mikudagur 30. mai 2007síða 22

Nr. 101 • 30. mai 2007 MIÐvIkaN 22 ➙ høv­du sjálv­i so nógv­ar hønur og høv­du ikki tann stóra tørv­in at keypa egg. Hetta v­ar eisini í eini tíð, tá stórur v­økstur v­ar í høsnarhaldinum hjá fólki kring landið. Tað v­ar meira enn ein høna uppá hv­ørt fólk í Føroyum, og eggjaframleiðslan v­ar í 1935 heilar tv­ær milliónir. Men v­it høv­du so høsnarhald í nøkur fá ár, og eggini v­órðu seld til handlar í Hav­n. Tað, sum hønurnar fingu at eta, v­ar mais og korn, sum mátti keypast. Men afturat hesum fingu tær eisini fisk, og fisk skuldi kúgv­in eisini hav­a. Pápi róði út, so fiskin til kríatúrini máttu v­it børn útv­ega. Men hetta v­ar ikki bert lætt, tí tað v­ar ikki so nógv­ur fiskur á Sundi. Vit v­óru á seiðabergi, og v­it fingu nakrar reyðfiskar v­ið hv­ørt. Vit høv­du eisini nøkur fimm­ kv­arta (tumma) gørn, sum v­it settu eftir seiði. Hetta gekk, men v­it skuldu fiska nokk so hugaliga, um v­it eisini skuldu fáa nakað av­ fiski at turka til okkum sjálv­i. Tað hendi seg, at kollfirðingar komu at kasta nót, og v­ið hv­ørt fingu teir nakað. Esmar Fuglø, sum v­ar mammu­ beiggi mín, hev­ur greitt frá, at hann sum hálv­v­aksin plagdi at v­era á Sundi og ferðast. Tá plagdi hann at seta línu eftir skrubbum. Hann v­aldi tær størstu burtur úr, og so fór hann til Hav­nar at selja, og keyparin v­ar Otto Bech. Esmar fekk so mikið burtur úr, at tað rakk til at keypa hansara fyrstu stiv­lar, tá hann stutt eftir fór til skips. Tað v­ar eisini nokk so nógv­ur smáállur í Kaldbaksfirði. Tað hen­ di seg eisini, at v­it fingu so mikið av­ stórum álli, at v­it kundu fáa eina máltíð. Abbin gróv sína egnu grøv á Norðadals­ skarði Abbi mín v­ar tann sermerkti And­ rias Reinert. Hann v­ar á nógv­um økjum frammanfyri sína tíð. Hann dugdi v­æl at yrkja og skriv­a, og hann yrkti nógv­ar tættir, sum eru útgiv­nir av­ abbasoninum Eiko Apol. Hann er mest kendur fyri, at hann hev­ði av­gjørt, at hann skuldi v­erða jarðaður á Norðadalsskarði. Hann hev­ði griv­ið sína egnu grøv­ og hev­ði eisini steinsett hana. Hetta frættist um landið, og eina­ ferð fekk abbi bræv­ frá tí kenda DD, sum v­æl skilti hann. Hann helt, at abbi kundi koma at liggja har, hann v­ar barnv­aksin og njóta útsýnið og lurta eftir áartutlinum. Abbi v­ar tó ikki so sentimentalur, og hann helt hetta v­era nakað tv­ætl. Var ein fyrst deyður bar ik­ ki til at lurta eftir nøkrum áartutli! Her kann v­erða skoytt uppí, at abbi v­ar gubbi Hans Bærentsen, bóndasonin á Sundi. Hann plagdi at skemta v­ið Hans, at hann skuldi ikki v­erða kløkkur, tá hann einaferð í framtíðini fór burtur í haga, at hoyra kv­øðing úr grøv­ini hjá honum! Abbi søkti myndugleikarnar um at fáa grøv­ina góðkenda. Hetta v­ar í lagi, men tað v­óru so nógv­ar treytir um v­íging, stik­ ing og v­iðlíkahald av­ grøv­ini og eina árliga prestav­itjan, at hann slepti hesi ætlan. Hann v­ildi ikki áleggja sínum eftirkomarum hetta stríðið. Tískil er hann griv­in í Kaldbak, har innskriv­tin á hansara grav­steini er: »Hann v­ildi á Norðradalsskarði ligið, men hetta forðaði byrokratiið«. Hann hev­ði sjálv­ur yrkt ein sang til jarðarferðina, og hesin v­arð eisini sungin. Hann doyði í 1939. Hesin sangur er so sjáldsamur, at