hósdagur 17. februar 2000síða 10

19 tíðindablaðið sosialurin Nr. 33 - 17. februar 2000 18 tíðindablaðið sosialurin Nr. 33 - 17. februar 2000 JÁKUP MØRK Seinasta vikuskifti varð enn eitt umfar leikt í Grand-Prix kappingini í Badminton. Kappast varð í ein- mansleiki í barna- og vaksnamannadeildunum, og framganga úrslitini av ymsu kappingunum nið- anfyri. Hetta var samstundis næst seinasta Grand-Prix kappingin hjá teimum yngru leikarum, sum um stutta tíð skulu til Vest- manna, har endaspælið skal avgreiðast. Gentur upp til 10 ár: Nr. 1, Brynhild Carsson, HBF Nr. 2, Agnas Olsen, VÍF Dreingir upp til 10 ár: Nr. 1, John André Nic- lasen, ÍF Nr. 2, Magnus á Rógvu, VÍF Gentur 10-12 ár: Nr. 1, Ulla í Dávastovu. VÍF Nr. 2, Rannvá á Rógvu, VÍF Dreingir 10-12 ár: Nr. 1, Niclas Eysturoy, HBF Nr. 2, Hilmar Kass Jacob- sen, HBF Gentur 12-14 ár: Nr. 1, Lis Christoffersen Hansen, VÍF Nr. 2, Elisabeth Petersen, VÍF Dreingir 12-14 ár: Nr. 1, Thomas Rubeksen, HBF Nr. 2, Gunnar Poulsen, HBF Dreingir 14-16 ár: Nr. 1, Hanus Eliasen, ÍF Nr. 2, Høgni Madsen, ÍF Regin og Ingun vunnu Úrslitini frá Grand-Prix kappingini um vikuskiftið Mansunglingar: Nr. 1, Bjartur Lamhauge, HBF Nr. 2, Aksel Poulsen, HBF Kvinnur: Nr. 1, Ingun Hansen, Strá- lan Nr. 2, Elin Jacobsen, HBF Menn: Nr. 1, Ragnar Rasmussen, HBF Nr. 2, Regin Hammer, HBF Týskvøldið vóru Jákup Mikkelsen og teir í Herfølge í Valby í útsynningsparti- num av danska høvuðsstað- num. Har hevur gamla fót- bóltsfelagið, Frem, sum verður sagt at hava sínar røtur í arbeiðararørsluni, heimavøll. At siga at felagið hevur heimavøll í Valby er kanska ikki nóg neyvt. Í Valby er ein ørgrynna av fótbólts- vøllum. Har halda nógv smá fótbóltsfeløg til, og har verða nógvir fótbóltsdystir spældir. Eitt nú spæla liðini hjá føroyingunum í Keyp- mannahavn ofta á útivølli í Valby. Frem hevur felagshús í Valby, og teir venja og spæl- a venjingardystir í Valby. Tá teir spæla landskappingar- dystir og steypadystir verð- ur spælt á framsýningar- vøllinum í ítróttarparkini í Valby. Týskvøldið var Herfølge á einum av venjingarvøll- unum hjá Frem. Heimaliðið vann 3–1, og tað var einki serligt hjá Jákupi og teim- um. Leygardagin fara teir til La Manga í Spania at stríð- ast við norsk og svensk fót- bóltsfeløg, sum – á papp- írinum í hvussu so er – eru væl betri fyri, enn Frem er. Fyri nøkrum árum síðani fór Frem á húsagang. Teir hoyknaðu, tí inntøkurnar megnaðu ikki at rinda út- reiðslurnar, sum øktust stútt og støðugt. Avleiðingin av húsagang- inum var, at Frem varð sent úr bestu deildini og noydd- ist í staðin at spæla seriu- fótbólt. So at siga allir teir bestu spælararnir rýmdu. Útreiðslurnar vórðu lagaðar til nýggju fyritreytirnar. Tað vil millum annað siga, at eingin fekk pengar fyri at spæla fótbólt í Frem. Í stað- Herfølge tapti í Valby Frem, sum fór á húsagang