mikudagur 20. juni 2007síða 12

12 Nr. 116 - 20. juni 2007 Sosialurin Politiskt juristarí SAMBAND eirikur lindenskov eirikur@sosialurin.fo tlf 341800 viðmerkingar Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Redaktiónsleiðari: Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Birgir Waag Høgnesen birgir@sosialurin.fo Joan Abrahamsen joan@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Snorri Brend snorri@sosialurin.fo Magnus Gunnarsson maggi@sosialurin.fo Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Rólant Waag Dam rolant@sosialurin.fo Niels Uni Dam nielsuni@sosialurin.fo Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Teitur Joensen teitur@sosialurin.fo Myndamenn: Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Mánadagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Týsdagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Mikudagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Hósdagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Frí. kl. 09 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39 mm og rúmið millum teigarnar er 4 mm. Innsent tilfar Fult navn skal vera undir innsendum tilfari. Innsendar greinar, har blað­leiðsl­ an ikki er kunnað um bústað og telefonnummar, verða ikki settar í blaðið. Tørvurin hjá føroyskum barnafamiljum hev­ur í tvey ár verið forsømdur, tí pol­ it­iski myndugleikin ikki hevur vilja tik­ið støðu til, hvørt talan er um skatt ella serstakt gjald, tá rindað verð­ur til skipanir sum eitt nú ALS ella Bars­ils­skip­ an­ina. Fyri vanliga borgaran man hetta ann­ars ikki vera so trupult at skilja. Á kont­o­av­rit­ um okkara stendur í øllum førum, hvat er skattur og hvat onnur gjøld fevna um. At onkrir tilvildarligir juristar so ikki eru av somu fatan, er ein onnur søk. Men tað er merkisvert, hvussu stórt vald ávísir løgfrøðingar tykjast hava á pol­it­ isku skipanini. Tá málið um broytingar í ALS skuldi leggjast fram fyri tveimum ár­um síðani, varð hetta blokerað av løg­ tings­for­manninum, sum metti, at tað bert er løgtingið, sum hevur heimild at krevja skatt. Og sambært hansara ráð­ gev­ing var eingin ivi um, at talan er um skatt. Hetta út frá nøkrum ávísum kri­ter­i­ um, sum eisini onnur lond nýta. Tað merkisverda í hesum er, at í und­ ir­skjali til sama tingmál eru nakrir av fremstu løgfrøðingum okkara, sum stað­festa, at spurningurin um skatt ella ikki als ikki er nakar trupulleiki. Stutt sagt, so er staðfestingin frá hesum, at vil Løgtingið at eitt nú ALS ella Bars­ ils­skip­anin sjálv áseta gjald sítt, so er hetta eingin trupulleiki. Føroyska stýr­i­s­ skipanin inniheldur ikki nakran stjórn­ar­ rætt, sum skal taka støðu til slík mál, og tí er tað í evsta føri tingsins vilji, sum er av­ger­andi í slíkum føri. Hvør tingsins vilji er, fæst tó ikki at vita, fyrr enn málið verður lagt fram. Og føroyskar barnafamiljur hava ikki stund­ir at bíða í áravís eftir juristaríi ella pol­it­ iskari forfeingiligheit frá landsins lei­ð­ andi monnum. Kykmyndir: Alvin Ellebye Andersen alvin@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Nólsoyar Pálsgøta 1, 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Sosialurin í Suðuroy: tel. 375364 fax 375464 tel. 228814 e-post: aki@sosialurin.fo e-post: dagfinn@sosialurin.fo !!! Haldarar sum ikki hava fingið blaðið, kunnu ringja til 341818 og boða frá, leygardag tó frá kl. 11.00-13.00 Uppseting/prent: Uppseting: Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Útgevari: Sp/f Sosialurin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Tórsgøta 1, 100 Tórshavn Tel. 341800, Fax 341801 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo