týsdagur 19. juni 2007síða 11

11 tíðindi Nr. 115 - 19. juni 2007 Í hesum døgum er for­ setin í sjálv­stýrandi landspartinum Valle d’Aosta í Norðuritalien á v­itjan í Føroyum. Hann ynskir tættari samband v­ið Føroyar og v­il fegin, at føroyskir studentar koma á univ­ersitetið í Valle d’Aosta at lesa VITJAN Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Luciano Caveri eitur for­ setin í sjálvstýrandi landslut­ inim Valle d’Aosta í Norð­ur­ italia. Hann er í hesum døg­ um á vitjan í Føroy­um, og tað­ er ikki heilt av tilvild. Caveri hevur sitið­ í Europaparlamentinum, og har hevur hann fingið­ kunn­ skap um Danmark, og har­ ígjøgnum eisini Føroy­ar. Og land okkara líkist á mangar mátar hansara egna landsluti. Í ólukkumát eisini. Tað­ by­rjar longu við­, at landsluturin Valle d’Aosta fekk sjálvstýri í 1948. Teir hava seks »landsstýris­ menn« umframt ein forseta. Og teir hava tveir tinglimir í italska tinginum. Í teirra egna tingi sita 35 limir, so alt tilsamans er talan um ein líkleika, sum er ógvuliga stórur. Luciano Caveri er eisini ivaley­sur í, at hann vil vitja nøkur ávís lond, sum líkjast hansara egna landsluti. Hann velur tí út tey­ lond og teir landslutir, sum líkjast hansara egna, og eisini máls­ liga líkjast Føroy­ar og Valle d’Aosta á tann hátt, at bæð­i hava egið­ mál. Landslutaforsetin ætlar, at føroy­ingar skulu koma til teirra á vitjan, og tí er tað­ eisini ein fy­rireiking av hes­ um túrinum, sum ætlandi verð­ur í oktober í ár, sum Luciano Valeri ger. Millum fjøll ­ Tit hava eitt land, sum eru oy­ggjar í havinum. Hjá okk­ um er tað­ næstan tað­ sama. Hjá okkum er tað­ tó soleið­is, at vit eru eitt »oy­ggjaland« millum fjøll, segð­i Luciano Caveri. Hann ivast ikki í, at løg­ mað­ur fer at verð­a bilsin, tá hann kemur á vitjan í Italia. Líkleikin er so mikið­ stórur, tó at talan í veruleikanum er um heilt y­misk lond, ella landslut, rættari sagt. Á einum øki man tó vera stórur munur, og tað­ er veð­rið­. Tí hóast vit nú í nakrar dagar hava havt óført veð­ur, kann tað­ ney­van máta seg við­ tað­, tey­ hava í Valle d’Aosta. Landsluturin er góð­ar 3000 ferkilometrar og íbúgv­ aratalið­ er áleið­ 120.000. Økið­ er millum tey­ tunnast fólkað­u í øllum Italia, og íbúgvaratalið­ er 37 fy­ri hvønn ferkilometur. Lands­ luturin hevur mark móti Fraklandi í vestri, Sveits í norð­i og landslutinum Pie­ monte í suð­ri. Har eru ikki færri enn 74 kommunur í landslutinum. Líkist Føroyum í mangar mátar Tað er ógv­uliga áhuga­ v­ert at gera íløgur í partabrøv­, bæði sum barnauppsparing og sum pensjón. Men tað er eisini neyðugt at seta seg so v­æl inn í marknaðin sum gjørligt, og ikki gloyma, at tað saktans eisini kann v­era ein v­andi í hesum, sigur Egon Danielsen, sum seinasta hálv­tannað árið hev­ur fingist v­ið at gera íløgur í partabrøv­ PARTABRØV Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Ein teirra, sum nú í eina tíð­ hava fingist við­ at gera íløg­ ur í partabrøv, er Egon Dani­ elsen av Argjum. Hann hev­ ur eisini teknað­ partabrøv í Føroy­a Banka, men, sum hann sjálvur tekur til: Tað­ eru fleiri, sum hava teknað­ meiri enn eg í Føroy­a Banka. Seinasta hálvtannað­ árið­ hevur Egon fingist við­ at key­pa og selja partabrøv, og tað­ hevur verið­ á danska marknað­inum. ­ Eg havi lisið­ nógv um hetta, og eri eisini limur í Dansk Aktionærforening. Har fáa vit fast eitt limablað­ einaferð­ um mánað­in, og tey­ eru ógvuliga lærurík, sigur Egon Danielsen. Partabrævamarknað­urin hevur verið­ ógvuliga góð­ur seinastu árini, og tað­ ger sjálvandi eisini, at kursurin er høgur í flestu førum. Egon ger so íløgur í fy­ritøkur, sum honum líkar væl, og tað­ kann vera alt frá gjøgnum íløgufel­ ag um pakkaloy­snir til ein­ stakar fy­ritøkur. Statoil í Noregi, Den Danske Bank og Nordea eru fy­ritøkur, har Egon Dani­ elsen hevur handlað­ við­ parta­ brøvum, og eisini Vestas er fy­ri hann ein áhugaverd fy­ri­ tøka, sjálvt um partabrøvini júst har ikki eru tey­ mest áhugaverdu í løtuni. ­ Tað­ er ikki bara spenn­ andi at handla við­ parta­ brøvum, tað­ er eisini ney­ð­­ ugt, fy­ri at tilføra fy­ritøkun­ um kapital, so hesar kunnu menna seg. Einki er at ivast í, at júst partabrævamarkn­ að­urin er størsta orsøkin til, at danska vinnulívið­ er so væl fy­ri, sigur Egon Daniel­ sen. Brúkar marknaðin Nógvir møguleikar eru á marknað­inum, og nú før­ oy­skar fy­ritøkur eisini verð­a børsskrásettar, gevur hetta fleiri føroy­ingum møguleika at handla á partabræva­ marknað­inum. Men Egon ávarar móti ov stórum bjartsky­gni. ­ Eg ráð­i stað­iliga øllum til at gerast limir í Dansk Aktionærforening. Tí tað­ er als ikki vandaley­st at handla á partabrævamarknað­inum, og tí er vitan um marknað­in alney­ð­ug, sigur Egon Danielsen. Tað­ verð­ur alla tíð­ina arbeitt við­ at seta nýggjar fy­ritøkur á stovn, og skulu hesar hava líkindi at menna seg er ney­ð­uy­gt, at tær verð­a skrásettar á børsinum. Tá ber til hjá fólki at seta pengar í, og fy­ritøkurnar fáa møgu­ leika at menna seg. Spurningurin er eisini, um íløgurnar eru lang­ siktað­ar, ella ikki. Tað­ ber ofta til at key­pa partabrøv fy­ri síð­ani at selja stutt eftir, um marknað­urin lagar seg soleið­is. Og Egon Danielsen fæst við­ báð­ar møguleikar. ­ Eg geri alt, sum til ber at gera á marknað­inum, sigur hann. ­ At íløgurnar eru lønandi avger kursurin. Er talan um kurshækking vinnist pening­ ur tann vegin, men annar møguleiki er vinningsbýti. Skal tað­ hepnast, er ney­ð­ugt við­ vitan, undirstrikar Egon Danielsen av Argjum. Partabrøv eru spennandi Neyðugt er við einari hollari vitan um partabrævamarknaðin, sigur Egon Danielsen, sum sjálvur lesur nógv um hesi viðurskifti Jupiter í dokk á Skála Hesa vikuna stendur nóta­ og trolskipið­ Jupiter í dokkkini á Skála Skipasmið­ju. Jupiter hevur roy­nt eftir svartkjafti, men nú fiskaríið­ er minkað­ munandi, er skipið­ farið­ í dokk at fáa ney­ð­ugar ábøtur gjørdar. Gjáramorgunin kom skipið­ í dokkina á Skála, har menn hjá skipasmið­juni skulu skifta pakkdósirnar til tær báð­ar bógskrúvurnar og høvuð­sskrúvuna. Samstundis skal botnurin málast. Tað­ hevur gingið­ væl hjá Jupiter á svartkjaftinum í ár. Seinasta túr vóru teir á Fuglafirð­i við­ 1.850 tonsum, sum teir høvdu fingið­ báð­umegin markið­ á Íslandsry­gginum. Væntandi verð­ur Jupiter klárur at fara aftur til fiskarí beint eftir vikuskiftið­, skrivar reið­aríið­ á heimasíð­uni. Jóannes Eidesgaard, løgmaður, hevði fund við Luciano Caveri, landslutaforseta í Valle d’Aosta, sum í hesum døgum er á vitjan í Føroyum Mynd: Jens Kristian Vang