og noyddist at spæla seriufót- bólt, tykist av álvara at hava fótað sær aftur in fóru teir aftur at dúva uppá felags anda og kenslu, og tað hevur gingið væl. Frem er nú í 1. deild. Har eru teir á fimta plássi, og møguleikin fyri at flyta upp í bestu deildina verður framvegis mettur at vera til staðar. Úrslitið týskvøldið móti oddaliðnum í super- liguni boðar frá, at Frem er væl fyri. JH Eftir at hava verið í eitt hálvt samdøgur komu Todi Jónsson og hinir í FCK mánadagin til Suðurafrika, og týsdagin var fyrsti dyst- urin á næstan tvær vikur longu venjingar– og dyst- arferðini á skránni. FCK spældi ímóti einum liði, sum eitur Park United, og úrslitið var 1–1. Bæði málini vórðu skorað í 1. hálvleiki. Málskjútti hjá FCK var Christian Løn- strup. Hann hevur annars verið nógv skaddur, og tað eru næstan tvey ár síðani, at hann síðst skoraði mál fyri FCK. Christian Lønstrup er miðvallari, men tað tykist ikki vera nakar vandi fyri, at hann fer at taka plássið frá Toda Jónsson. Tá FCK leygardagin vann 2–0 móti IFK Göteborg í Parkini var Lønstrup mitt á miðjuni, og Todi spældi í vinstu. Í blað- num týsdagin vistu vit ikki so nógv at siga um dyst- argongdina, men síðani hava vit frætt, at hesir báðir miðvallararnir vóru bestu spælararnir hjá FCK. Tá Thomas Thorningar, sum beinanvegin eftir steðgin kom inn á miðvøllin í høg- ru, skoraði fyrra málið, var tað eftir at Todi Jónsson hevði brotið ígjøgnum í vinstru. Góðar umstøður Ferðin til Suðurafrika er ein liður í fyrireikingunum hjá FCK til seinnapartin av kappingarárinum, sum tað verður farið undir á græ- karismessu. Og tað kann ikki sigast annað, enn at umstøðurnar eru góðar at spæla fótbólt í Suðurafrika. Veðrið har niðri nú er, sum tað er í Danmark um summ- arið. Í Danmark eru grasvall- irnir hesa ársins tíðina tung- FCK spældi javnt í Suðurafrika Umstøðurnar at spæla fótbólt eru hesa ársins tíðina stak góðar í Suðurafrika ir og vátir, og tað ber verri enn so altíð til at spæla á teimum. Í Suðurafrika andar alt av sól og summar, og tað vil siga, at tað næstan ikki ber til at ímynda sær betri umstøður enn tær, sum FCK venur og spælir dystir undir í hesum døgum. JH Ayr kom víðari Føroyska felagið í Skotlandi meg- naði í gjár at vinna á Premier League liðnum, Dundee JÁKUP MØRK Eftir at fyrri dysturin millum liðini bæði end- aði við málleysum javn- leiki, skuldi dysturin millum Ayr United og Dundee í skotsku steypa- kappingini hesu ferð av- gerast. Tað varð hann eisini, men neyðugt varð við bæði longdari leiktíð og sektaspørkum, áðrenn endaligi vinnarin varð funnin. Tá 90 minuttir vóru leiktir, stóð framvegis á jøvnum 0-0, men longu í fyrsta minuttinum av longdu leiktíðin eydnað- ist tað Gavin Rae at leggja Dundee fram um 1-0. Stórt trýst Eftir hetta legði Ayr Utd. stórt trýst á mótstøðu- málið, og m.a. varð eitt skot frá