varp@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1330 Yvirlýsing Nú um dagarnar fingu 15 starvs­fólk í P/F Postverki Før­oya uppsøgn. Hetta er gjørt fyri at provokerað Post­felagið til at ganga frá vunn­­um rættindum. Post­fel­ ag­­ið skal víkja frá galdandi sátt­­mála, sum annars er í gildi til 1. oktober í 2007. Hetta minnir ikki sørt um yvirgangsvirksemi frá leiðsl­uni í P/F Postverki Før­oya. Tí hetta stig verður tikið í friðartíð, har sátt­ máli er galdandi, og tí kann hetta valla tulkast øðr­ vísi enn krígsavbjóðing, har leiðslan hevur slept fyrstu bumbuni, og 15 fólk lóu eftirá. Offrað sum finn­ an í talvi. Leiðslan í P/F Postverki Før­oya roynir at provokera Postfelagið. Tað hevur eydn­ast tykkum at pro­v­o­ kera ikki bara Postfelagið, men onnur við. Tað hevur eydn­ast tykkum at skapa ótta og máttloysi ímillum starvs­fólkið. Hetta vænta tit fer at skapa eina ment­an­ ar- og hugburðsbroyting. Fakfeløgini átala harð­ liga, at slíkar mann­a­gongd­ ir verða brúktar, og vit kunnu ikki annað enn spyrja politikska mynd­ug­ leik­an: • Er hetta sanna andlitið á einskiljingunum? • Er politiski viljin, at fakfeløg og vunnin rættindi skulu verða týnd? • Taka tit undir við handfaringini hjá leiðsluni í P/F Postverki Føroya? Starvsmannafelagið Gunnleivur Dalsgarð Føroya Lærarafelag Magnus Tausen Føroya Pedagogfelag Jarvin Hansen Almanna- og heilsurøktarafelagið Majbritt Mohr Vit eru provokerað! 20. juni er altjóða flótt­a­ fólk­a­dagur. Upprunaliga var 20. juni flótt­a­fólk­a­dag­ ur fyri Afrika, men í 2000 avgjørdi ST tó í serligari að­al­fund­ar­samtykt, at dag­ ur­in skuldi kallast World Re­­fugee Day. Endamálið við degnum er at fáa øll heims­ins samfeløg at hugsa um tey umleið tíggju mill­i­ón­ir flóttafólkini (størsti parturin í Afrika), ið óætlað eru vorðin heim­ leys í orðsins víðastu merk­ ing. Altjóða flótta­fólka­dag­ ur­in roynir at: (1) Kasta ljós á sera truplu og syrgiligu støðuna hjá flóttafólkum og (tvingsuls)fluttum fólki. (2) Seta “gloymd” flótt­a­ fólk og flóttafólkakreppur í fokus. (3) Minna londini á teirra skyld­ur, tá tað ræður um at verja flóttafólk og (inn­ lendis) flutt fólk. Menningarlond hýsa um­leið 80 prosent av øllum flótt­a­fólk­um heimsins, har­ av nógv lond framman und­ an hava ilt við at verja rætt­ ind­i­ni hjá sínum egnu í­búgv­um. Flestu flótt­a­fólk­i­ ni liva í sera vandamiklum um­støðum, í eini mill­um­ støðu uttan viðurkenning, har ongin vegur gongur aft­ ur ella fram. Einans fá eru í støðu, har tey veruliga fáa ein nýggjan møguleika, eina nýggja byrjan og kunnu fóta sær í sam­ felagnum. Í framkomnum ídnað­ar­ londum gerst støðugt trupl­ ari hjá flóttafólkum at finna verju. Mørkini eru stongd og nýggjar lógir forða flóttafólkum at sleppa avstað. Altjóða flótt­ a­fólk­a­dag­urin skal fáa ok­k­ um at hugsa um rættindini hjá teimum neyðstøddu flótt­a­fólkunum. Talið á flótt­a­fólk­um í heiminum er mink­að seinastu árini, men tað merkir ikki at trup­ul­ leik­in er horvin. Sera nógv flótt­a­fólk, ið eru farin aftur til heimlond síni, ofta ímóti egn­um vilja, hava sera ván­ alig livikor – til dømis í Irak, Afganistan og Bu­r­ undi. Og hóast flóttafólkini kanska eru færri í tali nú, so eru í minsta lagi 25 mill­ iónir fólk “flóttafólk” í egnum landi (Internally Dis­placed Persons) vegna kríggj, ófrið, nátt­úr­u­van­ lukk­ur o.s.fr. Tað er al­neyð­ ugt at fáa politikarar kring heimin at halda uppat við at skapa ræðumyndir av innflytarum og flótt­a­fólk­ um, ið søkja um upp­i­halds­ loyvi. Vit mugu minnast til, at altjóða samfelagið hev­ur skyldu at verja og hjálpa neyðstøddum flótt­a­ fólkum – sama hvørja bak­ grund hesi hava. Altjóða flóttafólkadagur – 20. juni