fríggjadagur 22. juni 2007síða 10

10 tíðindi Nr. 118 - 22. juni 2007 Ein av fremstu donsku serfrøð­ing­ unum innan parta­ brævamarknað­in, Bjarne Jensen, metir børsskrásetingina av Føroya banka sum »en succés«, og ræð­ur føroyingum til, at smíð­a, með­an jarnið­ er heitt. Hann er framvegis sannførdur um, at kursurin var hin rætti PARTABRØV Leo Poulsen leo@sosialurin.fo Landsstýrið hevur gjøgnum Fíggingargrunnin frá 1992 gjørt ein sera góðan handil, og tað hava tey, sum hava keypt partabrøv í Føroya Banka eisini. Tað metir kendi danski serfrøðingurin innan parta­ brævamarknaðin, Bjarne Jensen. Hann vil ikki hoyra talan um, at kursurin á partabrøv­ unum er settur ov lágt, tí tað er altíð ein støðugongd at meta um slíkar kursir. ­ Tað er sjálvandi ógjørligt at siga framman undan, hvussu kursurin nágreini­ liga eigur at verða settur, men hann má altíð setast so, at tú tryggjar seljaranum ein góðan handil, samstun­ dis sum tað má vera áhuga­ vert hjá íleggjarum at keypa partabrøvini, sigur Bjarne Jensen. Hann vísir eisini á, at yvirtekning er púra vanlig, og ikki sigur nakað sum helst um, hvat kursurin annars átti at verið, burtur­ sæð frá, at hann er skilagott mettur. ­ Tað eru ikki meiri enn 14 dagar síðani at ein banki her í Danmark, Bank Trelle­ borg, umskipaði sína børs­ skráseting í sambandi við, at teir skiftu frá at vera ein sparikassi til at gerast ein banki. Tá vórðu partabrøv bjóðað út fyri kurs 250, og sama dag, børsskrásetingin fór fram, streyk kursurin langt upp yvir 400, og liggur í dag á 397, sum svarar til ein 60% vøkstur, sigur Bjarne Jensen. Rinda fyri vanda Partabrævaserfrøðingurin sammetti síðani kursin hjá Føroya Banka við gongdina hjá Bank Trelleborg. ­ Partabrøvini vórðu seld fyri kurs 189. Nú eru tey á 228. Hetta svarar til 20% hækking. Ein kann so bara ímynda sær hvat hevði hent, um kursurin varð settur til 230 í staðin fyri 189. Tað hevði í hvussu er ikki verið ein eins hugalig gongd, vísir hann á. Tað er tí av allarstørsta týdningi, at bankin kemur á børsin sum ein »succés« og ikki sum ein »fiasko«. Tí ein slík hevði tikið ógvuliga langa tíð at rætta upp aftur. ­ Ein fiasko hevði stutt sagt ført til, at ikki bara bankin, men eisini Føroyar sum so mistu trúvirði mill­ um útlendskar íleggjarar, vísir Bjarne Jensen á. Hann heldur tí, at kursurin ikki er ov lágt settur. Lands­ stýrið hevur umvegis Fígg­ ingargrunnin frá 1992 stungið 1,2 milliardir í lumman, og ræður fram­ vegis yvir einum triðingi av bankanum. Og tey, sum hava keypt partabrøv hava gjørt ein góðan handil, men tað er heldur ikki meiri enn rímiligt, at tey fáa eitt sindur fyri tann tapsvandan, tey taka á seg. Í sambandi við yvirtekn­ ingina sigur partabrævaser­ frøðingurin, at ein slík bert er at gleðast um, tí hon stavar bert frá einum: Góð­ ari marknaðarføring. Og hendan marknaðarføring hevur gjørt, at íleggjarar vísa áhuga fyri bankanum. ­ Tað er ógvuliga positivt, tí hetta setir Føroyar á landkortið, og tað kann bara verða gott, sigur Bjarne Jensen. Útnytta áhugan Danski serfrøðingurin sig­ ur, at í staðin fyri at nýta orku upp á at hugsa um, antin kursurin skuldi verið hetta ella hatta, so áttu føroyingar í staðin fyri at roynt at fylgt framburðinum upp. ­ Tá danir hugsa um Føroyar, so hugsa teir um 90­ini og síggja fyri sær ta óhepnu mynd, sum tey flestu okkara høvdu av tykkum tá við bankakreppu, og tí, sum tað bar við sær. Nú er ein gyltur møguleiki at