Sosialurinarkiv
Sosialurin 2007-08-22, síða 19
Tak niður PDF av hesari síðu Stórt myndaskrá

mikudagur 22. august 2007síða 19

‹ fyrra síða allar 72 síður næsta síða ›

Tekstur á síðuni

Nr. 161 • 22. juli 2007 MIÐvIkaN 31 ➙ Oyri Oyri er tann gamla bygdin i hes­­um øki. Hon hevur s­­øgu heilt aftur til 1300 talið. Hetta er eis­­ini bóndabygdin í økinum, s­­um eis­­ini hevur fos­­trað ein løgmann í gamlari tíð, nevniliga Hans­­ Jacobs­­en Debes­­. Freydis­­ Pouls­­en hevur greitt nærri frá Oyra s­­øgu í jólablaðnum Birting fyri 2003. Bygdin hevur fram til farnu øld verið lítil. Í 1801 vóru s­­ambært fólkateljingini bert tvey hús­­, men s­­íðan hevur hon ment s­­eg væl. Es­­mar er s­­onur Jógvan Dahl, f. 1878, s­­um giftis­­t við Atu Pouls­­en úr Hós­­vík. Tey fingu átta børn. Tey vóru: Inga, f. 1910, ógift. Hans Andreas, f. 1913. Giftis­­t við Malenu úr Beitinum, búðu í Toftum. Hans­­ Andreas­­ var borin til fes­­tið í hús­­inum. Hann hevði ikki heils­­u at taka við hes­­um. Tís­­kil fór fes­­tið til Óla. Hans­­ Andrea s­­tarvaðis­­t hjá Højgaard fyritøkuni á Toftum og var eis­­ini eitt s­­kifti nevndarlimur í Føroya Reiðarafelag og kendur s­­um eina s­­kilamaður. Ole f. 1915. Giftis­­t við Jóhonnu Sofíu Thomas­­s­­en úr Kvívík. Hjalgrim f. 1916. Gekk burtur við Doru í 1931. Sara f. 1917, giftis­­t við Thorvald Bjerring í Ærøs­­købing. Esmar f. 1920 giftis­­t við Jonu Samuels­­en, s­­um var úr Vík, og tey fingu trý børn. Elijana, f. 1921, gift við Óla Debes­­. Aksel, f. 1925, giftur við Kris­­t­ inu Andreas­­s­­en av Oyrabakka. Foreldur hennara flutti úr Tjørnu­ vík til Oyrabakka í 1928. Av hes­­um eru Hans­­ Andreas­­, Óli og Hjallgrim deyðir. Poul á Oyri Ein týðandi partur av bygdarlívi­ num á Oyri var handilin hjá O. C. Joens­­en. Upprunin til hes­­a fyritøku er Ole Chris­­tian Joens­­en (1860­1928), s­­um í 1898 giftis­­t við Siggu Sofíu Johans­­en, f. 1873, av Eiði. Óla Chris­­tian hevði eitt fes­­ti. Hann fekk s­­ær eis­­ini handil og hevði pos­­tavgreiðs­­luna á Oyri. Tey fingu s­­eks­­ børn. Tá ið Óla Kris­­tian doyði í 1928 tók Jógvan, eldri s­­onurin, við pos­­tavgreiðs­­luni og fes­­tinum. Poul helt áfram við handlinum hjá pápanum og bygdi s­­ethús­­ við krambúð niðri móti s­­jónum, har hann eis­­ini tók við avgreiðs­­luni hjá mjólkabátunum, Tróndi og Streymi. Alt hetta s­­kapti nógv virks­­emi. Nógv fólk kom í handilin, og tey góvu s­­ær altíð góða tíð. Her var altíð okkurt at frætta. Hetta var ikki mins­­t galdandi fyri avgreiðs­­luna av mjólkarbát­ unum. Ferðaætlanin var s­­era óneyv, og tí kom fólk altíð í s­­era góðari tíð, tá ið tey s­­kuldu til Havnar, og tað kundi vera leingi at bíða. Og hvat annað var at gera enn at bíða inni í køkinum hjá Hans­­­ inu, konu Poul. Hon var ættað úr Haldars­­vík, fødd