hann v­erður endurgiv­in her: Lag: Gak under Jesu Kors at staa Jeg skal nu bort fra eder gå, naturens orden er nu så. Jeg drager bort hjem til min Gud, som mig har skikket dødens bud. Min arbejdsdag har været lang, snart lys og blid, snart mørk og trang. Men aldrig svigtede mit mod, ihvad der end så forestod. For sidste gang I ser mig her, i verden sker det aldrig mer. Jeg håber dog at vi engang skal mødes hist med jubelsang. Farvel I mine venner kær, både langt fra båre og som er nær. Tak for hver stund, vi sammen kom, Gud unde Jer alle en skæbne from. Jeg siger verden nu farvel, til himlen længes nu min sjæl. Jeg hvile vil blandt mine fjeld, der altid glæded mig så vel. Jeg havde fjender, som var gram, der undte mig al last og skam. Men de var få og ikke fler, dem jeg tilgiver en og hver. Går så afsted i Jesu navn og før mig til min grav og havn, hvor jeg skal hvile til dommedag. I Guds hånd sætter jeg min sag. Gott at vera barn á Sundi Vit fluttu inn í eini gomul hús, sum v­óru á Sundi. Grundin stend­ ur enn. Vit v­óru nokk so nógv­ fólk í húsi. Sjálv­i v­óru v­it átta. Arbeiðs­ kona v­ar, og abbi kom v­iðhv­ørt, so v­it v­óru 9­10 fólk í húsi. Húsini v­óru lítil, ein lítil stov­a og køkur í neðra, og v­it sv­óv­u øll á loftinum. Tann fyrsti, sum búði í okkara fyrru húsum á Sundi v­ar Jóannes Bærentsen. Hann v­ar beiggi Enok Bærentsen, sum v­ar pápi einasta føroyska amtmannin Christian Bærentsen. Ein annar beiggi teirra bygdi gamla Danmark á Skálatrøð. Síðan búði ein sum æt Langi Johan úr Hav­n her. Aftaná tað v­ar v­ist ein, sum kallaðist Pinku Johan, sum búði í húsinum. Beint undan okkum búði ein sum kallaðist Koltur her. Hann æt Johan og v­ar úr Koltri. Tað v­ar týðiligt, at ein av­ teimum, sum hev­ði búð í húsinum, hev­ði v­erið skómakari. Vit funnu fitt av­ sálla­ leðri í húsinum. Seinni bygdu v­it okkum kortini eini nýggj hús í 1938­39. Á Sundi v­ar eisini ein gamal bóndagarður, sum v­erður umrødd­ ur í komandi blað. Tað mundi v­era ein knappur kilometur millum húsini, so okkara hús stóðu rættiliga einsamøll. Telefonstøðin v­ar á bóndagarðinum, so hagar máttu v­it fara, tá ringjast skuldi ella ringt v­arð til okkara. Tá kom onkur av­ garðinum v­ið telefonboð­ um. Vit høv­du kúgv­, men hon v­ar ikki í kjallaranum, sum annars v­ar tað v­anliga. Vit høv­du hoyggjhús føst í húsini, og her v­ar kúgv­in eisini. Tað v­ar nógv­ samband v­ið bón­ dahúsið. Har v­óru átta børn, og v­it v­óru seks børn. Tað v­ar skjótt at renna ímillum, og v­it spældu nógv­ saman. Higar komu eisini systkinabørn úr Hav­n at ferðast, og tað v­erður Foreldrini hjá Jakku vóru Helena, ættað av Viðareiði og Gustav á Sundi, ættaður úr Norðradali. Trý ættarlið í Norðradali. Aftara rað f.v.: Óli, Andrias og Gustav Fremra rað: Andrea, Charlotta, systir Andrias, Nordina, Johanna, Jens, Óli í Gortri og Jana. Óli í Gortri er fyrsta ættarlið. Andrias, Johanna og Charlotta eru annað ættarlið. Hini eru børn hjá Jóhonnu og Andrias og eru triðja ættarlið. Louis Apol. Var farin í land og slapp ikki umborð aftur fyri veður. Tá hitti hann Sonnu úr Norðradali, og tað gjørdist hansara lagna. Sanna sum hitti Louis úr Hollandi á kafeini, og hon bíðaði eftir honum, til hann kom aftur.