “Tit mugu føð­ ast av nýgggjum. Jóh. ev.3,3. Bíblian er so greið hesum viðvíkjandi. Tað, sum vit síggja, táið vit lesa nýggja testamentið er, at tað vóru samkomur á hesum ymisku støðunum, har evangeliið hevði vunnið fram, og tá ið Paulus lærir hesar sam­kom­ ur, lærir hann um eina stóra globala samkomu, øll tey, sum trúgva á Jesus Kristus hoyra til her. Tey, sum ikki trúgva á Jesus sum Kristus, hoyra ikki við her. Orð Guds skilir sundur. Helst var tað hetta, Jesus hugsaði um, tá ið hann talar um, at hann ikki var komin við friði til jarðar, men við stríði, Luk.ev.12,51. Hann tekur til dømi, at faðir og sonur liggja í stríði, og hús­ fólk mansins eru fíggindar hansara. Tað eru tveir flokk­ ar, tey sum trúgva, og tey sum ikki vilja trúgva. Tað kann tykjast løgi, at Jesus segði hatta. Var hann ikki komin við friði til jarð­ ar. Var tað ikki júst tað ið einglarnir kunngjørdu “frið­ ur á jørð” jú vissuliga var tað tað. Eitt annað skriftstað sigur :“Hann er friður okk­ ara.” Men tey sum standa Gudi ímóti og orði hansara - ikki vilja trúgva, har verð­ ur stríð. Rættur kistindómur kann ikki ganga undir kom­ promis, her ber ikki til at sita ímillum tveir stólar. Sann­leikanum trúgv í kær­ leika, áminnir Paulus, og aðrastaðni sigur hann: ”Ikki út um tað, sum skrivað stend­ur. Menn tað varð, júst tað ið hendi. Farið varð út um tað, sum skrivað stendur. Lær­ dóm­ar, sum ápostlarnir ikki lærdu, eru komnir við innan sokallaðan kristindóm. Statur og kristindómur vóru vavd saman, og so varð alt ein fløkja. So ein kristin, er ein sum trýr á Jesus sum son Guds. Ein, sum hevur tikið ímóti honum sum sínum frelsara. Hann er eitt Guds barn. Jóh ev. 1,12. Framvegis, tey eru, tey sum hoyra til vegin, lærisveinarnir, samkoma Guds. Skriftin brúkar onnur nøvn eisini: Likam Kristus­ ar, hús Guds, kongligur prestaskapur osfr. Velja vit ikki at trúgva á bíbliuna, men heldur at upp­ hugsa okkum ein gud, sum kanska er góður, náðiríkur, og hvat annað vit vilja hann skal vera, taka nakað úr bíbli­uni, og nakað frá okk­ um sjálvum, og soleiðis evna okkum hann til. Ja, so kunnu vit tað, tað verður okkara vaæl, men vit mugu ikki kalla tað kristindóm. Vit kunnu kalla slíkt, hvat vit vilja, men Gud kallar tað avgudar. Um vit telgja teir úr træi ella telgja teir til í hugaheiminum, eru teir avgudar eftir bíbliuni. Hon viðurkennir bert ein Gud og ein Harra, Jesus Kristus. (Framhald) Ikki tyngir pungurin K onur eru kvikar, dugnaligar og góð arbeiðsmegi. Tær geva køllum einki eftir. Kortini eru menninir í stórum meiriluta teirra, sum hava vald í stjórnarmálum og fyritøkum, sum eiga og ráða yvir pengum og sita í nevndum og ráðum. Kvinnurnar bæði vilja og eiga eisini at fáa fótin fastan hesum økjum, tí ikki ber til at tosa um veruligt fólkaræði í nøkrum samfelag, uttan at bæði kynini eru javnsett á hesum økjum. B er tað til at tosa um veruligt fólkaræði, tá ið kvinn­ ur eru minkandi lutfall av teimum, sum stjórna fyri­tøkum og kapitali og sita í nevndum og ráðum? Ber tað til at tosa um veruligt fólkaræði, har sum kvinn­ur fækka á tingi, og tá at tær eru langt frá at vera  helvt av valevnum, soleiðis sum tað var á seinastu tingvalum bæði á Íslandi og í Føroyum? M enn eru ikki eins og kvinnur. Teir hava annan roynsluheim og síggja viðurskiftini við øðrum eygum enn kvinnur. Í ymisku royndum kynjanna eru goymd virði, sum samfelagið eigur at nýta. Saman eru kynini sterk. Har sum einans sjónarmið hjá monnum telur, verður sjónin einoygd. Fullkomið sýni fæst, tá ið bæði eyguni virka saman – tá ið sjónarmiðini hjá báð­ um kynum koma fram. F yrsta konan, sum varð vald í Altingið, Ingibjørg