fríggjadagur 16. mars 2001síða 2

Nr. 53 - 16. mars 2001 3 2 Nr. 53 - 16. mars 2001 Sosialurin Stovnaður: 1927 Ábyrgdarblaðstjóri: Jan Müller jan@sosialurin.fo Blaðstjóri: Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Tíðindaleiðari: Jústinus Eidesgaard justinus@sosialurin.fo Marknaðardeild: lysing@sosialurin.fo Jonhard Hammer jonhard@sosialurin.fo Marjun Dalsgaard marjun@sosialurin.fo Gudny Langgaard gudny@sosialurin.fo Blaðfólk: Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Eyðun Klakstein eydun@sosialurin.fo John Johannessen john@sosialurin.fo Edvard Joensen edvard@sosialurin.fo Turið Kjølbro turid@sosialurin.fo Stefan í Skorini stefan@sosialurin.fo Mentan: Birgir Kruse birgir@sosialurin.fo Ítróttur: Jákup Mørk jakup@sosialurin.fo Myndamenn: Jens Kristian Vang jensk@sosialurin.fo Álvur Haraldsen alvur@sosialurin.fo Sosialurin í Norðoyggjum: Postsmoga 231 Nólsoyar Pálsgøta 1 700 Klaksvík tel. 458686 fax 458687 e-post: klaksvik@sosialurin.fo Útgevari/uppseting: Sp/f Sosialurin Prent: Prentmiðstøðin Avgreiðsla: Mán.-frí. 8-16 Argjavegur 26, Tel. 311820, Fax 314720 Postadressa: Postboks 76, 110 Tórshavn E-mail: post@sosialurin.fo lysing@sosialurin.fo lysingartorg@sosialurin.fo Blaðið verður prentað mánadag-fríggjadag klokkan 1400 Lýsingar Freistir: Tekstlýsingar Størri lýsingar Lýsingartorgið Heilsanir Týsdagsblaðið Mán.kl. 10 Frí. kl. 15 Frí. kl. 12 Frí. kl. 12 Mikudagsblaðið Týs. kl. 10 Mán. kl. 15 Mán. kl. 12 Mán. kl. 12 Hósdagsblaðið Mik. kl. 10 Týs. kl. 15 Týs. kl. 12 Týs. kl. 12 Fríggjadagsblaðið Hós. kl. 10 Mik. kl. 15 Mik. kl. 12 Mik. kl. 12 Leygardagsblaðið Frí. kl. 10 Hós. kl. 15 Hós. kl. 12 Hós. kl. 12 Størri lýsingar, sum nógv arbeiði stendst av, mugu vera inni í góðari tíð og áðrenn ásettu freistir. Framíhjápláss má umbiðjast í góðari tíð. Stødd: Ein heil síða í Sosialinum er 254 mm breið og 346 mm í hædd. Breiddin á einum teigi er 39mm og rúmið millum teigarnar er 4mm. Eftir aðalfundin í Føroya Arbeiðarafelag er greitt, at harðar sáttmálasamráðingar standa fyri framm- an. Góðu tíðirnar fáa fólk at tosa lønarhækking upp á 20%. Men eisini tann sannroynd, at seinasta lønarhækkingin er vorðin uppetin av hækkandi prísum, fer at hava við sær stór krøv. Tá hugsað verður um, hvussu myndugleikarnir tilrættaleggja framtíðina við at dúva uppá yvirskotið á lands- roknskapinum og vísa til, hvussu væl gongst í samfelagnum, vil hetta tí eisini hava ta heilt náttúrligu avleiðing, at fakfeløgini fara at krevja sín part av góða samfelagsúrslitinum. Men neyvan hevur landsstýrið kalkulerað við, at yvirskotið skal fara til lønarhækkingar og at tryggja alment settum síni størv. Hetta yvirskot skal jú brúkast til at avloysa blokkin og til komandi yvirtøkur. Tað er tí lætt at ímynda sær, at tað fer at verða lagt upp til rok á arbeiðsmarknaðinum um stutta tíð. Og arbeiðsmarknaðurin er eisini annað enn FA. Hann fevnir eisini um eitt so stórt fakfelag sum Starvsmannafelagið, skansin hjá teimum alment settu. Kanska er tað í hesum fakfelagsumhvørvin- um, at vit fara at síggja størsta spenningin. Enn hevur eingin í samgongu ítøkiliga viljað sett tøl á, hvussu man ætlar at minka um almennu útreiðsl- urnar, men tað kann bert gerast á ein hátt skal tað muna, tvs. uppsangir og skerjingar hjá tí almenna. Tað ljóðar gott í fólkafloksoyrum, tó