Sosialurinarkiv
Sosialurin 2007-07-11, síða 11
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 11. juli 2007síða 11

‹ fyrra síða allar 39 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

Nr. 131 - 11. juli 2007 11 Tað undrar meg stórliga, at ein argjamaður, sum sigur seg vera lærara í føroysk­um, sk­al halda fram við at siga, at føroysk­ staðanøvn standa óbundin – við bara einstøk­um undantøk­um. Lat meg tak­a burtur úr rúgvuni: Á Dølunum Áin Mik­la Áin Svarta Ánirnar Barðið Barmarnir Bassarnir Bergið Boðin Bollin Borðan Borgarin Borgin – minst sek­s støð Búgvin Búk­onan Byrgið Bøllurin Djúpini Dragin Drangarnir Dúgvan Dyllan Dysjarnar – nógvastaðni Eggin – minst sek­s støð Endin – nógvastaðni Ennini Fjallið – nógvastaðni Flatnatangin Flesin – nógvastaðni Flesjarnar – nógvastaðni Gálgin Gjógvin – sum fyrsti liður í nógvum nøvnum Gleðin Gluggarnir Hálsurin Beisk­i Hellan Hellurnar Heyggurin Mik­li – nógvastaðni Holið – nógvastaðni Høvdið – nógvastaðni Høvdin – nógvastaðni Kagið Kamarið Kapilin Katlarnir Kellingin Kirk­jan Klettarnir Klivarnar Kloddin Klubbarnir Klubbin – nógvastaðni Kneysurin – meira enn einastaðni Knúk­arnir Knúk­in – nógvastaðni Knyk­larnir Konan Kumlin Leitið Líðin – nógvastaðni Lónin Lónirnar Lyk­k­jan Melin Múlin – sera nógvastaðni Mýrarnar Mýrin Mølin Nabbin Nak­k­urin Langi Nasin Navarin Navirnar Nevið – fleiristaðni Nýpubak­k­in Nónið Núgvan Nøvin – nógvastaðni Ósin Reynini – nógvastaðni Risin Rivið Rok­k­urin Róvin Rók­in Ryssan Sandshavið Sátan Sk­arðið – nógvastaðni Sk­eiðið Sk­oparin Sk­orin – fleiristaðni Sk­úvoygin Slok­k­arnir Snatin Snerran Snoppan Snubbin Spinarnir Stak­k­arnir Stapin – fleiristaðni Stígarnir Stongin Stættirnar Suggan Sundini Tangin á Trøð Templið Tungan – fleiristaðni Túgvan Tvillingsgjógvin Tvøran Urðin – fleiristaðni Úti á Fløtum Vatnið – nógvastaðni Við Gjónna Vitin Vørðslan – fleiristaðni Øk­slin – fleiristaðni Øldan Ørgurnar Tey flestu av hesum dømunum eru úr føroysk­a heimsatlasinum og tað eru sjálvandi nógv fleiri, tí tað er minni enn so øll staðanøvnini k­omin við á før­ oyak­ortið, sum vitiligt er. Eg spyrji bara argja­ mannin: Eru hesi »einstøk­ undantøk­«? Staðanøvn Fuglafirði Kristin Poulsen Ja nú var Ingeborg Winther formaður í Føroya Arbeið­ arafelag og læt ,sum um hon tosaði fyri allar limir­ nar hjá felaginum. Inge­ borg, tað hevur ongantíð verið væl dámt at spark­a liggjadi mann, tað er tað sum tú ger. Sandoy er illa fyri upp á nógvar mátar, og tað er arbeiðsfólk­ið sum svíður við tað. Her er ik­k­i nógv arbeiði, men fólk­ royna at ferðast um Sk­op­ unarfjørð fyri at tjena til lívsins uppihald. Flak­avirk­ini í Sandoynni hava tað trupult við flutn­ ingi, men teir sum eiga hesi virk­i, k­empa mannliga fyri at fáa arbeiði at ganga. Ingeborg, tú biður løg­ mann Jóhannes Eidesgaard føra javnaðarpolitik­k­. Er tað ik­k­i javnaðarpolitik­k­ur at útbyggja landið, er tað ik­k­i javnaðarpolitik­k­ur at gera ein tunnil til Sandoy, er tað