fríggjadagur 31. august 2007síða 2

2 Nr. 168 - 31. august 2007 tíðindi SAMBAND eirikur liNDeNSkov eirikur@SoSiAluriN.fo tlf 341800 Kjak hevur tikið seg upp, um Edmund Joensen sum løgtings­ formaður hevur loyvi at leggja uppskotið um Føroyar sum eitt valdømi fyri ting. Men sambært fleiri løgfrøðingum og politikarum, sum Sosialurin hevur prátað við, er hetta orðklúgvarí og paragrafryttarí POLITIKKUR Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Bara løgtingslimir, lands­ stýrislimir og løgmaður hava loyvi at leggja uppskot til lógtingslógir fyri ting. Tí kann Løgtingsformaðurin ikki leggja framm uppskot. Hetta segði Sjúrður Ras­ mussen, løgfrøðingur, í samrøðu við Norðlýsið í gjár. Sosialurin hevur tosað við fleiri løgfrøðingar um málið, ikki allir vilja úttala seg alment, men semja er um, at hetta kjakið bara er eitt stríð um orð. Annfinn V. Hansen, løg­ frøðingur sigur, at tinglimir ofta leggja mál framm vegna onkran bólk, og tá ið tosað verður um okkurt lóg­ aruppskot, kann verða sagt, at til dømis tjóðveldisflokk­ urin hevur lagt uppskot fram. Men flokkurin hevur ikki lagt uppskotið framm, men ein tinglimur úr flokki­ num. Hetta er heldur ikki fyrstu ferð, at tingformaðurin hev­ ur lagt uppskot fyri ting. Bæði Edmund Joensen og Finnbogi Ísaksson hava sum tingformenn lagt upp­ skot fyri ting vegna for­ mansskapin. Í mars í 2006 legði Edmund Joensen upp­ skot fram um broyting í Tingskipan Føroya Løg­ tings. Uppskotið sigur, at tingmaðurin legði uppskotið fram vegna formansskapin. Finnbogi Ísaksson legði eis­ ini uppskot fyri ting, tá hann var tingformaður. Í 2000 legði hann fram upp­ skot til løgtingslóg um sam­ sýning og eftirløn til Løg­ tingsins umboðsmann. Formansskapurin gevur tyngd Í grein fjúrtan í Tingskipan Løgtingsins er útgreinað, hvørji mál formansskapurin kann og skal viðgera. Hetta eru mál av stórum ella grundleggjandi týdningi og ávís onnur mál, eitt nú hægri fyriskipaðir spurning­ ar viðvíkjandi løgtingsar­ beiðinum og lønarviður­ skifti hjá løgtingsmonnum. Í mei í ár viðgjørdi for­ mansskapurin uppskotið hjá Edmundi Joensen um Føroyar sum eitt valdømi. Ein meiriluti samtykti at heita á løgtingsskrivstovuna um at fyrireika eitt uppskot til løgtingslóg um Føroyar sum eitt valdømi. Sosialurin hevur prátað við teir fýra limirnar í for­ mansskapinum, Edmund Joensen, Óla Breckmann, Hergeir Nielsen og Vilhelm Johannesen. Teir síðst nevndu vóru ímóti, at heita á løgtingsskrivstovuna at fyrireika lógaruppskotið. Men orsøkin til hetta var ikki, at teir hildu, at for­ mannskapurin løgfrøðiliga ikki kundi viðgera ella leggja slíkt mál fyri ting. Edmund Joensen legði mál­ ið fyri formannskapin, og málið var viðgjørt sum onn­ ur mál. Edmund Joensen sigur, at hann legði málið fyri for­ mannskapin fyri at fáa atgongd til embætisverkið hjá løgtingsskrivstovuni. Hetta helt hann ikki vera nakað løgið í. Annfinn V. Hansen metir, at Edmund Joensen valdi hesa loysn fyri at fáa eina vekt aftan fyri uppskotið. Hetta var hansara politiska val, og onkur kann halda hetta vera eitt skeivt politiskt val. Men ólógligt er tað ikki, stað­ festir Annfinn V. Hansen. Fyri sjálvan seg Hóast málið hevur verið til viðgerðar í formannsskapi­ num, og ein meiriluti í for­ mannsskapinum – Edmund Joensen og Óli Breckmann – heitti á løgtingsskrivstov­ una, at fyrireika uppskot til løgtingslóg, so legði Ed­ mund Joensen ikki uppskot­ ið fram vegna formanns­ skapin, men vegna seg sjálv­ an. Uppskotið til løgtingslóg sigur, at tingformaðurin leggur fyri tingið vegna sjálvan seg. Edmund Joensen sigur, at hann gjørdi hetta, tí at semja var ikki í formann­ skapinum. Hergeir Nielsen undrast hinvegin yvir, at uppskotið ikki sigur vegnað formannskapin, tá ein meiri­ luti var fyri at fyrireika upp­ skotið. Men hann væntar, at hetta er eitt taktiskt spæl. Politiskir eygleiðarar og serfrøðingar hava undrast yvir, at løgtingsformaðurin velur at fara inn í eitt spreingifimt mál sum hetta. Hetta er ikki siðvenja, hvørki her ella aðrastaðni. Bæði Hergeir Nielsen og Vilhelm Johannesen hildu tað heldur ikki vera rætt, at formannskapurin legði fram eitt uppskot, sum so stór ósemja er um. Tey lógaruppskot, sum formannskapurin hevur lagt framm áðrenn hetta málið, hava snúgva seg um máls­ øki, sum ongin landsstýris­ maður hevði ábyrgd fyri, sum til dømis tingskipanin og umboðsmaðurin. Val­ skipanin hoyrir undir máls­ øki hjá Jacob Vestergaard, landstýrismann í innlendis­ málum. Men Edmund Joensen heldur fast um, at tað var rætt at leggja málið fyri ting. Og hann undrast yvir, at ein løgfrøðingur, sum hjálpti Finnboga Ísaksson, at leggja mál fyri ting vegna formannskapin, nú skal siga, at ein tingformaður ikki kann leggja mál fyri ting. Hetta má vera tekin um, at tað ikki er so lætt at vera ímóti sjálvum upp­ skotinum, heldur hann. ­ Eg má bara fegnast um, at mótstøðan nú er vorðin eitt stríð um petitessir, sum ikki eru til, sigur hann. Ein løgfrøðingur sigur, at Edmund Joensen ikki kann leggja uppskot framm sum løgtingsformaður. Aðrir løgfrøðingar halda hetta vera eitt stríð um orð, sum onki hevur við løgfrøði at gera. Sjálvur fegnast Edmund Joensen um, at mótstøðan ikki hevur annað enn greinaríðing og smáar orðatulkingar sum mótargumentir Nú ríða menn á greinum