týsdagur 21. august 2007síða 23

23 tíðindi Nr. 160 - 21. august 2007 - Við útlendskum áhugamálum í veiði- liðnum kunnu vit fáa trupulleikar við at regulera fiskiskapin politiskt. Gerast útlendsku áhugamálini ov sterk, kunnu tey leggja trýst á politisku skipanina, siga tveir av fyrireikarunum av fiskivinnuráðstevnuni í Klaksvík, Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen Ráðstevna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo Seinastu árini eru hendar sera stórar broytingar innan okkara fiskivinnu. Alt fleiri skip verða handlað, ið ikki hava grundarlag í rakstri­ num hjá skipunum. Heldur er hetta ein roynd at tryggja sær veiðirættindi. Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen vísa á, at til­ gongdin, sum vit hava sæð í føroyskari fiskivinnu á sjó­ num, í fleiri førum er íkom­ in í tøttum samstarvi við út­ lendsk áhugamál. Útlendsk ávirkan ­ Ungir føroyingar hava havt lætt við at komið sær inn í vinnuna, um samstarvs­ felagarnir hava verið teir røttu. Hetta samanspæl mill­ um føroysk og útlendsk áhugamál hevur gjørt, at føroysk skip við veiðirætt­ indum eru vorðin sera kostn­ aðarmikil. Vit hava eisini sæð, at tað eru útlendskir eigarar og fíggingarstovnar, ið eru við til at fíggjar hesar verkætlanir. Auðunn og Óli ásanna, at henda gongd hevur gjørt tað alsamt truplari hjá ein­ um føroyingi at fara í ein føroyskan fíggingarstovn at fíggja tílík skipakeyp. Kapitalur trýstir Teir báðir vísa eisini á, at við útlendskum áhugamál­ um í veiðiliðnum, kunnu føroyskir myndugleikar fáa trupulleikar við at regulera fiskiskapin politiskt. ­ Gerast útlendsku áhuga­ málini ov sterk, kunnu tey leggja trýst á politisku skip­ anina. Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen undra seg yvir, at politiska skipanin í Føroyum hevur loyvt útlendskum áhugamálum at fáa lut í ogn Føroya fólks. ­ Hetta hevur fullkomiliga avskeplað okkara samfelag, samstundis sum vit ikki hava sama møguleika at keypa okkum inn í flotan hjá okkara grannalondum, siga teir. Útlendskur kapitalur trýstir politiska skipan - At útlendskur kapitalur er uppi í føroyskari fiskiskipavinnu, hevur fullkomiliga avskeplað okkara samfelag, siga Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen (mynd), sum saman við Jákupi Sólstein skipaðu fyri fiskivinnuráðstevnuni í Klaksvík Mynd: Vilmund Jacobsen Ein avleiðing av, at virkir og skip aftur eru undir sama hatti, kann gerast, at fiskaprísurin verður ávirkaður – skeiva vegin. Hesum ávarða Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen ímóti Ráðstevna Vilmund Jacobsen vilmund@sosialurin.fo At virkir og skip hanga sam­ an undir sama eigara, hevur verið roynt áður í Føroyum. Nú er hetta mynstrið av álv­ ara við at taka seg uppaftur. Feløg, sum eiga virkir, hava seinnu árini keypt sær skip – og summir virkir eiga nú fleiri skip. ­ Vit kunnu bara vóna, at royndin hesaferð fer at eydn­ ast betur, enn hon gjørdi í fyrru royndini. Fall í fiskaprísum Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassan vísa til metingar hjá skipsmanningunum. ­ Hesir halda, at ein skip­ an, har virkir og skip eru so tætt knýtt at hvørjum øðr­ um, lætt kann ávirka fiska­ prísin tann skeiva vegin. Haraftrat kemur, at við útlendskum áhugamálum í veiði­og virkisliðnum, kann avleiðingin verða, at ein minni partur av okkara útflutningsvirði liggur eftir í Føroyum. Teir báðir ásanna kortini, at hugsandi er eisini, at slíkt samstarv millum føroysk og útlendsk áhugamál kann føra til økt útflutningsvirði og betrað kappingarføri hjá samlaðu fiskivinnuni. ­ Men hetta fer tíðin at vísa, leggja teir aftrat. Ikki í 80’ini Auðunn og Óli halda, at ansast má eftir, at vit ikki koma aftur í somu støðu sum í áttatiárunum. ­ Høgu oljuprísirnir, hækkandi rentustøðið, vána­ ligi fiskiskapurin og trupul­ leikar við at fáa manning, kunnu í longdini tyngja munandi um raksturin av okkara fiskiflota – og fiska­ virkisvinnu. Teir báðir reisa tí spurn­ ingin, um trupulleikarnir í høvuðsvinnuni ikki eru tekin um, at vit nærkast ”onkrum slagi av kreppu” í samfelagnum, sjálvt um tað neyvan er væntandi, at hetta verður eins og í áttatiáru­ num, tá virkir og skip vóru tengd at hvørjum øðrum. Vánaligt lønsemi ­ Sum heild er lønsemið hjá feskfiskaflotanum ikki ser­ liga gott. Hesin parturin av flotanum skapar ikki meira tøkan pening, enn flotin hevur brúk fyri til viðlíka­ hald og uppgraderingar av skipunum. Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen halda ikki, at vit kunnu tosa um metløn­ semi hjá einum fiskiflota, sum ikki megnar at endur­ nýggja seg – og har fleiri skip eisini hava rakstrar­ trupulleikar. – Mugu ikki koma aftur í áttatiárini - Tað er undrunarvert, at politiska skipanin í Føroyum hevur loyvt útlendskum áhugamálum at fáa lut í ogn Føroya fólks Mynd: Yngve Olsen Nú virkir keypa skip inn undir seg, ávarða Auðunn Konráðsson og Óli M. Lassen ímóti teirri støðu, vit vóru í, tá virkir og skip hingu saman í sínari tíð Mynd: Vilmund Jacobsen