mikudagur 21. mars 2001síða 9

Nr. 56 - 21. mars 2001 17 16 Nr. 56 - 21. mars 2001 VIÐMERKINGAR Dan R. Petersen Javnaðarmaður Ein tann mest fordumm- andi pennurin her á landi er tann hjá Steinbjørn B. Ja- cobsen. Við sínum ser- merkta støplandi og hjálp- arleysa skrivingarlag hevur hann fylt bløðini við banalitetum, síðani hann læt seg pensionera við danskari eftirløn, sum ann- ars bert tilfellur útbúnum fólkaskúlalærarum. Fáur man lesa, og ongin kom- menterar hann. Eg skal tó gera eitt undantak í hesum føri, tí summi skilja onki, uttan tey fáa eitt skot av grovum høgli í afturpartin. Í seinastu viku hevði hann ein av sínum høpis- leysu stubbum í bløðunum undir heitinum “Greipan hjá Nyrup”. Har viðger hann millum annað lønir- nar hjá okkara fólkatings- limum, sum hann setur til 700,000 kr árliga. Fáur lýgur meira enn helvtina. Eg havi fyrr víst á, hvussu púrgjørd okkara sjálvbestaltaða mentaelita (uha uha) er fyri sjálvs- rannsakan. Hví viðger hes- in danski pensionisturin danskar lønir, sum aðrir fáa? Sambært sáttmála millum lærarafelagið og fíggjarmálastýrið fær Steinbjørn B. Jacobsen 16.049 kr um mánaðin, sum hann sjálvur hevur søkt og biðið um. Sambært hvítubók rindar tann danski statskassin 80 % av lærara- pensiónunum, so danir føða og klæða hesa fullveldis- hetjuna. Teir eiga hann við húð og hár. Men danskir pengar lukta ikki, og allarminst hjá tjóðskapar- høvundum. Nógvir súgva danskar grunnar og fondar sum nýføðingurin mamm- una. Tjóðveldisflokkurin hev- ur einaferð átt fólkatings- sessin. Tað var Erlendur Patursson. Mundi hann lata seg velja fyri ta donsku løn- ina skyld? Mundu Karsten Hoydal fullveldisabbi, Zakarias Vang og Finnbogi Ísakson fara eftir tí donsku lønini, tá teir stillaðu upp einsamallir? Forrestin, var tað ikki júst undir einum donskum valstríði, at Zaka- ris fekk teir báðar, for- mannin í tjóðveldiflokkin- um og blaðstjóran á 14. September í geglið? In- trigur í tjóðveldisflokkin- um hoyra sanniliga ikki bara nútíðini til. Hetta glepsið er ikki ætl- að at raka allar høvundar, men bert teir tjóðskapar- ligu, sum hava tikið sær monopol upp á evnini at skapa og kanska ongi evnir hava. Heldur ikki er hetta ætlað at raka tann vanliga læraran, sum letur seg pen- sionera 60-ára gamlan. Hetta er beinleiðis ætlað einum skammleysum per- sóni, ið heglar niður á eitt system, ið føðir og klæðir hann. Ger tú skálkinum gott… Munurin á teimum før- oysku fólkatingslimunum og Steinbjørn B. Jacobsen er stórur. Teir fyrru fáa eina danska løn fyri eitt arbeiði, veljarin hevur sett teir til. Tann seinni fær eina danska pensión, hann sjálvur hevur biðið um. Men sjálvsrann- sakan er ikki júst ein eginleiki, Steinbjørnsa kalibur er mest fongt við. Eilif Samuelsen Tað má viðgangast, at hetta fullveldislandsstýrið stríð- ist fyri síni søk. Teir hava sum kunnugt sett sær fyri at gera Føroyar til eitt full- veldisríki loyst frá Dan- mørk, og tað skal henda í hesum valskeiðinum fyri ein og hvønn prís. Teir vita sum er, at ein slíkan møgu- leika fáa teir ikki aftur í bræði, tí teir hava ikki