vísa Føroyar fram sum tað, landið er í dag, nevniliga eitt land í stórari framgongd, sigur Bjarne Jensen. Hann luftar tí tankanum, at landsstýrið átti at sett ein lítlan part av vinninginum av bankasøluni í grunn til tess at marknaðarføra Før­ oyar. ­ Gerið til dømis ein reklamufilm um Føroyar og vísi hann í TV2. Vísið, at Føroyar ikki er tann myndin, sum danir hava av landinum og tykkum frá 90­árunum. Tað hevði í hvussu er verið pengar væl givnir út, sigur Bjarne Jensen. Og hann heldur, at Føroy­ ar á ongan hátt nýtast at smæðast burtur. Hann vísir á, at tað er ógvuliga væl avstaðfarið, at vit hava tveir stórar bankar, sum báðir verða børsskrásettir, um­ framt tveir minni sparikass­ ar. ­ Vit mugu minnast til, at landið er lítið, ikki størri enn ein vanligur danskur provinsbýur í fólkatali. Og tit skulu framvegis hava tykkara egnu stjórn og skulu hóast lítlu støddina framvegis forvinna pening, sigur Bjarne Jensen. Lætt at vera bakklókur Eisini tað, at bankin hevur megnað at skapt áhuga uttan fyri landoddarnar heldur serfrøðingurin vera væl klárað. Hann sigur, at tá Handelsbanken og Føroya Banki fara til Lon­ don at leggja eitt prospekt fram, so er talan um fíggj­ arligar pinkulingar. Og tá er ikki so lætt at fáa fíggj­ arfólk at koma rennandi, eins og eitt nú amerikanskir risabankar kunnu. Tað er tí av ógvuliga stórur týdningi, at upplýsa um, hvar Føroyar eru og hvat tað er. Og hetta kann sum omanfyri nevnt gerast við góðari marknaðarføring, við til dømis einum reklamufilmi, ella við at tiltuska okkum eitt sindur av umrøðu í Sunday Times ella Wall Street Journal. Tað ræður sostatt um at vera úti um seg, tá tað kemur til marknaðarføring, tí tú selur ikki ein banka, um tú ikki eisini samstundis selur landið. Tí skulu vit verða positiv, og tað er eftir hansara meting als eingin orsøk at havast at hvørki forarbeiði í sambandi við søluna av Føroya Banka ella ásetta kursinum. ­ Tað er so ógvuliga lætt at vera bakklókur. Men lat­ ið teir, ið finnast at søluni, søkja starv í eini fyritøku, sum livir av at gera prospekt og at selja fyritøkur á parta­ brævamarknaðinum. So høvdu teir fingið nakað annað at sæð, sigur Bjarne Jensen, partabrævaserfrøð­ ingur við Sosialin. Føroya Banki hækkar rentu Eftir at Tjóðbankin hevur hækkað rentuna, hækka renturnar hjá Føroya Banka eisini. Flestu inn­ og útlánsrenturnar hækka við 0,25 prosentstigum. Tó hækkar lægsta bústaðarrentan við 0,5 prosentstigum ­ úr 5,50 prosentum upp í 6,00 prosent. Rentan á 60­ára konto og Lutakonto hækkar eisini 0,5 prosentstig – upp í 4,50 prosent. Renturnar á innlánum við 3 mánaðar uppsøgn hækka við 0,25 prosentstigum. Renturnar øðrum konti hækka 0,25 prosentstig. Rentuhækkingarnar fáa gildi frá 22. juni 2007. Tey, sum vilja tryggja seg ímóti rentuhækkingum, kunnu venda sær til kundaráðgevar bankans. Dýrari frítíðarbátar Frítíðarbátarnir hjá norðmonnum eru tríggjar ferðir so dýrir, sum bátarnir hjá eitt nú svium. Hetta vísa nýggjar útrokningar, sum Elcon/ Santander Consumer Bank hevur gjørt. Útrokningarnar vísa, at miðalprísurin á bátunum, sum sviar keypa, er 70.000 krónur, meðan miðalprísirnir á norsku bátunum er yvir 200.000 krónur. Talið av frítiðarbátum í Noregi nærkast 400.000. Í Svøríki eru næstan tvífalt so nógvir bátar, 750.000. Ríðið á bylgjuni Bjarne Jensen, sum telist millum fremstu donsku partabrævaserfrøðingar, heldur fast um, at kursurin var bæði rætt og skilagott ásettur