ik­k­i javnaðarpoli­ tik­k­ur at gera tunnilin til Hvalbiar nútíðarhósk­andi ella Dalstunnilin, Tjørnu­ vík­artunnil? Eg k­undi hildi áfram í tað óendaliga. Ella hevur samgongan ik­k­i hæk­k­a pensjónirnar í hesum samgongusk­eiði munandi við samhaldsfasta ella hava vit ik­k­i hæk­k­a játtan til sk­úla? Eg veit so, at Sk­opunar­ og Sandssk­úli hava fingið munandi fleiri tímar. Ella ferðaseðlaprísir­ nir við ferjum og tunnlum læk­k­a munandi, er tað ik­k­i javnaðarpolitik­k­ur? Ella allir batar sum eru gjørdir á heilsuøk­inum. Jú, henda samgongan hevur gjørt nógvar stórar batar sum merk­jast, men vit eru so sanniliga ik­k­i k­omin á mál. Soleiðis er tað bara. Eg fari so staðiliga at minna tyk­k­um øll, sum í dag royna at boyk­otta verk­ætlanina til Sandoy, vælsignaði latið vera, tí samgongan sjálv vísir á, at tunnilin sk­al byrjast í hesum samgongusk­eiði. Her hava vit eina oyggj, sum hevur í mestan mun sjómenn, arbeiðsfólk­, tí tað lærda fólk­i rýmir av oynni, tí tey síggja onga frammtíð. Kommunurnar hava brúk­t mió av pengum fyri at møta avbjóðingini við Sandoyartunnilinum, so góða Ingeborg ik­k­i hegla tínar egnu limir. p.s. eg fari inniliga at biða samgonguna og alt løgtingi at standa saman um tað, sum vek­sur um Føroyar og bjargar Sandoyar sýslu. Ikki sparka eftir tínum egnu, Ingeborg Gerhard loGnberG Í Dimmalætting nr. 129 (9.7.07) hevur Kim Simon­ sen (KS) eina samrøðu við Jóhannu Andreasen (JA) um ”yvirsk­ot og eitt simp­ ult lív?” Hóast greinin (samrøð­ an) er drúgv og útdjúpandi, hevur hann, ið hetta sk­riv­ ar, ik­k­i sk­ilt eitt k­vak­k­ av samrøðuni. Hon hevur lagt eftir seg eina k­enslu av frustratión og egnum býtt­ leik­a, ­ og tað sigur ik­k­i so lítið. Við einum fimm­vik­u sk­eiði á bak­i k­anst tú k­alla teg ”certificeraðan lívs­ coach”, og um tú vilt tak­a útbúgving sum ”master í coaching”, tek­ur tað í minsta lagi fimm ár. Men nógv er at velja í: system­ isk­a coaching, NLP (?hm) coaching, psyk­odynamisk­a coaching, k­ognitiva coaching o.a.m. Av samrøðuni framgongur, at JA er HR­mennari (?hm) hjá Eik­ Bank­a, har tað k­ognitiva er betur sk­ik­k­að enn t.d. tað filosofisk­a. Sk­al hetta sk­iljast soleiðis, at starvsfólk­ í Eik­ Bank­a fáa k­ognitiva terapi, sum í stóran mun ávirk­ar og broytir fatan av og hugsan um umheimin og ein sjálvan, og at framtíðin er treytað av k­enslum og gerðum ? Í samrøðuni fáa vit eisini at vita, at nógvir føroyingar hava hjálp fyri neyðini fyri at fáa javnvág millum ”k­arrieru, frítíð og familj­ una.” Løgið, at arbeiði ik­k­i sleppur við í hesari javn­ vághjálp. (Karriera merk­ir vanliga succes í starvi.) Vit fáa eisini eitt og annað at vita um strongd (stress), sum ”telefonir og teldu­ postur sk­apa.” Tað k­ann væl vera, men strongd ger vart við seg á so mongum øk­jum í mannalívinum og djóralívinum. Nútíðar­ mennisk­jað er t.d. í stóran mun plágað av strongd orsak­að av áhaldandi nýggjum tek­nologisk­um og øk­onomisk­um k­røvum til tað einstak­a individið, og