longur meirlutan av fólkin- um aftan fyri seg. Tað høvdu teir fyri trimum árum síðani, og tann farni veruleikin má og skal troyt- ast til seinasta blóðsdropa. Sjálvt um teir í samráðing- unum hava verið noyddir at rýma av einum skansanum fyri og øðrum eftir, so eru teir nú við tí seinasta neyðsemjuuppskotinum um sjálvstýri Føroya fólks í effinett somu støðu, sum teir alla tíðina hava verið, nevniliga, at málið er full- veldið, loysingin. Allar burturforkláringar um, at nú liggur loysnin innan fyri heimastýriskarmin, er at kasta torvmold í eyguni á fólki. Men nú duga fólk á at skyna, hvat er politiskar fupproyndir, og hvat er veruleiki. Danska stjórnin hevur sagt greitt og týðuliga, at ein skipað gongd móti full- veldi førir við sær, at ríkis- veitingin verður avviklað eftir fýra árum. Hetta er greið og konsekvent tala, skiljandi fyri ein og hvønn. Seinasta útspælið hjá landsstýrinum er í roynd og veru eingin broyting í mun til tað undanfarna, sum ætlað var at senda til fólkaatkvøðu, og sum Fólkaflokkurin ikki kundi taka undir við. Hetta hava teir eisini sjálvir váttað. Tí mugu teir rokna við, at svarið frá stjórnini verður tað sama sum framman- undan: fýra ára skiftistíð. Í løtuni grundar danska stjórnin um, hvussu hon skal reagera uppá uppskot landsstýrisins. Óivað vil hon fegin vísa sín góða vilja við at finna eina reali- tetsbroyting í mun til fyrra uppskotið, men tað verður vist ein leiting til fánýtis. Nú skal bæði Føroyanevnd- in hoyrast og eitt orðaskifti í fólkatinginum fyriskipast, áðrenn svarið verður givið. Hetta má helst tulkast sum, at nú kann væntast tað endaliga svarið til hesa samgonguna, sum fram- vegis tvíheldur um at fremja eina miðvísa full- veldisætlan. Og til tað hevur danska stjórnin bert havt eittans svar. Undir orðaskiftinum í løgtinginum gjørdi Javn- aðarflokkurin sum ikki einaferð aftur greitt, at hann er vælviljaður fyri fullveldisætlanini. Um føroyski veljarin er samdur við fullveldisfólk- ini í, at núverandi fiskiríki- dømið fer at halda sær óbroytt í framtíðini, at teir ovurhonds høgu fiskaprís- irnir fara at halda sær í framtíðini, at rentustigið framvegis fer at halda sær so lágt sum nú, og at Før- oyar fara at varðveita ein sjálvberandi búskap einans byggjandi á fisk og fiska- úrdráttir, tí enn eru at kalla ongar alternativar vinnur av nøkrum týdningi komnar fram, so er tað skiljandi, at fólk taka undir við fullveld- inum. Men tað munnu vera mong, ið eins og sam- bandsfólk halda, at før- oyska samfelagið hóast mikla framgongd ikki er nóg væl fyribúgvið til nakað fullveldi, og at tað er ov hættisligt uttan fyrilit at kasta tjóðina út í óvissuna, einans við at ynskja, at alt fer at gangast á besta hátt, og at fáa vit bert fullveldi, so blómar og veksur alt. Tað er jú tað, ið landsstýris- maðurin í sjálvstýrismálum hevur fyrigyklað fólki í ramasta álvara. Sambandsflokkurin hev- ur meldað greitt út, at hann framvegis fer at virka fyri, at Føroyar verða innan fyri ríkisfelagsskapin, men at vit hava eitt uppskot um eina nýskipan av ríkisrætt- arligu viðurskiftunum. Eina