Glynn Hurst bjargað á sjálvari mál- strikuni. Tá 104 minuttir vóru leiktir eydnaðist tað tó liðskiparanum, Neil Duffy, at seta kollin undir eitt hornaspark, og so stóð aftur á jøvnum. Hurst hevði seinni tveir møgu- leikar at avgera dystin, men inn vildi bólturin ikki, og tískil varð neyð- ugt við sektaspørkum. Úrslitið varð, at Ayr vann 7-6, og eru teir tískil framvegis við í pottinum, tá lutakast verður um, hvussu 16 tey seinastu liðini skulu leika. Sum vanligt sat Jens Martin Knudsen millum áskoðararnar undir dysti- num, meðan Jens Kristian Hansen lá heima í seing- ini sjúkur. Sama sjúkan var eisini orsøkin til, at hann í sein- asta dystinum hjá Ayr varð skiftur út eftir einans góðan hálvan tíma. Herfølge og Jákup Mikkelsen taptu seinastu dystin áðrenn farið verður til La Manga á venjingarlegu Nú uppskoti› um at leggja barnaansingina út til kom- munurnar er framlagt á tingi, hava loftimi›larnir gjørt nógv burturúr at for- telja Føroya fólki, at komm- unurnar als ikki ynskja lóg- ina setta í verk. Bæ›i Útvarpi› og Sjón- varpi› hava tí›indini frá for- manninum í Føroya Komm- unufelag, sum eftir øllum at døma ikki ynskir, at komm- unurnar í Kommunufelag- num taka ábyrgd av børnu- num í teirra kommunum. Tá i› tí›indini eru bor›in fram, siga mi›larnir, at kommunurnar ikki ynskja lógina um dagstovnar og dagrøkt setta í verk. Hetta er beinlei›is skeivt. Føroya Kommunufelag umbo›ar umlei› 1/3 av Føroya fólki, me›an Kommunusamskip- an Føroya umbo›ar hinar bá›ar tri›ingarnar. Tórshavnar Kommuna, sum einsamøll umbo›ar umlei› 1/3 av Føroya fólki, ella naka› ta› sama fólka- tali›, sum alt Kommunufel- agi›, er als ikki samd vi› formanninum í Kommunu- felagnum. Vit eru tvørtur- ímóti sera fegin um, at ein føroysk barnagar›slóg endi- liga er á veg. Hetta hóast vit langt frá halda lógina ver›a nøktandi. Eitt nú eru vit ósamd vi› lítla kommunufelagi› um, hvør skal starvast á dag- stovnunum. Kommunu- felagi› vil eftir øllum at døma ikki hava námsfrø›- ingar at starvast har. Fyri okkum er ta› líka so ney ›- ugt at ta› eru námsfrø›ingar sum starvast á barnagør›u- num, sum at ta› eru lærarar, sum starvast í fólkaskúlu- num. Elin Lindenskov forkvinna í sosialunevnd Tórshavnar b‡rá› Á fundi á Tvøroyri 11. februar vóru seks av teimum átta politisku feløgunum í Su›uroynni og tríggir av løgtingsumbo›um okkara møtt saman vi› lei›sluni fyri Su›uroyar Sjúkrahúsi. Eisini møtti eitt umbo› fyri pressuna. Fundurin var fingin í lag fyri at lei›slan á Su›uroyar Sjúkrahúsi kundi leggja síni sjónarmi› fram, nú ta› vísti seg at játtanin fyri 2000 ikki kom at halda og at fólk tí máttu sigast upp. Ta› var skelkandi at síggja hvussu illa Almanna- og heilsumálast‡ri› vi› frábo›an um at fíggjarætl- anin ikki fór at halda, tí ta› fóru at resta 2 mill. (1,5 mill) í og ney›ugt var› at siga starvsfólkum