mánadagur 14. mai 2007síða 4

4 tíðindi Nr. 91 - 14. mai 2007 tíðindi Hittir veljaran Javnaðarflokkurin heldur fram við tiltakinum "Flokkurin møtir veljarunum", ið er skipað sum fundir ymsastaðni kring landið, har fólk fáa høvi at skifta orð við nakrar av politikarum floksins. Hesaferð verður tiltakið í skúlanum í Porkeri mikukvøldið 16. mai klokkan 19. Við á fundinum verða ting- og landsstýrisumboðini hjá flokkinum, og fólk kunnu seta teimum spurningar og siga sína hugsan um tann førda politikkin og úrslitið av honum. Fiskaðu fyri 600 mió. Sambært norska blaðnum Fiskaren fiskaðu tey føroysku uppisjóvarskipini 350.000 tons í fjør. Tað var á leið sama nøgd sum fyri tveimum árum síðani, men tað er stórur munur á landingarvirðinum. Fyri tveimum árum síðani landaðu skipini fyri 370 mió. krónur, men í fjør var landingarvirðið næstan 600 mió. krónur. Tey bestu føroysku skipini í fjør vóru Finnur Fríði, Tróndur í Gøtu, Christian í Grótinum, Norðborg og Fagraberg. Nýggjasta farið í fiski­ flot­an­um er einki min­ ni enn eitt vælaverk frá Tórshavnar Skipa­ smið­ju. Fiskaklettur varð latin eigarunum leyg­ar­dagin Nýtt fiskiskip Jan Müller jan@sosialurin.fo Tað var ein stórur dagur á Tórs­­hav­­n­ar Skipasmiðju leyg­ar­dag­in. Hóast kalligt so sá sólin, tá gumman Bjørg Kass í vøkrum før­oys­ k­u­m tjóðarbúnað tveitti sjam­pan­ju­fløskuna móti ný­mála­ðu og jomfrúuligu skips­síð-uni. Fiskaklettur er navnið á nýggjasta fari­n­ um í føroyska fiskiflotanum. Ein trolbátur, sum góðu hand­verk­ar­arnir á Skipa­ smið­juni hava smíðað nú í fleiri mánaðir. Reiðarin Bjar­ni Kass er vælnøgdur við nýggja bátin, sum hevur kost­að umleið 13 mill. kr., og sum fer til fiskiskap 1. juni. Hann skal fiska fyri um­leið 7,5 mill. kr. fyri at sva­ra hvørjum sítt. Tað held­ ur reiðarin man fara at gan­ ga við verandi prísum og fiski­døg­um. Undir há­tíð­ar­ hald­inum á bryggjuni segði stjór­in á Tórshavnar Skipa­ smið­ju, Gunnar Mohr seg vó­na, at eigararnir fóru at ve­ra nøgdir við skipið, tí nær­løg­du handverkararnir høv­du gjørt sær stóran óm­ak at fáa skipið liðugt til tíð­ina og at lata úr hondum eitt vælaskip. -Tað haldi eg trygt kann siga, at hetta skip­ið er segði Gunnar Mohr, sum legði dent á, at fyri føroyskt skipasmíð hev­ ur tað eisini nógv at siga, at vit kunnu halda førleikan við líka at smíða smærri skip eisini. (Lesið re­por­tas­ ju­na frá stóru løtuni í Vinn­u­ síð­un­um týsdagin.) Í hugaheiminum hjá stig­takaranum til Stórutjørn var fíggjar­ málaráðharrin besta boðið uppá stjóra­ starv­ið til Føroya størstu verkætlan nakrantíð Stjóratjørn Jan Müller jan@sosialurin.fo Nú verkætlanin ”Stóratjørn” hev­ur sett stjóra heldur Ják­ up á Dul, sum er upp­havs­ mað­ur­in til hesa verkætlan, at ein týðandi brikkur er kom­in uppá pláss. Hann er ei­si­ni sjálvur væl nøgdur við avgerðina hjá nevndini fy­ri Stórutjørn at seta Bárð Niel­sen, fyrrverandi fígg­jar­ mál­a­ráð­harra í starvið. -Har vóru sera nógv góð fólk, sum søktu. Har var eitt veldugt potentiali í mong­um av teimum. Men vit kontaktaðu eisini onnur, sum ikki søktu, og har skar­ aði Bárður Nielsen burtur úr. Sjálvur havi eg hitt hann onk­un­tíð og kendi á mær, at het­ta var ein góður maður. Vit fingu eisini at vita frá øðr­um, at hetta var ein dug­ na­lig­ur ungur og positivur mað­ur. Jákup á Dul heldur tað ik­ki vera løgið, tá man hev­ ur fingið 40 kvalifiserðar um­søk­ja­rar, at man eisini hyggur eftir øðrum eisini. Um­ráð­andi at hava allar møgu­leik­ar á borðinum. -Føroyingar mugu læra seg at hugsa uttanfyri kas­s­ ar­nar. Rætt er tað, at har vó­ru 40 góðir