skipan, sum danska stjórnin ikki hevði havt torført við at góðtikið, men sum hevði verið til størri frama fyri føroyingar enn fullveldisætlanin. Vit gera ikki sum ávísir aðrir flokk- ar, men vit ríða á einum hesti. Steinbjørn og danskir pengar Ríða á einum hesti Náttúruvísindadeildin og Jarðfrøðisavnið hava í dag undirskrivað sam- starvsavtalu, sum hevur til endamáls at menna fakligan førleika í Før- oyum innan jarðfrøði, jarðalisfrøði og kolvetn- isverkfrøði. Samstarvið fer at fevna um gransk- ing, universitetsútbúgv- ingar og savnsvirksemi. Við samstarvsavtaluni vænta partarnir at fáa styrkt um grundarlagið fyri at byggja upp dygd- argóðan heimligan kunnleika og førleika innan hesi krevjandi og viðkomandi fakøki. Jarðfrøðisavnið nýggja reglugerð Jarðfrøðisavnið varð í fjør skipað sum sjálv- støðugur stovnur undir Oljumálastýrinum. Í nýggju reglugerðini fyri stovnin stendur m.a., at Jarðfrøðisavnið ”sam- starvar við Fróðskapar- setur Føroya um undir- vísingar- og gransking- aruppgávur á Náttúru- vísindadeildini….” Jarð- frøðisavnið hevur aðrar formligar samstarvsav- talur við Føroya Náttúrugripasavn um jarðfrøðiligar framsýn- ingar og við Danmarks og Grønlands Geolog- iske Undersøgelse um jarðfrøðiligar kanningar og gransking v.m. Samstarv um gransking Til tess at fremja enda- málssetningin í verki fara partarnir at kunna hvønn annan um gransk- ingarverkætlanir og kanningar, ið eru í um- búna, soleiðis at bestu fortreytir verða fyri synergi. Ein týðandi partur í samstarvinum er, at partarnir kunnu nýta dátutilfar hjá hvør øðrum í granskingar- verkætlanum v.m. Náttúruvísindadeildin hevur í seinastuni lagt dent á at menna phd- gransking innan jarð- frøði, jarðalisfrøði og kolvetnisverkfrøði. Hetta verður mett at verða ein týðandi liður í menningini av føroysk- um førleika á hægri stigi á fakøkjunum, ið sam- starvað fer at verða um. Universitets- útbúgvingar Partarnir fara eisini at samstarva um útbúgv- ingar á Fróðskaparsetri Føroya innan jarðfrøði, jarðalisfrøði og kolvetn- isverkfrøði. Á Náttúru- vísindadeildini á Fróð- skaparsetrinum eru m.a. útbúgvingar í kolvetnis- verkfrøði og jarðalis- frøði. Tað verður vænt- andi vaksandi tørvur á fólki í Føroyum við slík- um útbúgvingum, m.a. í oljuvinnuni og í fyrisit- ing í sambandi við hana. Partarnir lata í hesum sambandi tøkt kanning- artilfar og dátur til ser- uppgávur hjá student- um, og vísindafólkini fara at virka sum fakligir vegleiðarar hjá student- unum. Savnsvirksemi og ráðgeving Í reglugerðini fyri Jarð- frøðisavnið stendur, at stovnurin ”hevur til endamáls at savna, varð- veita, handfara og breiða út kunnleika um viður- skifti av týdningi fyri gagnnýtslu og varð- veitslu av landsins jarð- frøðiligu náttúruvirð- um.” Í tráð við hetta stendur í samstarvsav- taluni millum Náttúru- vísindadeildina og Jarð- frøðisavnið, at partarnir virka sum serfrøðingar í sambandi við m.a. kunn- andi virksemi á Jarð- frøðisavninum (fram- sýningar v.m.) og ráð- gevandi verkætlanir. Náttúruvísindadeildin og Jarðfrøðisavnið, 19. mars 2001 Náttúruvísindadeildin