at tey einki tora tá avtornar. Verri verður hjá Tjóðveldis- flokkinum, sum jú eigur nógvar veljarar hjá tí almenna. Tjóðveldisfólk eru fullgreið yvir, at skal núverandi fullveldisleisturin setast í verk, skulu skerjingar til og tað so dyggiliga í tí almenna sektorinum. Men hvat torir hann tá avtornar! Tað snýr seg tí í stóran mun um, hvussu Tjóðveldis- flokkurin fer at handfara sáttmálasamráðingar. Skal hann taka fylgjurnar av sínum egna hazard- politikki, má hann siga Føroya fólki, at tað kom- andi árini verða stórar skerjingar í almenna sektor- inum, at tað verður ikki ráð til lønarhækkingar, nógvar íløgur mugu sleppast osfr. Hetta vita fólkafloksstrategarnir, ið nú bara sita og bíða og hyggja at, hvussu Tjóðveldisflokkurin ætlar at seta tann politikk í verk á arbeiðsmarknaðinum, sum vil vera ein náttúrlig fylgja av hansara egna politikki. NÚ tað so snildisliga eydnaðist Tjóðveldisflokkin- um at sleppa undan at spyrja fólkið um alla gongdina til fullveldið, áliggur tað honum at vísa í verki, at hann torir at taka avleiðingarnar, tvs. m.a. at nokta fyri lønarhækkingum og at fremja hópuppsagnir hjá tí almenna. DAGSINS MEINING Sosialurin Harðar sáttmála- samráðingar NØVN Í VIKUNI Sólva Dam 60 ár Í gjár, 15. mars, fylti Sólvá Dam í Havn 60 ár. Sólvá er kona Atla Dam, fyrrverandi løgmann. Hon er ættað av Tvøroyri, dóttir Magnus og Onnu Malenu Hovgaard, sum bæði vóru úr Hovi. Sólvá er útbúgvin sjúkra- systir í Danmark, og starv- aðist hon í nøkur ár á Bispebjerg Hospital, til hon og Atli Dam fluttu heim til Føroya við dóttrini Onnu, tá Atli í mars 1970 tók við sum landsstýrismaður, eftir at Villi Sørensen var deyð- ur. Sólvá og Atli fingu synirnar Petur Mohr og Magnus, eftir at tey vóru flutt heim aftur til Føroyar. Sólvá Dam starvast sum sjúkrasystir á deild 8 á Landssjúkrahúsinum. Erling Jørgensen framvegis formaður Dansifrøi hevði aðalfund í januar mánaði, har teir tríggir nevndarlimirnir, sum stóðu fyri vali, vórðu afturvaldir. Nevndin, ið skipar seg sjálv, er nú henda: Erling Jørgensen, formaður, Árni Svartafoss, næstformaður, Ann-Mary á Rógvi Rasmussen, kassa- meistari, Edmund Nysted, skrivari, Karstin Hansen, nevndarlimur og sum nýggjur eykalimur varð Solveig Sørensen vald. Skráin fyri fyrru helvt av 2001 er løgd, og er hon mest merkt av hugnakvøld- um. Til hesi hugnakvøld ætla vit at hava okkurt áhugavert so sum at vísa onkran film, sum vísir teir dansir, sum vit dansa, dansaðir av feløgum úti í heimi. Aftur í ár fáa vit Onnu Kirstin av Tvøroyri at hava vikuskiftisskeið. Hesi skeið verða hildin tey vikuskifti, einki annað er á skránni hjá Dansifrøi. Við at halda hesi skeið í standarddansi vóna vit, at ung fólk fáa áhuga fyri dansinum og kanska seinni áhuga fyri fólka- dansi, sum er tað ið Dansi- frøi stendur fyri. Dansiundirvísingin endar 31. mars við veitslu. Á hesari veitslu dansa vit teir dansir, sum vit hava lært ígjøgnum árið. Sjálvt um tað eitur avdansingar- veitsla, so eru allir limir hjartaliga vælkomnir. Sum altíð endar fyrra helvt við einari útferð. Í ár verður hon 2. vikuskifti í juni. Hvar farið verður, er ikki avgjørt enn. Hesar út- ferðir eru stak hugnaligar. Ein kenningur hjá Dansi- frøi, Grethe Bach Hansen hevur bjóðað Dansifrøi at luttaka á eini dansistevnu, sum verður hildin í Borris á Jútlandi í døgunum 