Samuels­­en. Hon var s­­ys­­tir Jonu, konu Es­­mar. Tær vóru døtur Hans­­ í Nýggjus­­tovu og Els­­ebeth Mariu, s­­um var ættað av Oyri, og s­­um var tiltikin s­­um s­­kilafólk. Hon gekk til konur, s­­um s­­kuldu eiga. Tað var ikki altíð, at jarðarmóður var tøk, og tí kom hon at taka ímóti nógvum børnum. Petur Reinert, s­­um var lækni har á leiðini, plagdi at taka til Els­­ebeth Mariu s­­um eitt s­­kilafólk, s­­um hann kundi føla s­­eg tryggan við. Hans­­ina var tiltikin fyri at vera blíð, s­­o s­­um Tórhallur eis­­ini tekur til. So øll fingu ein drekkamunn, meðan tey bíðaðu. Hetta tekur Freydis­­ eis­­ini til í s­­íni frás­­øgn um Oyri. Poul fer at keypa sild Poul hevði eis­­ini eitt munandi vinnuligt virks­­emi. Áðrenn hans­­­ ara tíð hevði s­­ildin avmarkaðan týdning á Oyri, tí tað s­­laps­­t illa av við hana uttan til agn og heima­ brúk. Men Poul fór at keypa s­­ild til s­­altingar í 1933. Sildin varð geld, s­­um tað verður kallað, eitt s­­lag av bløðging við einum s­­erligum s­­aks­­i. Síðan varð s­­ildin s­­altað í tunnur og s­­o útflutt. Tað vóru s­­erliga tey s­­mærru farmas­­kipini hjá Skipafelagnum, s­­um til dømis­­ Rókur, s­­um komu eftir s­­ildini. Sildas­­altingin fór fram í kjallaranum hjá O. C. Joens­­en, og her munnu ofta hava verið nógvar tunnur á havnarlagnum. Seinni tóku teir annað virks­­emi upp. Teir pakkaðu s­­ild frá garna­ s­­kipum, s­­um s­­altaðu umborð. Teir vóru framburðs­­men við veiðu og virking av jákups­­s­­kel. Seinni fingu teir Rækjuvirkið, s­­um alt hevur givið nógv arbeiði á plás­­s­­inum, s­­jálvt um hes­­ar vinnur s­­um aðrar í fis­­kivinnuni hava gingið upp og niður. Lýsibræðing Teir hjá O. C. Joens­­en fingu s­­ær eis­­ini lýs­­is­­meltarí undir krígnum. Es­­mar var við til at s­­igla til bygdirnar nærindis­­ við mas­­kinbáti at keypa livur frá bátunum, s­­um róðu út og avreiddu til s­­kipini, Esmar Dahl er ættaður úr húsinum Norð í Stovu. Hetta er eitt av húsunum, sum Esmar hevur gjørt modell av. Hann hevur í minsta smálut gjørt gjørt hvørja hædd fyri seg, har sjálvt náttpottarnir standa undir seingini. Tá hæddirnar eru settar saman, sæst hvussu húsini sóðu út uttani frá. Sigast kann stutt, at hetta er eitt framúr avrik. Hetta er ovasta hædd Her síggja vit kjallaran við neytunum á básunum Hetta er miðhæddin Esmar: Poul á Oyri var óførur Vit hava nú seinna partin av frásøgnini hjá Esmar Dahl, har vit fáa meira at vita um Oyri. Vit koma eisini at síggja meira av hansara modellarbeiði Esmar sigldi við Guiding Star inntil kríggið. Grundað á manningarlistanum fyri 1938, og eina mynd av manningini, har hon stendur við snøri, hevur Esmar sett nummur á, so tað bæði sæst hvar á skipinum, hvør maður hevur staðið við snøri og hvørja koyggju hvør av monnunum hevur havt. Hetta minnist hann framvegis!