og Jarðfrøðisavnið gera samstarvsavtalu Eftir dystin hjá AB mánakvøldið er Her- følge ikki verri fyri í botnstríðnum, enn teir vóru undan dyst- inum SUPERLIGA Jóannes Hansen Felagið hjá Jákupi Mikkel- sen liggur tungt í sjónum. Tað greiddu vit frá í blaðn- um í gjár. Tá søgdu vit eis- ini, at mánakvøldið var ein dystur á skránni, sum var áhugaverdur fyri støðuna hjá Herfølge, og at vit skuldu venda aftur til henda dystin í blaðnum í dag. Mánakvøldið var AB á útivølli og spældi ímóti FC Midtjyllandi. Herfølge er undir niðurflytingarstrik- uni, og AB er niðasta liðið omanfyri strikuna. Ivaleyst fylgdu Jákup Mikkelsen og liðfelagarnir væl við á TV3+ rásini, og úrslitið mundi smakka teimum væl. FC Midtjylland vann 4–2, og harvið er munurin ímill- um AB og Herfølge fram- vegis tvey stig. AB hevur 19 stig, og Herfølge hevur 17 stig. Tá 21. umfarið í super- liguni verður á skránni 1. apríl fara hesi bæði liðini at dystast í Gladsaxe, har heimavøllurin hjá AB er. Fyri Herfølge verður tað so at siga lívs neyðugt at vinna ta ferðina. Um vit skulu meta út frá avrikinum hjá AB mána- kvøldið, so eigur tað ikki at vera púra ómøguligt hjá Jákupi Mikkelsen og teim- um at vinna. AB spældi ikki væl, og tað var ikki fyrrenn síðstu minuttirnar, at teir fingu pyntað um úrs- litið. Tá 2. hálvleikur var hálv- runnin bendi alt á, at FCM, sum við sigrinum við stig- um er á sætta plássi – eitt stig aftanfyri FCK og Vi- borg – fór at vinna stór- sigur. Teir vóru framman- fyri 4–0, men so tóku teir sær av løttum. AB skoraði síðstu løtuna tvey mál, og teir høvdu møguleikar at skora okkurt málið afturat. Um teir høvdu skorað eitt mál afturat, tá tað restaðu einir fimm minuttir, so ber kanska til at ímynda sær, at órógvið hjá FCM hevði verið so stórt, at úrslitið hevði verið javnleikur. Men hetta er – so plagdi maðurin at taka til – hypotetiskt snakk! Hálvt annað hundrað føroyingar fara at fylgja við á staðnum, tá landsliðið leygar- dagin fer at spæla í Luksemburg LANDSDYSTUR Jóannes Hansen Í dag klokkan ellivu fer fót- bóltslandsliðið úr Vágum. Málið er HM undankapp- ingardystirnir, sum eru á skránni í Luksemburg leyg- ardagin og í Moskva miku- dagin i komandi viku. Tað man hava verið ógv- uliga sjáldan, at tað er kom- ið soleiðis fyri, at allir spælararnir, sum Allan Simonsen í fyrstu atløgu hevur tikið út, hava verið við í ferðalagnum. Tað vanliga plagar at vera, at ein ella fleiri hava kent seg noyddar at melda avboð, tí teir hava verið skaddir. Sol- eiðis er ikki hesa ferð. Undan úttøkuni var tað greitt, at metmaðurin á landsliðnum Allan Mørk- øre og liðformaðurin Jens Kristian Hansen ikki vóru tøkir. Allan Mørkøre varð skaddur á venjingarleguni hjá landsliðnum í Spania, og Jens Kristian Hansen er ikki heilt komin fyri seg eftir skaðan, sm plágaði hann stóran part av kapp- ingarárinum í fjør. Teir átjan spælararnir í ferðalagnum eru Øssur Hansen, Fróði Benjamin- sen og Hans Fróði Hansen, B68, Rógvi Jacobsen og Jóhannis Joensen, HB, Christian Høgni Jacobsen og Jens Martin Knudsen, NSÍ, Jákup á Borg, Pól