H. Bjarnason, er søgd at hava verið løtt upp á spor­ ið, bragdlig, sera javnstøðusinnað og væl skorin fyri tungu­bandið. Søga sigur, at einaferð tá ið hon fór renn­ andi við ferð upp gjøgnum trappurnar á Altingi møtti hon tingforsetanum, sum segði skundisliga við hana, hesa einastu tingkvinnu, ”Sum tú ert løtt á føti, frú Ingibjørg”. Svaraði hon tá, stíliga í lopi: ”Ikki tyngir pungurin”. Í hesum orðum hennara vóru innballaðu boð­ini: Eg eri kvinna, skundi mær og havi nógvar talentir. Kvinnur eru ikki eins og menn. Tó hava tær eins nógv og gott at lata frá sær. F ramskygdir føroyingar fáa nú kærkomið høvi til at styrkja lut kvinnurnar í føroyska samfelagnum við at gera nýtslu av portalinum www.kveik.fo. Heima­síð­ una hava framtaks­samar kvinnur sjálvbodnar evnað til, og ynski eg teimum eydnu við hesum týdningarmikla og glæsiliga tiltaki. Á hugaðar og dugnaligar kvinnur kunnu nú koma sær lættliga fram við at skráseta seg á nevnda portali. Um føroyingar ynskja framgongd og størri gróður í samfelagnum, mugu teir gera sær gagn burtur úr megi og virði, sum býr í Kveik-kvinnunum. Tillukku føroyingar, konurnar eru við í leiki - tí ikki tyngir pungurin ...:) Siv Friðleifsdóttir, heilbrigðis- og tryggingarmálaráðharri á Íslandi (…og áhugað í javnrættindi á Íslandi og í Føroyum eins og aðrastaðni) Vit eru tríggir samgongu­ flokkar sum hava sett nøkur ítøkilig mál í okkara sam­ gonguskjal, sum vit eru væl á veg til at gjøgnumføra hetta valskeiðið. Tað stendur hinvegin ikki ein bókstavur í sam­gongu­ skjalinum um minking av blokkinum. Løgmaður okkara sum er samgonguleiðari hevur meld­að út, at hann vil hava blokkin burtur 2015 – tað gylta ár, har alt verður loyst úr lagdi og so sára gott fyri vælferðasamfelagið Før­oy­ ar. Hesi boð vóru so aftur at hoyra á DR1 í vikuskiftinum og haldi eg, at hetta er átalu­ vert. Gongur tað nú so fantast­ iska væl í samfelagnum, sum løgmaður vil geva fat­ an av, ja so væl, at blokkurin kann skerjast – eg loyvi mær at ivast. Tað minnir ikki sørt um 80´ini - og tann endin kann gerast bráður. Eitt er, at formaður Javn­ aðarfloksins og samgongu­ leiðarin sigur sína hugsan – men hann skal ikki tosa sum samgonguleiðari um skerjing av blokkinum - har er Sambandsflokkurin ikki við og Sambandsflokkurin er partur av samgonguni. Javnaðarflokkurin sum sig­­ur seg vilja verja tann veika í samfelagnum fremst av øllum, hvat er eftirhond­ ini hansara veruliga aðal­ mál? Hevur flokkurin nakra uppskrift upp á inntøku­ skap­anina sum skal til ístaðin fyri blokkin? Uttan hesa verður væl­ ferðin skerd, og tað veit løg­ maður eisini. Jú víst vilja vit allir verða sjálvbjargnir, vit vita øll, at tað verða vit einans við størri inntøkuskapan í sam­ felagnum, og tá meini eg ikki inntøkuskapan við størri óbeinleiðis skattum og avgjøldum, men øktum vinnumøguleikum. Um vit ikki eru førir fyri at fáa inntøkuskapanina til vega, sum kann fyllast í hol­ ini sum verða orsakað av blokkniðurskurðinum, so fær samfelagið ein trupul­ leika, tí inntøkurnar skulu fáast til vega so ella so fyri at halda kostnaðin av væl­ ferðartænastunum fram­ yvir. Higartil hava vit ikki ver­ ið førir fyri at skapa hana, og tíðin vil vísa, hvussu vit vera førir fyri hesum. Mær kunnugt so hevur Javn­aðarflokkurin frá byrj­ an verið ein ríkisfelags­ skaps­sinnaður flokkur , men er blivin eins loysingar­ sinnaður og Miðflokkurin og Tjóðveldisflokkurin, tí­ verri fyri javnaðar­velj­ar­an. Vágur 10.04.2007 Richard Danielsen løgtingsmaður Johan Dahl Kristindómur – Kristindómur (fyrsti partur av trimum) Løgmaður tosar ikki samgongunnar vilja tá hann tosar blokkskerjing viðmerkingar