umsøkjarar, men har vóru eisini einir 10, sum ikki høvdu søkt og sum vóru heilt góðir. Spyr teir fyrst og so hevur tú kans­­ka 50 góðar umsøkjarar at velja ímillum. At man so valdi ongan min­ni enn ein fígg­jar­mála­ ráð­har­ra til starvið heldur Ják­up á Dul ikki vera nakað løg­ið í. Tað er als ikki ó­van­ ligt í Íslandi, at politikarar fa­ra til tað privata. Her er so bæði spurningurin um løn og nýggjar avbjóðingar. Og Jákup á Dul dylur ikki fy­ri, at tað at skula standa fyri Føroya størstu privatu ve­rk­æt­l­an nakrantíð er ein spenn­andi avbjóðing. Og lønin er so eisini hareftir. -Vit hava ikki hugsað, at tað skuldi hava týdning fyri verk­ætl­an­ina at fáa ein fyrr­ ver­an­di fíggjarmálaráðharra at standa fyri henni. Vit hø­vu hoyrt um mannin, vis­ tu at hann hevur arbeitt sum grann­skoðari, er gløggur í tøl­um, er samstarvsgóður og ein maður, sum kemur væl fram. Leggja pakka fram í heyst Tað næsta, sum nú hendir, er, at samráðingar verða aft­ ur við Tórshavnar Býráð. Ják­up á Dul sigur, at tá tær eru lidnar, eiga tey saman við býráðnum at leggja ein pak­ka fram, sum greitt vís­ ir, hvat farið verður undir at ge­ra næstu seks árini. Nú jørð­in er komin uppá pláss vónar hann, at tey kunnu legg­ja samlaða og end­u­r­ skoð­aða pakkan fram í heyst og at kunna seta spak­ an í komandi ár. Hóskandi tíð­s­punkt kundi verið á ólav­ sø­ku 2008. Heildarpakkin við øllum verður ikki langt frá 1,5 til 2 mia. kr. Nú verkætlanin hevur ver­ ið nógv umrødd í al­menn­ ing­in­um og tað eisini hava ver­ið atfinningar móti pørt­ um av verkætlanini so hava Jákup á Dul og hansara fólk ei­si­ni roynt at loftað og vent skilabesta kritikkinum. Tal­ an verður tí um at gera yms­ ar justeringar, men hann vónar, at man helst ikki fer at minka um verkætlanina – kanska heldur at leggja okk­urt aftrat. Føroyar brúk fyri Stórutjørn Jákup á Dul er framvegis sann­førd­ur um, at framtíðar Føroy­ar hava brúk fyri Stóru­tjørn. -Vit síggja nógv­ ar møguleikar, tí her er so nógv, sum manglar í Før­oy­ um. -Vit taka atfinningar po­si­ tivt og vilja eisini í tann mun tað er rætt og for­svar­ ligt laga verkætlanina eftir tí kritikki, sum hevur verið rætt­ur. Húsini vórðu kanska nak­að høg og hava vit tí gjørt ymsar justeringar har og byggja soleiðis, at húsini ver­ja hvørt annað fyri vind. Tey hava sett vindmátarar upp, sum vísa, at har er ó­trú­ liga nógvur vindur. -Vit fara so at venda øll­ um hesum aftur, tá Bárður kem­ur til Íslands í vikuni legg­ur hann aftrat. Jákup á Dul, sum fylgir gong­dini í Føroyum, eisini sæð út frá einum globalum sjónar­horni, heldur, at tað er umráðandi, at føroyingar ik­ki steðga upp men fylgja við í teirra tilgongd, sum er grund­ar­lag fyri vøkstri aðra­ stað­ni. -Fyri 15 árum síðani vóru føroyingar umleið 50.000 í tali og íslendingar 250.000. Í ár eru íslendingar 310.000 í tali og føroyingar 48.000. Vøksturin í Íslandi er veldugur, tí man m.a. hevur givið loyvi til at taka útlendska arbeiðsmegi til landið. Um íslendingar halda fram við at byggja sítt land upp og at vøksturin fer fram alla staðni í verðini, og vit halda, at vit ongan vøkstur skulu hava í Føroyum og kortini behalda øll fólkini, sum vilja nakað, so taka vit feil. Føroyar hava einki val, um vit vilja vera við í altjóðagerðini. Tí tú verður við um tú vil tað ella ikki. Tí eiga føroyingar eisini at medvirka til at skapa grundarlag undir einum vøkstri. Fiskaklettur fríðkar fiskiflotan Reiðarin Bjarni Kass og gumman Bjørg Kass saman við skipasmiðjustjóranum og dóttrini. Mynd Jan Müller Jákup á Dul Jacobsen: Bárður best egnaður sum stjóri