1. til 6. august. Vit vóna, at luttøk- an verður so stór, at henda ferðin kann fáast í lag. Í janaur 2002 verður Dansifrøi 30 ár, og í hesum sambandi ætla vit at gera eitt hvørt, hvat tað verður, er ikki avgjørt enn. Tøkk Vit takka hjartaliga fyri sýnda samkenslu og hjálp- semi, tá góði maður mín, pápi, verpápi, abbi og bróðir okkara John Eidesgaard, Eiði andaðist og fór til gravar.Tøkk til Emil Olsen, prest, fyri troystarrík orð, til organist, klokkara, sangarar, berarar og gravarar. Tøkk til tykkum, sum hjálptu til við jarðarferðini og til starvsfólkið í Korndalsbýlinum og ikki at gloyma tykkum, sum undir longu sjúkraleguni vitjaðu inn á gólvið til hansara. Tøkk fyri blómur, kransar, gávur til Korndalsbýli og tykkum, ið fylgdu honum til hansara seinasta hvíldarstað. Fyri tey avvarðandi Margretha Orkestrið GHM úr Havn og Nes Sóknar Musikkfelag av Skálafjørðinum spæla vakran konserttónleik fyri blásarar sunnudagin 18. mars. Konsertirnar verða í Fríðrikskirkjuni á Toftum kl 16:00 og í Vesturkirkjuni í Havn kl 19:30. Á skránni eru, traditionel føroysk og útlendsk løg eins og okkurt andaligt lag. Ein partur av tónleikinum er skipaður fyri orkestur og annað er upprunaligt. Umframt orkestrini bæði, leikar ein floytu- og klarinettrio, við Duritu Lamhauge Jóansdóttir, Bartal Nolsøe Poulsen, og Biritu Lamhauge Jóans- dóttir, tónleik eftir Joseph Haydn. Einir 50 tónleikarar verða við á framførslunum Venjarar hjá GHM eru Ken Jones og Andrea Heindriksdóttir Martin Mouritsen er venjari hjá báðum orkestr- unum og stjórnar teimum á konsertunum sunnudagin. Martin Mouritsen Tvey orkestur og tvær konsertir sunnudagin FM-sendararnir á Brúnaskarði órógva hvønn annan, tí frekvensirnir passa ikki saman. Nýggjasta rásin í Klaksvík má helst skifta frekvens ÚTVARPSTRUPUL- LEIKAR Eyðun Klakstein Klaksvík: Útvarpslurtarar í Klaksvík hava framvegis trupulleikar av, at útvarps- rásirnar órógva hvørja aðra og ikki altið hoyrast nóg væl. Hesin trupulleikin kann bert loysast, um antin Út- varp Føroya ella Lindin flyta pláss á FM-bandinum. Teinurin millum Lindina og Útvarpið skapar ein so- kallaðan speglfrekvens, sum órógvar á mest sum øllum FM-bandinum, og skal hesin trupulleikin loys- ast til fulnar, má annar sendarin hava nýggjan frekvens. – Vit hava biðið um ein frekvens og fingið ein til- lutaðan. Tí kenna vit okk- um púra ósek í hesum, men vit vóna, at trupulleikarnir kunnu loysast lagaliga, sig- ur Preben Hansen, nevnd- arformaður í Lindini. Antennan kann ikki brúkast Útvarpstrupulleikarnir í Klaksvík byrjaðu, tá Lindin fór at senda, men tað er ikki sendarin hjá Lindini, sum hevur skuldina av órógvin- um. Sendarin lýkur øll krøv og er í fínasta lagi, men gal- ið er við frekvensinum, sum varð latin rásini. – Sendarin og antennan hjá okkum á Brúnaskarði eru gjørd til frekvensin 105 MHz. Sendarin kann still- ast, men tað ber ikki til at gera nakað við antennuna. Hon kann bara senda við hesum frekvensinum, sigur Preben Hansen. Tí kemur tað illa við hjá Lindini, um hon skal flyta frekvens í Klaksvík. Tað merkir, at antennan fyri 20.000 krónur kann ikki brúkast har. Flytast til Suðuroyar Men tað er ein loysn fyri framman, tí Lindin ætlar sær eisini at senda í Suður- oy. Lindin fær í næstum gávu frá felagsskapinum KARISMA upp á 130.000 krónur, sum skulu brúkast