Thorsteinsson og John Pet- ersen, B36, Uni Arge, Akranes, Sámal Joensen, GÍ, Jákup Mikkelsen, Her- følge, Johan B. Hansen, OB, Julian Johnsson, og Kurt Mørkøre, Sogndal IL, Óli Johannesen, Hvidovre IF og Todi Jónsson, FCK. Fleiri av spælarunum hava í síðstu viku skift fel- ag. Tað snýr seg um Rógva Jacobsen, sum er fluttur úr KÍ og til HB, John Petersen og Pól Thorsteinsson, sum eru fluttir til B36 úr ávika- víst Leiftri og Vali, og Sám- al Joensen, sum er fluttur úr Leiftri og til GÍ. Fleiri fylgja við Umframt landsliðsferða- lagið eru fleiri føroyingar í ferðalagnum til Luksem- burg. Umframt teir 18 spælar- arnar eru átta fólk knýtt at landsliðnum: Allan Simon- sen, landsliðsvenjari, Jógv- an Martin Olsen, hjálpar- venjari, Jens Pauli Mars- tein, lækni, Álvur Hansen, fysioterapeutur og Birgir og Sigurd Hansen, sum eru ognarrøklar. Ferðaleiðarar eru Jens Erik Magnussen og Mortan Poulsen. Tað er ikki til hvønn úti- dyst og heldur ikki á hvørj- um ári, at FSF-bossurin og FSF-aðalskrivarin eru til landsdyst á útivølli. Men leygardagin verða Torleif Sigurðsson og Ísak Mikla- dal í Luksemburg. Teri skulu til UEFA-fund í Sveis hósmorgunin, og haðani fara teir til Luksembuirg áðrenn teir fara heim aftur til Føroyar. Atlantsflog flýgur annars 75 áskoðarar til dystin, og einir 45 áskoðarar fara við bussi úr Keypmannahavn. Harafturat ferðast umleiðs 30 onnur úr Keypmanna- havn til Luksemburg vbið bili ella toki at hyggja eftir dystinum. Tá landsliðið fer til Moskva úr Luksemburg, verður ferðalagið minni. Tá verða ikki nógv onnur enn fjølmiðlarnir við á ferðini. Fyri Sosialin eru Jákup Mørk og Álvur Haraldsen við á ferðini, og teimum fara vit fyrstu ferð at frætta frá í fríggjadagsblaðnum. Eysturoyingar tíma best at spæla fótbólt Teir eiga seks av teim- um tíggju liðunum, sum ætla sær at taka lut í landskappingini í unglingadeildini í ár LANDSKAPPING Jóannes Hansen Dreingir í 15–19 ára aldri í Eysturoy eru meiri hugaðir at taka lut í fótbóltskapp- ingini, enn javnaldrarnir hjá teimum aðra staðni í landinum. Hetta fæst burt- urúr við at lesa yvirlitið yv- ir luttøkuna í unglinga- deildini í kappingarárinum, sum tað verður farið undir í komandi mánað. Sambært yvirlitinum, so fara tíggju lið at kappast í unglingadeildini. Tey eru B36, Skáli, B68, NSÍ, EB/Streymur, KÍ, FS Vág- ar, ÍF, LÍF/GÍ og HB. Nú fæst at síggja, hvussu tað verður, tá fyrsta umfar- ið í landskappingini verður á skránni 30. apríl. Undan- farin ár hevur tað aftur og aftur víst seg, at fleiri feløg, sum hava boðað frá luttøku í unglingadeildini, ikki halda seg til, tá dystirnir skulu spælast. Tey fáa ikki mannað lið. Í fjør boðaðu tíggju lið frá luttøku, men tá farast skuldi undir kappingina, vóru trý teirra fallin frá. Tí varð gjørt av, at U–16 landsliðið skuldi luttaka. Harvið var talið á liðum í kappingini átta. Ímillum tey feløgini, sum í ár hava boðað frá luttøku, eru tvey, sum í fjør tóku teirra lið úr kappingini. Hesi eru B68 og EB/Streymur. Í fjør boð- aði VB frá luttøku, men teir megnaðu ikki at manna lið. Í ár er VB ikki við í