mikudagur 8. august 2007síða 10

10 tíðindi Nr. 151 - 8. august 2007 Fuglur innsmurd­ ur í olju Tað verða óiva fleiri fólk, ið fara at spyrja, hvat tey skulu gera, tá tey finna ein fugl, ið hevur verið í oljuni, sum rann úr skip­ inum, ið sakk við flesjar­ nar. Tann, ið spyr vil gjarna hjálpa fuglinum, tí kanska er fuglurin ikki so illa fyri, at hann abso­ lut skal kippast. Aðra­ staðni redda tey nógvar fuglar, ið eru innsmurdir í olju, enntá tjúkka svarta olju, og tað kunnu okkara djóravinir eisini gera. Um tú vilt redda fugl, sum hevur fingið olju uppá seg, skalt tú gera soleiðis: Tvey fólk mugu vera um tað. Koyr fyrst reint hond­ heitt vatn í vaskið ella í eina balju. Koyr uppvaskisápu í hondina á tær og gnýggja sápuna í fjarðarnar á fugl­ inum sama veg sum fjarð­ arnar venda, als ikki imóti fjarðunum. Lat sápuna vera í eina lítla løtu, meðan hon virkar. Koyr fuglin í tað heita vatnið og skola forsiktiga sápuna úr við hondini, sum um tú kelar fuglin­ um. Skola eftir ella brúsa við reinum heitum vatnið til øll sápan er farin úr. Lat fuglin torna. Innvendiga skal fuglur­ in eisini reinsast, og tað gert tú við at geva honum aktivt kol (fæst á apotek­ inum) í eina einnýtis­ sproytu tvær ferðir um dagin í tveir dagar. Aktivt kol verður annars nýtt, tá fólk hava drukkið okkurt giftigt, tí tað trekkir giftina til sín. Djóraverndarfelagið Minni enn eitt hálvt ár fyri óhappið við russiska trolaranum Olshana, skipaði Til­ búgvingarstovnurin fyri ráðstevnu við 220 luttakurum um júst teir trupuleikar, sum nú hava stungið seg upp OLSHANA Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Í februar í ár vóru 220 fólk umboðandi lands­ og komm­ unalpolitikkarar, em­ bætisfólk, brunaumsjónar­ menn, sløkkiliðsfólk, bjarg­ ingarfólk, ambulansufólk og nógv onnur, ið arbeiða við tilbúgving á ráðstevnu um tilbúgving á Hotel Føroyum. Fyrilestrar vóru við serkønum fólki úr Skotlandi, Íslandi og Noregi um eitt nú oljudálking og tørvin á samstarvið millum komm­ unurnar. Harumframt varð skipað fyri einari borðvenj­ ing, har luttakarnir skuldu ímynda sær, at eitt ferða­ mannaskip siglir á Flesjarnar. Luttararnir skuldu so taka støðu til, hvussu bjargingar­ arbeiðið skuldi raðfestast, hvussu ábyrgdin skuldi být­ ast millum reiðarí, land og kommunur, hvussu olju­ dálking skuldi handfarast, og hvør hevði ábyrgdina av hesum. Áðrenn ráðstevnan end­ aði var atkvøtt um, hvørji mál luttakarnir mettu hava størst týdning at fáa loyst. Hægstu raðfestinging fekk ein felags tilbúgvingarleist­ ur, meðan samskipan yvir kommunumørk var á triða plássi. Málsøkið tilbúgving varð yvirtikið 1. januar í ár, og ráðstevnan um tilbúgving var fyrsta tiltak av sínum slagi, eftir at málsøkið varð yvirtikið. Ein avleiðing av yvirtøkuni var, at ábyrgdar­ býtið millum landsstýris­ mann, kommunur og fyri­ tøkur varð staðfest í før­ oyskari lóggávu. Tí vóru umboð fyri allar viðkomandi myndugleikar og stovnar við á ráðstevnuni. Felags leist og kommunusamstarv Felags tilbúgvingarleistur var tað evnið, sum teir 220 luttakarnir mettu hava stórst týdning, og Tilbúgvingar­ stovnurin átók sær ábyrgd av at samskipa arbeiði at gera ein felags tilbúgvingar­ leist, sum kann brúkast sum standard hjá myndugleikum, stovnum og øðrum, sum hava tilbúgvingarábyrgd Seinast í mars mánað var so ein fundur um felags tilbúgvingarleist hildin á Hotel Hafnia, har umboð fyri 26 avvarandi stovnar og feløg vórðu boðin við. Fleiri aðrir uppfylgjandi fundir hava eisini verið, har einstøk ítøkulig mál hava verið viðgjørd. Inni á heimasíðuna hjá MRCC ber til at fylgja við í f u n d a r v i r k s e m i n u m . Millum annað hevur Føroya Kommunufelag átikið sær partin »Samskipan yvir kommunumørk«. Norskar royndir Ein av fyrilestrahaldarunum á stóru ráðstevnuni var Ove Njøten frá Norsk beredskap mot akkut forurensing. Hann greiddi frá um tá tangaskipið MV Server rendi á land í Noreg 12. Januar í ár. Hetta skipið hevði á leið 590 tons tung­ olju umborð, og av hesum vóru 350 tons likin úr skip­ inum. Bjargingararbeiðið var bæði umfatandi og kostnaðarmikið. Tann 20. Januar vóru tildømis fram­ vegis 110 persónar og 26 skip við í arbeiðinum. Eftir tað norska óhappið vóru 1400 tíðindaskriv send út. Og føroyska ráðstevnan viðgjørdi eisini samskiftið við fjølmiðlarnar, og hvussu ágangandi miðlafólk skulu handfarast. Eftir ráðstevnuna vóru luttakarnir bidnir at eftir­ meta fyrimunir og vansar við ráðstevnuni. Flestu lut­ takar fegnaðust um høvi at hittast og samskifta. Men sum ein av luttakarunum tók til: ­ Nógv mál verða lýst uppá stutta tíð ­ gevur gott yvirlit ­ eisini yvir, hvussu illa stendur til. Flesjuóhapp viðgjørt longu í februar Stórur føroyskur og grønlendskur áhugi fyri sjóverjuni Ta› vóru serliga teir ungu grønlendingarnir, sum vístu stóran áhuga fyri einari møguligari framtí› í sjóverjuni, men føroyingar vóru ikki heilt sørir kortini. Átøkini, sum danska sjóverjan skipa›i fyri í Føroyum og í Grønlandi fyri kortum, fingu størri undirtøku enn vænta›. Ta› sigur talskvinnan hjá flotastø›ini í Frederikshavn, Maria Martens, vi› Nordjyske Medier. Sjóverjan sendi skipini Triton og Hvidbjørnen á kunningarfer› kring Føroyar og Grønland. Í Føroyum komu 528 ungfólk umbor› at hyggja seg um og at spyrja seg fyri, og í Grønlandi vóru ikki færri enn 1.070 ungdómar umbor› og fregna›ust, sigur Maria Martens. Í heyst fer sjóverjan at skipa fyri at taka lut í útbúgvingartiltøkum í Grønlandi og í Føroyum. Oljusperringarnar, sum Tórshavnar Kommuna legði út við Hvítanes, róku á land longu týsmorgunin og lógu har enn seint á kvøldi. Á felagsráðstevnu um tilbúgving í februar í ár, var júst spurningurin um á ábyrgd og mannagongdir hjá kommunum í sambandi við oljudálking havdur á lofti Mynd: Álvur Haraldsen