til sendara í Suðuroy. Um Lindin kann senda á 105 MHz í Suðuroy ístað- infyri í Klaksvík, kann antennan á Brúnaskarði flytast suður. Síðani kann nýggj antenna – sum undir øllum umstøðum skuldi keypast til Suðuroynna – umbiðast til Klaksvíkar og fara undir at senda á nýggjum frekv- ensi, sum ikki órógvar. Kedd av órógvinum Bæði Fjarskiftiseftirlitið og Lindin hava fingið klagur úr Klaksvík seinastu vik- urnar. – Vit eru sera kedd um, at hetta órógvið er komið, men vit hava einki fingið gjørt við tað. Fólk hava ringt til okkum og kært seg, men vit hava roynt at greitt teimum frá, hví trupulleik- arnir eru íkomnir, sigur Preben Hansen. – Vit eru sinnað at flyta frekvens fyri at fáa eina loysn, men vit vóna sam- stundis at sleppa undan fíggjarligum tapi av hesum, tí hetta er ikki okkara skuld, sigur hann. Fjarskiftiseftirlitið ar- beiðir við at loysa trupul- leikarnar og ætlar, at ein endalig loysn skal finnast sum skjótast. Men helst mugu klaks- víkingar liva við trupulleik- unum eina tíð afturat, tí tað tekur nakað av tíð at fáa nýggja antennu til landið og setta upp. Tey, sum ikki fáa arbeitt fulla viku fyri vegur, eiga at fáa endurgjald frá ALS, heldur Føroya Arbeiðarafelag ALS Áki Bertholdsen Arbeiðsfólk eiga at fáa betri sømdir frá Arbeiðs- loysisskipanini. Tað heldur Føroya Ar- beiðarafelag. Á aðalfundinum hjá Føroya Arbeiðarafelag um vikuskiftið, varð ein- mælt samtykt at arbeiða fyri, at arbeiðsfólk fingu betri sømdir frá ALS. Tað var Arbeiðs- mannafelagið Roynd í Hvalba, sum legði fyri aðalfundin at Føroya Arbeiðarafelag skuldi arbeiða fyri at verkafólk fingu betri sømdir í ALS. Hvalbingar hugsa um tey, sum ikki fáa fulla arbeiðsviku fyri veður, men kanska bara tveir, tríggjar dagar um vik- una. – Hesi eiga at fáa tað, sum manglar í fulla viku, frá ALS. Teir vísa á,at tað eru nógv arbeiðsfólk, sum arbeiða hjá byggivirkj- um, hjá kommunum og øðrum, sum ofta ikki fáa arbeitt fyri veður, helst um veturin. Og teir halda, at lógin hjá AlS eigur at verða broytt soleiðis, at teir kunnu fáa ískoyti frá ALS fyri teir dagarnar, sum teir missa fyri veður. Teir vísa m.a. til fiska- virkisskipanina, har tey, sum ikki fáa fulla viku á flakavirkjunum, fáa ís- koyti frá ALS. Fáa ongar sømdir Ingeborg Vinther, for- maður í Føroya Arbeið- arafelag segði, at hetta er ein spurningur, sum ofta hevur verið frammi í ALS. Hon situr sjálv í stýri- num fyri ALS. Hon segði, at seinast ALS- lógin varð broytt, varð roynt at fáa hetta upp í, tí tað eru nógv fólk, sum eru fyri stórum lønar- missi, tí tað mangan viðrar ov illa til at arbeiða úti. Tað vann ikki frama tá. Men Ingeborg Vinth- er segði, at hon helt avgjørt, at hetta málið skuldi verðið tikið upp- aftur. Og aðalfundurin sam- tykti einmælt, at tað skuldi Føroya Arbeið- arafelag gera. Andrias Berglíð, sum eisini situr í stýrinum fyri ALS, segði, at hetta málið hevur verið frammi oftani. – Men vit muu á- sanna, at umboðini fyri arbeiðsgevararnir í stýr- inum vilja ikki gera nakrar sum helst broyt- ingar í ALS, sum gagna arbeiðarsfólkinum. – Tí er tað sera trupult at fáa mál samtykt í ALS, sum arbeiðarafe- løgini leggja fram. Orsøkin til tað er, at formaðurin hevur av- gerandi atkvøðuna, tá ið tað stendur á jøvnum og tað helt hann vera órætt- víst. Vilja hava betri sømdir frá ALS Broytingar mugu