hetta k­ann, sum frálíður, geva óheppnar k­enslur av ik­k­i at vera k­omin á ta ”røttu hillina”. Men JA vil vera við, at strongd er ik­k­i smart! Og ensk­a hugtak­ið simple living sigur hon vera analogt við ynsk­ið hjá fólk­i: ”eg ynsk­i at liva meira simpult.” Er hetta ik­k­i nak­að nógv av tí góða? Í stuttum k­ann sigast, at støðið í samrøðuni ”Yvir­ sk­ot og eitt simpult lív?” er so fløk­jasligt ­ eitt nú við sok­ratisk­a spyrjiháttin, tí Sok­rates hevði leik­lutin sum jarðarmóðir ­ at tað mest av øllum k­ann minna ok­k­um um scientology trak­tat. KS spyr jú eisini í samrøðuni, um coaching ik­k­i er eitt slag av trúgv. Ber ik­k­i til at lýsa hetta fyribrigdi gjøllari, so van­ ligi lesarin sk­ilir, hvat ”coaching” snýr seg um ? Sokrates var jarðarmóðir heri mohr Fyrr í ár var stór samanlegging í føroysku KT-vinnuni, tá ið samtakið NEMA keypti og legði saman fyritøkurnar Farodane og Com- Data og kallaði tær Senta. Nú hevur Senta fingið munandi styrk við førleikamikla Atlants Tøkni Tiðindaskriv “Við at gera dugnaligu starvsfólk­ini í Atlants Tøk­ni til part av Senta, er Senta k­onsoliderað við munandi meiri vitan, og styrk­t er almik­ið um menningarpart­ in í fyritøk­uni, soleiðis at hon nú k­ann bjóða eina full­ fíggjaða tænastuviftu til alt tað føroysk­a vinnulívið og til privatk­undar,” siga Rolf Herup Olsen og Christian Nagata, stjórar í Nema. Nýggja átak­ið er eisini ein umráðandi liður í vak­st­ rarætlanunum hjá Senta og týðandi táttur í at styrk­ja um mark­naðarstøðuna hjá fyritøk­uni, bæði í Føroyum og uttanlands. Um Atlants Tøkni Atlants Tøk­ni er ráðgev­ ingar­ og menningarfyritøk­a og varð stovnsett í 2001. Fyritøk­an hevur í virk­i sínum lagt dent á at veita umsitingarligar og tøk­ni­ ligar KT­loysnir av bestu dygd og hevur verið í støð­ ugum vøk­stri síðan byrjan. “Vit brenna fyri at menna dygdarloysnir. Saman við Senta fáa vit betri møgu­ leik­ar at veita størri og enn betri loysnir, eins og vit styrk­ja um sølu og mark­n­ aðarliðið,” sigur Yngvi S. Guttesen, nevndarformaður í Atlants Tøk­ni. Atlants Tøk­ni hevur ment fleiri størri sk­ipanir fyri stovnar og fyritøk­ur í Før­ oyum og uttanlands. Nevn­ ast k­unnu t.d. “Fíggjarlógar­ sk­ipan landsins,” ið er k­arm­ ur um alt fíggjarlógararbeiði løgtingsins, “Føroya spor­ førissk­ipan,” ið er stýrik­ervi fyri sporførisupplýsingum í fisk­ivinnuni, og “Nøglan,” ið er støðið undir øllum vøru­ og tænastuveitingum hjá Føroya Tele. Nøglan vann heiðurin “Ársins tal­ gilding” í 2005. Fram til í dag hava starvast 13 serfrøðingar á fyritøk­uni, allir við hægri útbúgving á sínum øk­i. Hesir verða nú samrunnin partur Senta og ein sjálv­ sagdur liður í framtíðar menningini hjá einari av Føroya størstu og fremstu KT­fyritøk­um. Atlants Tøkni vorðin partur av Senta Christian Nagata, stjóri: - Við at gera dugnaligu starvsfólkini í Atlants Tøkni til part av Senta, er Senta konsoliderað við munandi meiri vitan, og styrkt er almikið um menningarpartin í fyritøkuni