týsdagur 24. juli 2007síða 67
‹ fyrra síða allar 136 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
67
Fyri knøppum 17 árum síðani
innspældu Húskallar seg sjálvar
inn á ta ævigu tónabreytina. Nú
spøkja teir aftur
TÓNLEIKUR
Nichie Rich
post@sosialurin.fo
Teir løgdu árarnar inn sama summar,
sum bandið kom út. Men nú eru
rovini grivin upp aftur, og sostatt er
tað alment, at Húskallar fáa sína
uppreisn við upprunamanning á
august. Íalt 19 fullkomuliga ymiskir
tónleikarar, sum í 1991 løgdu tónar og
leik til ein kultklassikara í føroyskum
kassettubandahøpi – rætt og slætt
kallað »Húskallar«. Rúgvan trínir á pall
við upprunaligu oddamonnunum Jákupi
Alberg Eliasen og Kaj Johannesen
við stýrisvølin. Tveir leirvíkingar, sum
eru so ófatiliga ymiskir, at teir hittust
andlits til andlits hvør sínumegin
sjónarringin við grillvognin í Leirvík fyri
langtsamiligsíðani. Heldur enn at lirka
seg undan lagnunnar tunga arvi, tóku
hesir báðir hálvgrannarnir úr Leirvík
avleiðingina, fóru í studio saman við
kreminum av føroyskum tónleikarum
og spældu inn kassusettubandið
»Húskallar«. Hetta var soleiðis umleið
eitt ár áðrenn stóru bankakreppuna, ið
førdi við sær, at 5000 føroyingar flýddu
av landinum og harvið negldu seinasta
seymin í 80’ara kistuna.
At húskallar vóru atvoldin til krepp
una, hava teir ongantíð av álvara
afturvíst. Men tað er púra greitt, at nú
bankarnir aftur eru flúgvandi og hava
noterað seg sjálvar á børsinum – ja,
so koma húskallarnir lúrandi úr aftur
toftunum sum ketta upp úr høvdatrog.
– Eg hvørki kann ella vil vísa aftur, at
tað er ein samanhangur har, sigur Kaj í
stuttari viðmerking.
Jákup Alberg er enn minni prátingar
samur, tá tygara útsendi spyr um saman
hang millum niðurgongd og uppgongd í
bankaheiminum og útgang og inngang
hjá Húskallum.
– Á sit og halt gákin saman á tær, er
hansara svar.
Men hóast hesa gølukendu bakgrund
hjá Føroya Løgnasta Orkestri, so kemst
ikki uttanum, at Húskallar megnaðu at
borðeiða við einum herligum blandi av
bygdapoppi og alheims poesi, ballað inn
í lekra »Knarvakotið« hjá »Hinum sama
Hans Ansgari«. Júst »Knarvakotið« og
»Hans Ansgar« bóru boð um, at her
var eitt søguligt samanrenn millum
reyvasíðan tjulladihey popp og super
snilda fusjóns ekvilibrismu, sum hvørki
áður ella síðani hava sæð sín líka her
á landi. Tá sum nú, riggaðu summi
av løgunum best aftur við einum
akvavitsnapsi og heitari sitrónsodavatn
seint leygarnátt, meðan aðrir sangir eru
heilt úti í hárfínu reyðvínsmarginalunum
hjá tónlistaligum feinschmeckarum.
Nú teir aftur fara á pall, verður rúmd
fyri øllum – bæði tí víða og síða – og
húskallarnir koma væl mannaðir. Rætt
skal eisini vera rætt. Her møta eisini
kallar upp, sum absolutt onga ábyrgd
hava av, at Húskallar góvu band út, og
landið fór á heysin. Sostatt verður ein
yngri gosur við, sum um tað mundið
bert var ein lítil piltur, sum spældi við
horn, men sum í dag blæsur alt og
øll um koll. Ólavur Olsen við sínum
framúr vakra tóna á alskyns hornum
trínur á pallin saman við Hans Peturi
í Brekkunum, framvegis sera fimur á
saxunum og nú eisini fyristingarleiðari
í Føroyahúsinum í Keypmannahavn.
Hann brúkar nærum alla sína frítið til
tónleikin. Hesir báðir koma við sínum
nasadjarva og væl ljómandi blástri
undan kavi saman við gomlu kallunum,
Leivi Thomsen, Hjalta Joensen og
Eyðuni Mohr Hansen á kassa og
ravmagnsstreingjaljóðførum. Hesir
tríggir gittarsnillingarnir teljast millum
teir fremstu her heima og smæðast ikki
burtur í okkara grannalondum heldur.
Magnus Johannessen og Finnur
Hansen hava ljómborðini um hendi.
Hesir báðir hava, á hvør sín hegnisliga
hátt sett síni eyðkendu spor í føroysku
tónlistini nógvu mongu árini. Báðir hava
teir, á hvør sín hátt, smíðað og lagt
løg til rættis fyri so mangan ráðleysan
tónasmið. Lagaligir sum altíð endurtaka
teir seg nærum ikki; av og á berandi
ljóðmyndina í síni fullu heild og ofta
spennandi leitandi nýggjar leiðir, altíð
árvaknir í sínum spæli.
Rógvi á Rógvu og Jón Mc Birnie
taka sær av »botninum« – ávikavist
ásláttur og bassgittara. Hesir báðir
spældu manga høllina skítfulla av
kátum føroyingum, tá Frændur vóru
í velmaktini. Teir hava altíð svingað
væl saman og funnu sítt egna »stev«.
Í rútmiskum tónleiki hevur botnurin
bass og trummur sera nógv at týða,
hvussu leikur fer. Nógvir navnframir
tónlistamenn siga um botnin, at
bassspælarin noyðist at »gifta« seg
við trummaran. Hetta andaliga ekta
skapið smittar av sær og fær hinar
tónleikararnar at geva seg enn meir.
Stutt sagt fær hinar í bólkinum at spæla
enn betur.
Rosinan í pylsuendanum, ella rættari:
rosinurnar í indrunum eru sum sagt tveir
serskøltar. Annar, Jákup Alberg Eliasen,
eigur bróðurpartin av løgunum, sum
blivu innspæld í 199091. Hann starvast
sum prentari á størstu prentsmiðjuni í
landinum, men í síni frítíð kann hann
finna upp á at lagsmíða tær herligastu
perlur. Hann eigur upp í fleiri útgávur
undir lási. Vónandi fara vit at hoyra
okkurt úr hansara hondum í nærmastu
framtíð. Hin rosinan, Kaj Johannesen,
minnast tey flestu frá Terjasa Moira
ella Kim´sa Taxi. Tveir bólkar, sum eru
farnir undir grønu torvu, hóast flestu
limirnir úr hesum bólkunum báðum enn
eru sera virknir. Kaj hevur eisini smíðað
løg og latið móðurmálið í ham tónans og
hevur annars virkað í ørgrynnu av øðrum
tónleikasamanhangum seinastu skjótt
30 árini. Eitt musikalskt flogvit, ið spælir
trummur, bass og guitar eftir vild. Alberg
og Kaj fara at syngja skemtiligu løgini
hjá Húskallum á Summarfestivalinum.
– Bankafólk eru »oysnia vælkomin«,
siga báðir leirvíkingarnir, sum við ein
munn.
Húskallar spøkja aftur
Mynd: Sunva Ey. Lassen
Leirvíkingarnir Jákup Alberg Eliasen og Kaj Johannesen sum duoin Húskallar