hósdagur 19. juli 2007síða 11

Nr. 137 - 19. juli 2007 11 tíðindi Umstøðurnar kring Fróðskaparsetrið eru á fleiri støðum ivasamar og sumstaðni vánaligar. Millum hesi eru hølisumstøðurnar og tað manglandi lestrarumhvørvið hjá teimum lesandi á hægsta útbúgvingar­ stovninum í Føroyum. Á kjakkvøldið í Miðlahúsinum var ljós varpað á hesi viðurskifti KJAKKVØLD – GRANSKING OG HÆGRI ÚTBÚGVING Johan Jacobsen Johan@sosialurin.fo – Útviklingin í framtíðini kann bara koma úr okkara høvdum, og ikki úr okkara uml. 96.000 lógvum! Nakað soleiðis tók ein kendur retorikari og politik­ ari til, tá ið orðið var givið frítt til orðaskifti millum áhoyrarar og pallborðsfólk. Hesin hevði, eins og uml. 30­40 onnur, leita sær oman í Vágsbotn í Miðlahúsið á kjakfund, sum snúði seg um Fróðskaparsetrið og tær heldur ivasomu umstøðurnar kring stovnin, serliga tær manglandi raðfestingarnar. MFS – Meginfelag Før­ oyskra Studenta – skipaði fyri kjakkvøldinum. Hug­ skotið til tiltakið kom eftir at limir í MFS, sum hava lisið á Fróðskaparsetrinum, hava lagt til merkis tær vánaligu hølisumstøðurnar og manglandi lestrarum­ hvørvið hjá teimum lesandi. Durita L. Jóansdóttir, limur í MFS og ein av fyriskip­ arunum av tiltakinum, skilir ikki hví umstøðurnar stórt sæð ikki eru broyttar síðan Setrið var stovnað í 1965. Kjakkvøldið eydnaðist heilt væl, tí rættiligt kjak tók seg upp í seinna parti­ num av kvøldinum, eftir fýra framløgur høvdu verið. Her varð skift orð um ymisk viðurskifti, ið gera seg gald­ andi viðvíkjandi gransking og útlitini fyri at vitanar­ samfelagið, og við tí hægri politiskari raðfesting av gransking, av álvara skal fáa tryggari fótafesti her á landi. Bæði vóru meiri dap­ urskygdari lýsingar havdar á lofti. Men eisini peikaðu summi á, at broyting var á veg í samfelagnum viðvíkj­ andi tí almenna hugburði­ num til gransking og fram­ leiðslu av nýggjari vitan. Fyrst søgdu tveir næming­ ar á Setrinum, Durita L. Jóansdóttir og Rúna Jacob­ sen, frá sínum upplivingum av at ganga á setrinum. Tær prátaðu eisini um hvussu tær upplivdu Setrið í mun til onnur útlendsk universi­ tet. Tær peikaðu m.a. á tey vánaligu hølisviðurskiftini og manglandi lestrarum­ hvørvið, sum krevst fyri at fáa næmingar at støðast og kanska fara víðari í lestri sínum. Human Capital – menniskjatilfeingi Síðan peikaði samfelags­ frøðingurin Rúni Rasmus­ sen á týdningin av, at eitt samfelag raðfestir gransk­ ing og vitan høgt. Tað er ikki endiliga náttúrutilfeing­ ið hjá eini tjóð, ið aleina avger vælferðina hjá borgar­ um og framgongdina hjá hesi tjóðini. Fleiri tjóðir í heiminum, sum hava ríkt náttúrutilfeingi, t.d. olju, hava stórar trupulleikar at dragast við av tí, at útbúgv­ ing og gransking ikki hava verið raðfest nóg høgt. Hann legði dentin á, at við at raðfesta útbúgving høgt, verður menniskjatilfeingi raðfest høgt og lunnar lagd­ ir undir framgongd fyri samfelagið. Í bjarglendi Jóan Pauli Joensen nam í síni framløgu við søguna hjá setrinum, ymiskar útbúgvingar og broytingar, sum stovnurin er farin ígjøg­ num. Hanus Debes Joensen, landslækni og fyrrverandi formaður í setursráðnum, segði um gransking og hægri undirvísing í Føroy­ um at tað var sum at ganga í bjarglendi. Fyrst skuldi tann eini fóturin standa tryggur, áðrenn hin varð fluttur. Rektarin kom eisini inn á møguligar orsøkir til, at umstøðurnar eru sum tær eru. M.a. hevði hann frammi, at Fróðskaparsetrið frá byrjan av var stovnað av nøkrum eldsálum, ið ikki høvdu eitt so tætt samband til politikarar. Av hesi orsøk hevur sambandið millum Setrið og politikaran verið so sum so. Og tí tann muna­ víst lága játtanin á fíggjar­ lógini. Hugburðsbroyting ávegis? Um staðfestingin, fyrst í greinini, ber boð um, at Fróðskaparsetur Føroya fer at verða raðfest hægri á komandi fíggjarlóg fer tíðin at vísa. Og tað tóktist sum um, at fólk vóru samd um framtíðin er spennandi við­ víkjandi gransingarøkinum, og um, at ein hugburðsbroyt­ ing úti í føroyska samfelag­ num er í ferð við at henda. Orðingar úr Visjón 2015 sláa tað stórt upp, at Føroyar skulu mennast á gransking­ arøkinum. Men fíggjarlógin í ár ber ongi boð um hægri raðfesting, tí heldur ikki í ár fekk universitetið størri játtan. Setrið undir sjóneykuna • Fýra framløgur eftir: Rúni Rasmussen, samfelagsfrøðingur og deildarleiðari á Almannastovuni – Durita L. Jóansdóttir – Rúna Jacobsen lesandi á Setrinum – Jóan Pauli Joensen, rektari á Fróðskaparsetur Føroya • Mentamálaráðið varðar av Fróðskaparsetrinum • Fróðskaparsetrið var sett á stovn í 1965 FAKTA Úr Visjón 2015 (Grundar­ steinur útbúgving) Bert við einum felags bygningi fáa vit fyrimunirnar við einum sterkum, lærdum háskúla. Ein seturs­ bygningur skal tí verða bygdur til endamálið í Marknagili, har Fróð­ skaparsetur Føroya hevur eitt stórt grund­ øki. Hesin seturs­ bygningur verður ein stoltleiki og eitt sterkt andlit, bæði inn­ og úteftir. Eini 40 fólk móttu til kjakfund um Fróðskaparsetur Føroya, sum fór fram í Miðlahúsinum í Vágsbotni Í kjakpanelinum um Fróðskaparsetur Føroya í gjár luttóku Rúni Rasmussen, samfelagsfrøðingur, Jóan Pauli Joensen, rektari, Durita L. Jóansdóttir, ið hevur lisið á Fróðskaparsetrinum, Runa Jacobsen, lesandi og Stefan í Skorini, ið var orðstýrari