gerast á Brúnaskarði Leygarkvøldið fara seks fólk at kappast í innleiðandi umfarin- um í Ársins Songrødd í Suðuroy SANGKAPPING Eyðun Klakstein Nú verður næsta innleið- andi umfar í Ársins Song- rødd hildið. Fyrsta umfarið var fyri nøkrum vikum síðani í Klaksvík, og nú verður farið úr norðara parti av landinum og í Suðuroynna. Leygarkvøldið verður TB-húsið karmur um song- rødd-kappingina, og seks sangarar fara at kappast um at sleppa við í stóru final- una. Tveir luttakarar sleppa víðari frá innleiðandi um- farinum á Tvøroyri, og samanlagt verða 10 luttak- arar í finaluni. – Í Suðuroy gekk striltið at fáa fólk at tekna seg fyrstu tíðina. Vit umhugs- aðu at flyta luttakarar suð- ur, men tað gjørdist ikki neyðugt, tá alt kom til alt, sigur Dánjal Mariusarson, ein av fyriskiparunum. Góð undirtøka Undirtøkan fyri kappingini hevur annars verið sera stór, og neyðugt var at býta innleiðandi umfarið í Havn í tvey fyri at fáa pláss fyri øllum luttakarunum. 18 fólk hava meldað seg til kappingina í høvuðs- staðnum, og í tveimum báðum innleiðandi umfar- inum í Havn sleppur ein luttakari víðari frá hvørjum umfari. – Hetta er tí at tveir lut- takarar skulu umboða ymsu partarnar av landinum í fin- aluni, sigur Dánjal Marius- arson. ÚF er við Útvarp Føroya fylgir song- røddini, og sent verður beinleiðis frá kappingini í leygarkvøldssendingini hjá ÚF. Eisini verður meiri gjørt burtur úr vikuna eftir. Hetta ger samstundis, at sjálv sangkappingin byrjar tíðliga á kvøldinum. Fyrstu luttakararnir fara á pallin millum hálvgum tólv og midnátt, og kappigin verður liðug um eitt-tíðina. Eftir sangkappingina verður DJ-show, og tað heldur fram longur út á náttina. Finalan í Ársins song- rødd kapping verður í Havn á norðoyastevnu – leygar- kvøldið 9. juni. Leygakvøldið eiga tveir av landsins fremstu rockbólkum pallin í Badminton- høllini í Havn TÓNLEIKUR Eyðun Klakstein Tveir av finalubólkunum í Prix Føroyar tónleikakapp- ingini fara leygarkvøldið at hita upp til finaluna. All that Rain og Tangz, sum teljast millum fremstu aktivu rockbólkarnar í landinum, fara at spæla til dans í Badmintonhøllini leygarkvøldið. All that Rain er annað ættarlið av bólkinum Kjøl- ar, sum var so væl umtóktur sum konsert- og dansibólk- ur. All that Rain hevur langt síðani vunnið sær somu støðu, og avrikið í innleið- andi umfarinum í Prix Før- oyar kappingini boðar frá góðum. Bólkarnir All that Rain vann innleið- andi kappingina í Klaksvík, og tað gjørdu teir við bæði góðum tónleiki og góðari framførslu annars. Tangz er fyri aðru ferð við í finaluni í Prix Føroy- um, og hetta plássið vunnið teir sær við eini frálíkari framførslu í Miðvági. Tangz hevur ikki spælt so nógv sum All that Rain seinnu árini, men bólkurin er ein rættiliga rockbólkur, sum bæði spælir sín egna tónleik og coverløg. Sambært fyrireikarunum av konsertini fara bólkarnir báðir at finna upp á okkurt óvæntað leygarkvøldið. Songrøddin á Tvøroyri All that Rain undir dýnuna hjá Tangz Jens Tummas Næs og Jens Marni Hansen spældi við í All that Rain, sum fer at spæla saman við Tangz í Havn leygarkvøldið. Mynd: Robert Waagstein Sendiviðurskifini á Brúnaskarði í Klaksvík hava ikki verið í lagi seinastu vikurnar. Orsøkin er, at frekvensirnir á FM-bandinum passa ikki saman, og tí má Lindin helst fáa nýggjan frekvens at senda á