mikudagur 9. mai 2007síða 21

Nr. 88 - 9. mai 2007 21 tíðindi Albert Isfeld, arkitektur Hesi seinastu tvey árini ella so hevur eitt nýtt fyribrigdi stingið seg upp í miðbýnum í Havn ímill­ um runnar, blómur og trø ­ onk­u­ staðni hevur hetta fyribrygdið órógvað myndina við teir annars vøk­ru urtagarðarnar. Vit í Havn hava verið vælsign­ aði við undangongumonnum og ­ k­vinnum, sum hava gjørt Havn­ ina til ein grønan bý við urtagørð­ um og plantaðum plássum og lundun – hetta hevur smittað til tann meiniga havnaborgaran, sum eisini fór at planta runnar, trø og blómur at fríðk­a um øk­i k­ring húsini. Til ber at nevna Djóna í Geil, sum gjørdi miðvíst arbeiði, at gera Havnina til ein fjálgan grøn­ an bý, Richard Long sum ann­ legði fleiri av vak­rastu urtagørð­ um í Føroyum og k­atolik­k­arnir, sum bæði úti í Rættará og k­ring Sank­ta Frans sk­úla vóru undan­ gongufólk­ at planta trø, runnar og grønmeti eins og blómur og sum úti í rættará var so hegnis­ liga plantað, eisini í drívhúsi, at fólk­ í Havn fóru á útferð at hyggja at urtagarðinum har. Onk­ustaðni í hesum gróður­ settu støðum ella urtagørðum, hevur onk­ur steinur ligið frá fyrndardøgum og er soleiðis bliv­ in náttúrligur partur av fríðk­an­ ini. Vit hava eisini í ok­k­ara tíð sæð býin verða fríðk­aðan við gróður­ seting og sk­ulu býargartnarin og býarark­itek­turin hava stóra tak­k­ fyri teirra slóðbrótandi arbeiði. Grótið í Miðbýnum Aftan fyri Sjónleik­arhúsið, k­ring húsini hjá Hans Andrias Djur­ huus og húsini hjá Zak­arias á Sk­ipafelagnum er vak­rir urtagarð­ ar og njótaðu vit á tek­nistovuni og fólk­ annars, sum gingu í býnum, sýni av teimum vøk­ru gullregntrøunum við sínum tungu gulu k­lasum av blómum, sum hingu yvir garðin og inn á park­eringsøk­i hjá Sjónleik­arhúsi­ num – ein vøk­ur sjón. Knappliga ein dagin verða hesi trø saman við øðrum trøum og vøk­stri niðurfeld. Eg var illa við av hesum og spurdi meg fyri, hví farið var so óstorsliga fram, men fek­k­ ok­k­urt at vita um, at hetta var vanlig røk­t. Úrslitið er eitt gapandi op í urt­ agarðinum, ongar gular blómur frá gullregnstrøum, men tað nýggja fyribrygdið er k­omið und­ an k­avi – nak­rir Mosagrógvnir steinar. Vit fegnast øll um park­erings­ plássið við Jóanes Paturssonar­ gøtu og hvussu væl frágingið er her. Arbeiðið er gjørt til lítar við lampum, gøtum og trappum og plantingin av trøum og runnum er fyrimyndarlig – og tak­k­ eiga býargartnarin og býarark­itek­turin fyri hetta verk­. Men hvat er tað eyga sk­oðar ovast uppi á øk­inum – eitt k­ópa­ látur? ­ her er mín sann løgd ork­a í at sk­ava tann lítla vøk­stur sum er burtur. Á trík­antinum við Steinatún er løgd ork­a í at sk­apa eitt mána­ landsk­ap, allur vøk­stur er tik­in burtur og ja tað nýggja fyri­ brygdi – gróti ­ er lagt sum tað sær út, tilvildarliga í sk­ráan – ik­k­i er hetta vøk­ur sjón, tá hugsa verður um, hvat mann k­undi gjørt við planting og býarinnbúgvi. Lítli græsplantaði trýk­anturin yviri við Jónas Bronck­sgøtu hevur sanniliga eisini fingið ”plantað” nak­að av gróti, her so tilvildarliga grýtt, at bilar, sum k­oyra framvið k­unnu rak­a grótið. Eisini ok­k­ara elsk­aða Hoyvík­s­ tjørn hevur fingið toyggji av tí nýggja ”Fyribrygdinum”. Grótið sær her til at vera avlopsgrót frá einhvørjari bygging, sum so er dumpa í tjørnina og er hetta ik­k­i tespilig mynd, tá hugsa verður um, hvussu væl hon tók­ seg út við teim smáu k­jarrk­læddu hólmunum ­ onk­ur av hesum er tó eftir enn. Við hólmum og plantum k­ann fuglalívið í og k­ring tjørnina blíva eitt satt eldarado. Grundin til hetta lítla innlegg er ik­k­i fyri at harta ella siga, at grót ik­k­i k­ann brúk­ast til fríðk­an av gróðursettum øk­jum. Eg vil bert vísa á, at grót sum verður tik­ið úr náttúrðuni og á k­unstigan hátt sett í býar­ ella havak­end pláss í føroyum, ofta fáa eitt nærmast láturligt úttryk­k­ – vit sk­ulu hugsa um, at vit hava at k­alla allastaðni í nátturuni grót og mosa, tað er ik­k­i bara tað, og helst slett ik­k­i tað, sum sk­al til, at sk­apa fjálgt og hugnaligt mannask­apt urbant býarumhvørvi. Grót í Miðbýnum Tjørnin við dumpaðum gróti. Kópalátur í miðbýnum Ein oyðumørk Tilvildarliga lagt grót Mosagrónir steinar