upp. Hóast fleiri brøv vóru send til nevnda st‡ri fekk Su›ur- oyar Sjúkrahús einki svar. Og tá kanna hevur veri› eft- ir, vísir ta› seg at fíggjar- nevndin onga frábo›an hev- ur fingi› um tørvin hjá Su›- uroyar Sjúkrahúsi. Hetta prógvar at Almanna- & heilsumálast‡ri› als ikki virkar. Su›uroyar Sjúkrahús var útbygt fyri fáum árum sí›- ani. Hetta var har›liga til- trongt, tí umstø›urnar vóru ótolandi. Hóast hesa út- bygging eru ikki fleiri fólk sett í starv, og tessvegna er játtanin ikki vaksin av hesi orsøk. Vit mugu tí har›liga átala mannagongdina hjá Almanna- og heilsumála- st‡rinum í hesum máli og heita á st‡ri› um at fáa loyst hetta álvarsmál í skundi, so uppsøgnirnar á Su›uroyar Sjúkrahúsi kunnu ver›a tiknar aftur, tí sum stø›an er nú, kemur hetta at fáa álvar- sligar fylgir fyri Su›uroyar Sjúkrahús, starvsfólkini og ikki minst fytri sjúklingar- nar. Slík stø›a, sum Su›uroy- ar Sjúkrahús nú er komin í, má undir ongum umstø›um endurtaka seg. Su›uroyar Fólkafloksfelag, Hvalbiar Javna›arfelag, Su›uroyar Sambandsfelag, Vágs Javna›arfelag, Mi›- flokkurin, Su›uroyar Tjó›- veldisfelag, Fro›biar Sókn- ar Javna›arfelag, Su›uroyar Sjálvst‡risfelag og Tvøroyr- ar Sosialdemokratiskafelag. Løgtingi› hevur júst havt a›alor›askifti um uttan- landsfrágrei›ing løgmans. Í hesi frágrei›ing ver›ur mill- um anna› sagt um sáttmála- samrá›ingarnar millum Føroyar og Danmark, at fólk kunnu kenna seg trygg vi› hesar samrá›ingar. Tær skulu leggja lunnar undir eina menning ímóti einum sjálvstø›ugum føroyskum samfelag, har ábyrdin ver›- ur á føroyskum hondum. Pensjonisturin, sum ikki kundi fáa pensjónina út- goldna til jóla, skal kenna seg tryggan. Sjúklingurin, sum dagliga hoyrir um sam- starvstrupulleikar millum læknar og sjúkrasystrar, skal kenna seg heilt tryggan. Vanligi føroyingurin, sum dagliga sær eitt skúlaverk, almannaverk og heilsuverk, i› liggja í skeljasori, skal eisini kenna seg tryggan. Og tey sum sita umbor› á okk- ara gomlu strandfaraskip- um, skulu eisini kenna seg trygg, hóast peningurin, i › kundi veri› n‡ttur til vi›- líkahald og n‡íløgur, ver›ur n‡ttur til at fíggja loysingina vi›. Men her er ikki gott í vantu, tí um loysingin gerst veruleiki, so skal munandi meira sparast, enn ta›, sum vit síggja í dag. Taka vit so eisini vi› í roknistykki›, at fiskaprísirnir hava veri › methøgir, og fiskanøgdirnar óvanliga stórar, so er ikki ringt at gita, hvørja ávirkan ta› fær, tá tey vi›urskiftini normalisera seg aftur. Ábyrgd ella ábyrgd- arloysi Or› sum ábyrgd“, ver›a ofta n‡tt í sambandi vi› loysing- arætlan landsst‡risins. - Vit skulu taka ábyrgd av egnum landi og egnum vi›urskift- um. - Evsta vald og evstu ábyrgd o.s.fr. Men er ta› ábyrgd, at lata tey veiku í samfelagnum lí›a undir, at landsst‡ri› vil hava størri vald? Er hetta ikki júst ábyrgdarloysi? Er ta› ikki júst