mikudagur 25. apríl 2007síða 3

Nr. 79 - 25. apríl 2007 23 Stutt sagt Eigur at fara frá Trýstið á stjóran í Heims­ bankanum, Paul Wolfo­ witz, herðist í hvørjum, eftir at tað er komið fram, at hann hevur givið unn­ ustu síni, meiri enn eina mió. krónur í lønarhækking uttan at spyrja stýrið fyrst. Í gjár skrivaðu 42 fyrr­ver­ andi starvsmenn í banka­ num eitt alment bræv, har teir gjørdu greitt, at um­dømi Heimsbankans er í vanda, um stjórin verð­ ur sitandi. Stovnurin IEG, sum millum annað heldur eyga við virkseminum hjá Heimsbankanum, sigur í einari frágreiðing, at tað, sum Paul Wolfowitz hevur gjørt, hevur verið til skaða fyri trúvirði bankans, og at trupulleikin má loysast. Stýrið í bankanum um­ røddi støðuna seinasta fríggja­dag, men útsetti av­gerðina til hesa vikuna. Paul Wolfowitz var ameri­ kanskur varaverjumála­ráð­ harri og mettur sum ein av heykunum í ameri­ konsku stjórnini, áðrenn hann gjørdist stjóri í Heims­bankanum. Toyota størst Heimsins størsta bil­verk­ smiðja er ikki longur ameri­konsk. Í seinasta árs­ fjórðingi seldi japanska Toyota 2.348.000 bilar um allan heimin, og tað var meiri enn amerikanska General Motors, sum seldi 2.260.000 bilar í jan­ uar ársfjórðingi. General Motors, sum ger bilar av sløgunum Opel, Chevrolet og Saab, hevur havt stórar trupulleikar á amerikanska marknaðinum, og tað hev­ ur boytt fyritøkuna at lata fleiri deildir aftur. Hjá Toyota er støðan tann øvugta. Fyritøkan hevur bygt nýggjar verksmiðjur fyri at nøkta tann veksandi eftirspurningin. SAMBAND árni joensen fartekst@mail.dk - Søgan um, hvussu bróðir mín doyði, bleiv falsað fyri at bjarga uttanríkispolitikkinum (Kevin Tillman) útlond Amerikanska verju­ málaráðið og herurin hava roynt at gera hermenn til hetjur fyri at fáa undirtøku fyri krígnum í Irak og Afghanistan Tvær av hesum hetjunum vóru Jessica Lynch og Pat Tilman, sum sambært verju­ málaráðnum og herinum vóru tvey góð dømi um tær amerikonsku krígshetjur­ nar, sum berjast ímóti ein­ um harðrendum og eir­inda­ leysum fígginda. Men søgurnar um Jessicu Lynch og Pat Tilman eru ósann­ar, og tað fáa ameri­ kanararnir nú at vita í einari hoyring í Kongressini. Amerikonsku fjølmiðlarnir hava leingi víst á, at verju­ málaráðið og herurin søgdu ósatt um Patriciu Lynch og Pat Tilman, og hoyr­ingin í Kongressini skal ætlandi av­dúka, um nakar kann drag­ast til svars fyri ósann­ indini og fyri at hava logið fyri amerikanska fólkinum. Søgan um Jessicu Lynch fór sum eldur um allan heim­in, tá hon bleiv tikin og burturflutt í Irak í mars í 2003. Tað eydnaðist ameri­ konskum hermonnum at fría hana eina viku seinni, og bjargingin bleiv umrødd sum sera vandamikil, og hermenninir, sum vóru við í bjargingini, vórðu lýstir sum rættar hetjur, ið høvdu fullført eitt satt hernaðarligt bragd. Tann 19 ára gamla Jessica Lynch bleiv umrødd sum amerikanska kvinnan, ið hevði sett seg upp ímóti sínum fíggindum, og mynd­ ir av sárum, sum hon hevði, fóru um allan heimin. Men hetta var als ikki so. Bjargingin var als ikki so vandamikil, sum herurin segði hana vera, og sárini hevði Jessica Lynch fingið í einum ferðsluóhappi. Duldu sannleikan Søgan um Pat Tilman var upp­aftur verri. Tá hann doyði í Afghanistan í 2004, fingu tey avvarðandi at vita, at hann var fallin í bardaga við fíggindan. Hetta vísti seg kortini ikki at vera so. Í veruleikanum vóru tað ameri­kanskir hermenn, sum skutu Pat Tilman av mis­ gáum, men hóast herurin og verjumálaráðið vistu tað, fingu tey avvarðandi ikki sannleikan at vita fyrr enn langt aftaná. - Ein syndarlig vanlukka bleiv broytt til eina eggjandi søgu fyri at bjarga landsins uttanríkispolitikki í Irak og Afghanistan, segði bróðir Pat Timan undir hoyringini í Washington mánadagin. Hann var hermaður í somu deild sum bróðurin. Av­hoyr­ ingin mánadagin vísti, at av­gerðin um at falsa frá­ greiðingina um tað, sum hendi Pat Tilman, bleiv tik­ in í at kalla somu løtu, sum hann doyði. Formaðurin í hoyr­ingar­ nevndini, Henry Waxman, segði í gjár, at nevndin fer at leggja dent á at kanna, hvussu nógv táverandi verju­málaráðharrin, Donald Rumafeld, og Hvítu Húsini vistu um tær falsaðu hetju­ søgurnar úr Irak og Af­ghan­ istan. Í mong ár var Or Uunartouq Qeqertoq eitt nes, men nú ísurin er bráðnaður, vísir tað seg, at tað er ein oyggj Í 1985 varð hildið, at Or Uunartouq Qeqertoq var eitt nes, og í 2002 vístu fylgi­sveinamyndir, at nesið var rættiliga smalt inni við meginlandið. Men myndir frá 2005 avdúka, at talan er als ikki um eitt nes, men um eina oyggj. - Grønlandskortið má tekn­ast av nýggjum, sigur amerikanski Grønlands-ser­ frøðingurin Dennis Schmitt við bretska blaðið The In­dependent. Men kanska eiga kort­ tekn­ararnir at bíða, tí sam­ bært veðurlagsgranskarum kunnu fleiri oyggjar afturat koma undan grønlendska ísinum í komandi árum. – Eg var eingin hetja Grønlendingar fingið eina oyggj afturat Ringurin vísir ta higartil ókendu oynna -Eg var ikki tann hetjan, sum herurin segði meg vera, segði Jessica Lynch í hoyringini í gjár Krevja censur Iranar eru í øðini inn á filmin ”300”, tí teir vilja vera við, at hann gevur eina skeiva mynd av hesum partinum av persisku ella iransku søguni og iranska fólkinum. Fleiri mótmælisgongur hava verið í Iran, síðani filmurin kom fram, og í gjár frættist, at iranska sendistovan í Noregi hevur biðið norsku myndug­ leikarnar censurera filmin, nú hann verður vístur í norskum bio­ hall­um. Norska mentamálaráðið hevur víst kravinum aftur og biður sendistovuna fara í rættin, um hon heldur fast um kravið.