mikudagur 30. mai 2007síða 10

10 Nr. 101 - 30. mai 2007 Stutt Sagt Eftirmaðurin funnin Tað verður eftir øllum at døma amerikanski vara­ uttanríkisráðharrin Robert Zoellick, sum skal taka við sum stjóri í Heims­ bankanum eftir lands­ mannin Paul Wolfowitz, sum noyddist at leggja frá sær í síðstu viku. Robert Zoellick hevur drúgvar royndir sum amerikanskur samráðingarleiðari í yms­ um handilssamráðingum, og sum varauttanríkisráð­ harri hevur hann staðið á odda fyri amerikonsku samráðingunum um Dar­ fur­landspartin í Sudan. Sum diplomatur er Robert Zoellick væl lýddur í Evropa, og tað er ein fyri­ munur, sum hann hevur fram um undanmann sín í stjórastarvinum í Heims­ bankanum. Í lagi at lurta Teir fýra borgarligu stjórn­ arflokkarnir í Svøríki samdust í gjár um at loyva løgregluni at hava eftirlit við telefonsamrøðum, posti og øðrum samskifti hjá fólki, sum eru undir illgruna fyri at vera uppi í onkrum ólógligum. Har­ umframt fær løgreglan eis­ ini loyvi at brúka myndatól til at hava eftirlit við fólki. Einstøk undantøk eru tó. Eitt nú sleppur løgreglan ikki at hava sama eftirlit við tíðindafólkum og prestum. Stjórnini nýtist ikki at stúra fyri politiskari mótstøðu ímóti uppskoti­ num, tí sosialdemokratar­ nir taka undir við tí. Deyðadóm fyri rúsevni Hægstirættur í Indonesia hevur dømt fimm kines­ arar, ein fransmann og ein niðurlending til deyða, eftir at teir vórðu funnir sekir í at hava skipað fyri umfatandi rúsevnisfram­ leiðslu í høvuðsstaðnum Jakarta. Hægstirættur sig­ ur í úrskurðinum, at teir sjey menninir hava fram­ leitt fleiri milliónir ecstasy­tablettir, og at teir uttan iva høvdu byrjað av nýggjum, fingu teir loyvi at liva. Menninir eru stutt sagt ein hóttan ímóti kom­ andi ættarliðum og hava tí fingið deyðadóm, sigur rætturin. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk – Frá hesum degi nýtist Russlandi og russiska fólkinum ikki at stúra fyri sínari trygd ella verju (Sergej Ivanov) útlond Rakettverjuætlanin hjá USA fekk russar at menna nýggjar rakettir, sum kunnu sleppa ígjøgnum verjuna. Tær fyrstu eru nú royndar – Frá hesum degi hevur Russland nýggjar rakettir, sum kunnu fara ígjøgnum allar verandi og komandi verjuskipanir. So russar kunnu kenna seg tryggar, hvat viðvíkur verju og trygd, sigur Sergej Ivanov, uttanríkisráðharri, við tíð­ indastovuna Interfax. Interfax og aðrar russiskar tíðindastovur greiddu í gjár frá, at russiska verjan hevði roynt nakrar nýggjar rakettir við góðum úrsliti. Millum annað hevði verjan roynt eina langtberandi rakett, sum kann hava fleiri kjarn­ orkuløðingar. Rakettin varð skotin út á einari støð í Plesetsk í útnyrðingsparti­ num av Russlandi, og hon rakti tað ætlaða málið á Kamtjatka­nesinum 5.500 kilometrar longri eysturi. Russiskir leiðarar hava í seinastuni funnist hvassliga at USA, tí landið ætlar at seta rakettir upp í Póllandi og Kekkia sum lið í teirri ætlaðu rakettverjuætlanini. Russar hava sagt, at ameri­ kanska ætlanin elvir til nýggja vápnakappdubbing, og at Russland fer ikki at sita hendur í favn. Russiski vápnaserfrøðing­ urin Aleksandr Pikajev sigur við vesturlendskar fjølmiðlar, at tær nýggju russisku rakettirnar eru uttan iva betri førar fyri at sleppa ígjøgnum ymsar verjuskipanir enn tær gomlu rakettirnar. Pikajev sigur, at Russland hevur ikki havt annað í at velja enn at menna eina nýggja langtber­ andi rakett við fleiri spreingiløðingum, eftir at USA ógildaði ta gomlu avdubbingaravtaluna við Sovjetsamveldið fyri fimm árum síðani. Tað verða helst senatorurin og fyrr­ verandi borgarstjórin í New York, sum fara at stríðast um forsetaembætið Hjá demokratunum í USA er spurningurin, um flokk­ urin skal stilla Hillary Clinton ella Barrack Obama upp á forsetavalinum næsta ár. Republikanararnir hava harafturímóti fleiri at velja ímillum, men oddafiskarnir eru eftir øllum at døma Rudolph Giuliani, Mitt Romney og John McCain. Er ein nýggj meininga­ kanning eftirfarandi, vilja 35 prosent av teimum demo­ kratisku veljarunum hava Hillary Clinton, senator í New York, til forsetavalevni. Barrack Obama, sum eisini er senatorur, fær stuðul frá 26 prosentum. Millum teir republikonsku veljarararnar hevur Rudolph Giuliani, fyrrverandi borg­ arstjóri í New York, størstu undirtøkuna. 25 prosent vilja hava hann til forseta­ valevni hjá republikanarun­ um, 16 prosent vilja hava guvernørin Mitt Romney, og 15 prosent siga senatorin John McCain vera tað besta valevnið. Hillary og Rudolph á odda Russiskar rakettir sleppa ígjøgnum amerikonsku rakettverjuna Sergej Ivanov, uttanríkisráðharri Rudolph Giuliani Hillary Clinton