ung- lingakappingini. Skáli var ikki við í kapp- ingini í fjør. Í ár hava skála- menn, hvørs besta lið enn eina ferð skal royna at festa seg í 2. deild, boðað frá lut- tøku í unglingadeildini. Burtursæð frá Skála er tað bara eitt annað felag, sum ikki er umboðað í 1. deild, og sum heldur seg til í ung- lingadeildini. Hitt felagið er ÍF. Feløgini í 1. deild, sum ikki hava lið í ungling- adeildini, eru B71 og VB. Grammir eysuroyingar Komandi vikurnar fæst at síggja, hvussu sambandið fer at verða ímillum til- melding og luttøku, men um vit arbeiða út frá til- meldingini, so er eingin ivi um, at tað eru unglingarnir í Eysturoy, sum eru nógv mest áhugaðir at taka lut í fótbóltskappingini. Tá sammett verður út frá fólkagrundarlagnum, so hevði tað sjálvandi verið rættast at brúkt samlaða ta- lið á teimum í unglingaaldri í ymsu økjunum sum út- gangsstøði. Tey tølini hava vit ikki við hondina, tí ditta vit okkum at brúka fólka- talið í økjunum sum grund- arlag. Tað er ikki heilt rætt, men kortini halda vit, at tað gevur eina góða ábending um, hvussu áhugin at spæla fótbólt er í ymsu økjunum. Um vit meta út frá teim- um, sum hava boðað frá luttøku, so er tað heilt greitt, at áhugin fyri fót- bólti ímillum teir, sum hava unglingaaldur, er størstur í Eysturoy. Í Klaksvíkini og tí økinum, hagani tað er landfast úr Klaksvík, búgva umleið 5.500 fólk. Tey megna at manna eitt ung- lingalið. Í Havnar komm- unu og í tí økinum, sum nátúrliga hongur saman við Havnini, búgva eini átjan túsund fólk. Tað økið mannar tvey unglingalið. Í Vágum búgva stívliga 2.500 fólk. Hagani kemur eitt unglingalið. Í Eysturoy knappast fólkatalið um tíggju túsund. Hagani koma seks ungling- alið. Tá skal leggjast aftur- at, at teir á Streymoyar síð- uni í Sundalagnum eru partur av EB/Streymi. Men hagtølini siga, at unglingar í Eysturoy eru nógv dúglig- ari at taka lut í fótbóltinum, enn teir eru aðra staðni í landinum. Um luttøkutalið t. d. í Havnini sammett við fólkatalið skuldi verið tað sama, so høvdu ikki færri enn ellivu unglingalið úr høvuðsstaðnum tikið lut í landskappingini! At áhugin fyri fótbólti í Eysturoy sambært luttøku- talið er størri, enn hann er aðra staðni, er ikki nýtt. Tað sæst t. d. aftur í umboðanini í bestu deildini. Av teimum tíggju feløgunum, sum eru umboðað í 1. deild, eru fýra úr Eysturoy. Fleiri ferðir hava tey verið fimm, og onkuntíð hava tey verið seks í talið. Landsliðið fer í luftina Metmaðurin á landsliðnum er ikki við á ferðini, men síð- ani hópurin varð úttikin, hevur landsliðsvenjarin einki avboð fingið. Línan slitnaði ikki Støðan, danska superligan vunn- in tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 Silkeborg 20 10 - 8 - 2 32 24 8 38 2 Brøndby 20 11 - 3 - 6 50 26 24 36 3 Lyngby 20 11 - 2 - 7 33 33 0 35 4 FCK 20 9 - 7 - 4 33 18 15 34 5 Viborg 20 10 - 4 - 6 35 21 14 34 6 FCM 20 9 - 6 - 5 36 30 6 33 7 OB 20 9 - 2 - 9 32 26 6 29 8 AaB 20 7 - 6 - 7 29 31 -2 27 9 AGF 20 7 - 2 -11 28 38 -10 23 10AB 20 4 - 7 - 9 28 33 -5 19 11Herfølge 20 4 - 5 -11 23 42 -19 17 12Haderslev 20 1 - 4 -15 19 56 -37 7