mánadagur 21. mai 2007síða 17

17 tíðindi Nr. 95 - 21. mai 2007 Í gjár byrjaði ein 5- daga long vísindalig ráðstevna í Norðurlan- dahúsinum. Evnið er, hvussu umhvørvið í móðurlívi ávirkar heilsuna seinni í lívinum Ráðstevna Kári Mikkelsen karim@sosialurin.fo Sjálvt um arvurin er tann sami, kunnu ymisk umhvør­ vi í móðurlívi hava við sær varandi broytingar í heilsu­ støðuni. Dømi um hetta eru dálkandi evni, men hinvegin eru eisini evni, sum kunnu virka gagnlig, til dømis fiti­ sýrur. Umráðið er ógvuliga viðfevnt og hevur stóran og vaksandi áhuga millum granskarar. Hetta sigur Pál Weihe, yvirlækni og granskarin, í sambandi við eina altjóða vísindaliga ráðstevnu, sum verður hildin í Norðurlanda­ húsinum í hesum døgum. Pál Weihe vísir á, at tað hevur eydnast at fáa nógvar vælkendar granskarar at koma til ráðstevnuna. Teir fara at greiða frá egnum granskingarúrslitium og fáa eisini høvi at kjakast við starvsfelagar um gransking­ arúrslit. Luttakaratalið er á leið 200, og meginparturin kem­ ur úr londum uttan fyri Norðanlond. Vísindaliga ráðstevnan byrjaði í gjár 16 og heldur fram til hósdagin. Verður havið nýtt sum køstur, er tað samfeløg sum okkara, ið fara at kenna svið- an av tí, segði Jóannes Eidesgaard, tá í gjár setti eina granskingar- ráðstevnu í Norðurlandahúsinum Ráðstevna Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Hans Pauli Strøm, lands­ stýrismaður í heilsumálum, er staddur uttanlands, og tí var tað løgmaður, sum í gjár bjóðaði vælkomin á granskingarráðstevnuni um umhvørvisliga ávirkan á heilsu, sum verður hildin í Norðurlandahúsinum frá sunnudegnum til hósdagin. Líka síðani ídnaðarkoll­ veltingina hava londini í Europa dálkað illa, og hend­ an dálkingin er ikki blivin minni eftir at kjarnorkulond­ ini byrjaðu at royndar­ spreingja sínar kjarnorku­ bumbur, vísti løgmaður á. Í sama andadrátti nevndi hann eisini vandan fyri, at golfstreynmurin viknar og tær avleiðingar tað møguli­ ga kann hava á fiskastovnar­ nar. Eisini nam hann við grindahvalin og blýggið, ið hesin hevur í sær, og sum vit eisini fáa í okkum við at eta grind. ­ Grindahvalur hevur ver­ ið hildin til við føroysku strendurnar í øldir og er býttur til økið eftir serligum býtingarmynstri, so eingin verður við sviðusoð, segði løgmaður. Av og á leggja djóravern­ darfelagsskapir trýst á okk­ um fyri at fáa okkum at gev­ ast við grindadrápi, men løgmaður slerdi fast, at vit á ongan hátt ætla at eftirlíka hesum. ­ Tað er fyri okkum ein prinsippsak at hava loyvi at gagnnýta havsins tilfeingi á ein skilagóðan og burðar­ dyggan hátt, segði Jóannes Eidesgaard. Tað er tí eisini av stórum týdningi, at farið verður so væl um umhvørvið sum til­ ber, tí verður havið nýtt sum køstur, verða tað fyrst og fremst samfeløg sum okkara, ið fara at merkja avleiðingarnar, segði løg­ maður millum annað, tá hann setti granskingarráð­ stevnuna í Norðurlandahús­ inum sunnudagin. Vísindalig ráðstevna um heilsu 200 fólk, har meginparturin eru granskarar, luttaka í hesum døgum á vísindaligari ráðstevnu í Norðurlandahúsinum Mynd: Jens Kristian Vang Løgmaður á granskingarráðstevnuni: - Havumhvørvið hevur stóran týdning Í gjár byrjaði ein 5-daga long, læknavísindalig ráðstevna í Norðurlandahúsinum. Pál Weihe, yvirlækni og granskari, er ein av stigtakarunum til ráðstevnuna Mynd: Jens Kristian Vang Vilja hava meiri tvøst Sambært teimum serligu reglunum um rættindini hjá upprunafólki hava grønlendingar rætt til at veiða so mikið av hvali á hvørjum ári, at tað gevur 670 tons av tvøsti. Men sum er sleppa teir bara at veiða tað, sum svarar til 540 tons, og tað eru teir ikki nøgdir við. Tí fer Danmark at reisa málið vegna Grønland á fundinum hjá hvalaveiðinevndini í næstu viku. Málið er at fáa loyvi at skjóta so mikið av hvali afturat, at tað gevur 130 tons av tvøsti. Vænta skattalætta Í seinastuni hava danskir politikarar keglast at kalla dagliga um skatt og skattalætta, og nú vísir ein meiningakanning, at fleiri danir vænta sær skattalætta burtur úr tí nógva tosinum. Enn eru tað kortini bara 27 prosent, sum vænta sær minni skatt, og hóast tað er munandi fleiri enn fyri einum hálvum ári síðani, eru tað framvegis 68 prosent, sum ikki vænta sær skattalætta. Í stjórnini er Vinstri ímóti skattalætta, men tey konservativu siga ja.