ábyrgdar- kensla, sum fær nakrar poli- tikarar at siga ”nei” til full- veldi, tá teir síggja, at fjøld- in av føroya fólki ver›ur tapari? Eg spyrji bara, hvussu sit- andi landsst‡ri skal leggja lunnar undir eina menning av føroyska samfelagnum (uttanfyri ríkisfelagsskapin) tá teir ikki megna dagliga vi›líkahaldi› í dag? ES Í uttanlandsfrágrei›ingini, kemur løgma›ur eisini inná spurningin um ES. Ta › ver›ur nevnt, at ætlanin er at fáa eina EBS-líknandi skip- an, men í sama andadrátti ver›ur eisini sagt, at hetta er ein skipan sum skjótt ikki ver›ur til longur. Tí skilji eg ikki, at mi›a› ver›ur eftir eini skipan, sum kanska ver›ur farin úr gildi, á›renn hon ver›ur samtykt. Hví so ikki heldur royna onkra a›ra samrá›ingar- loysn vi› ES? Hví ikki royna samrá›ingar um lima- skap vi› undantøkum, sum fleiri a›rar oyggjar hava, eitt nú Áland? Eingin kennir treytirnar Eingin veit rættiliga, hvat ES-limaskapur hevur at t‡›a fyri Føroyar, tí ikki fyrr enn vit hava sent eina um- sókn um limaskap, og hava samrátt okkum fram til ein sáttmála, vita vit, hvat ES er fyri naka›. Ikki fyrr enn tá, kenna vit treytirnar, og tí er ta› ov tí›liga at vera ímóti, á›renn vit vita, hvørjum vit eru ímóti. Mær tykir, at ta› gongur ov seint vi› at skunda undir ví›ari samrá›ingar vi› ES. Men hvussu kann naka› ganga skjótt? Fólk í umsit- ingini hava n‡tt alla orku til at fyrireika loysingina, og fyri henni má alt anna víkja. Sitandi landsst‡ri ra›- festir loysing frá Danmark hægri, enn markna›arat- gongd til okkara stórsta samhandilspartnara, - og kortini skulu øll kenna seg trygg. He›in Mortensen løgtingsma›ur Suppan - hetta skalt tú brúka: 1 l. av fiskaso›i 100 gr. av jákupsskeljum 100 gr. av rækjum 100 gr. av kryddurtum í álum salt og pipar maisena Solei›is gert tú: 1. Set so›i›, kryddurtir, salt og pipar útá í gr‡tu, 2. Fá alt uppá kók og ger útá vi› maisenu. 3. Legg fiskin í og stoyt róman í. Fiskur og sós: 800 gr. av spraggu 2 rey›ar piparfruktir 1 l. av fiskaso›i 1 purru 400 gr. av basmati rísi 2.d dl. av róma. Byrja vi› sósini: 1. Set fiskaso›i› at kóka 2. Sker piparfruktirnar í stórar bitar og koyr teir í hvirluna 3. Stoyt so›i› omaná og mal til ta› ver›ur ljósareytt. 4. Stoyt aftur í gr‡tuna, ger útá og koyr róma í. 5. Legg fiskin á eina pannu og dampa hann undir loki -hann má ikki kóka. Brey›: 100 gr. av geri 1/2 l. av flógvum vatni 1/2 l. av jogurt 2 spsk. av sukri 1 spsk. av salti mjøl Solei›is gert tú: Elt deiggi› sum alt anna› vanligt brey›deiggj, men minst til at lata deiggi› ganga í uml. 3 tímar. Okkara kokkar - 2000 Sending nr. 1 Gudmundur saman vi› Jørgen Niclasen, landsst‡rismanni Fiskasuppa í brey›i - loypt spragga vi› rey›ari piparfruktsós og ristimbale í purru Vi›merking Jógvan Mørkøre umbo›ar ikki kommunurnar Hvør kann kenna seg tryggan? Opi› bræv til Almanna- & heilsumálast‡ri›