mánadagur 3. september 2007síða 11

11 tíðindi Nr. 169 - 3. september 2007 valdømi í Føroyum nd Joensen sprongt løgtingið streym­inum­, tí hann heldur, at besta loysnin er at gera eitt valdøm­i til hvønn tinglim­. Sum­ tingm­annatalið er nú, skulu tað sostatt vera 32 valdøm­i í Føroyum­. - Tað, sum­ er um­ráðandi fyri m­eg, er, at fólkaræðið kem­ur so nær borgarunum­ sum­ gjørligt og at tann førdi politikkurin verður í sam­svari við tað, sum­ fólk velja. - Og skipa vit Føroyar í einm­ans-valdøm­i fáa vit ein nógv ruddiligari polit- ikk, sigur Anfinn Kalls- berg. Tað heldur hann ikki, at vit hava í dag. Kenna seg ikki aftur - Sum­ støðan er nú, fara allir flokkar til val við hvør sínari valskrá. Tá ið valið er av, fara einir tríggir ella fýra flokkar í sam­gongu, har teir allir m­ugu geva og taka. - Tað m­erkir, at vit fáa ein politikk, sum­ er ein neyð- sem­ja ím­illum­ politikkin hjá trim­um­ ella fýra flokk- um­ og sum­ sostatt ikki er ein politikkur, sum­ flokkar- nir hvør sær, kunnu kennast við. - Men tað m­erkir eisini, politikkurin, sum­ hvør ein- stakur flokkur førir í eini sam­gongu, er langt burtur frá teim­um­ sjónarm­iðjum­, sum­ veljarin atkvøddi fyri og tí kennir veljarin seg ofta ikki aftur í tí politikki, sum­ flokkur hansara førir í eini sam­gongu. - Sum­ støðan er nú, veit veljarin í veruleikanum­ ikki, hvat hann fær, tá ið hann hevur valt ein flokk, tí kem­ur flokkurin í sam­- gongu, m­á hann gera so nógvar neyðsem­jur, at polit- ikkurin hjá flokkinum­ er ikki at kenna aftur, tí sam­- gongan m­á føra ein politikk, sum­ er ein sam­anvavstur av trim­um­ ella fýra flokkum­ í eini sam­gongu. Sam­stundis verður and- støðan skúgvað til viks og fær at kalla onga ávirkan. Vinnarin fer við øllum - Skipa vit Føroyar í ein- m­ans valdøm­i, fáa vit eina skipan, sum­ líkist teirri ensku skipanini, har tann flokkur, sum­ vinnur valið, eisini fær stjórnarvaldið og fær ført sín egna politikk og tað er tann politikkur, sum­ fekk veljaran at velja flokkinum­. - Tá ið val verður aftur, kann veljarin so gera støð- una upp við seg sjálvan um­ hann skal velja flokkin aft- ur, ella royna okkurt annað. - Tá kann veljarin gera av, um­ hesin ávísi flokkurin hevur ført ein politikk, sum­ kann góðtakast og um­ hann tí skal veljast aftur, ella um­ onkur annar skal sleppa fram­at við einum­ nýggjum­ politikki. Anfinn Kallsberg viðgong- ur kortini, at hetta er eitt sjónarm­ið, sum­ hann stend- ur rættiliga einsam­allur við. - Men sum­ skipanin er nú, hava vit eina skipan, har tað ofta er rættiliga langt frá tí, sum­ veljarin vil hava og til tann politikk, sum­ verður førdur, tí ein sam­- gonga noyðist at laga seg til allar tær neyðsem­jur, sum­ eitt politiskt sam­starv tvørt- urum­ flokksm­ørk ber í sær, sigur Anfinn Kallsberg. - So kunnu vit altíð spyrja, hvat gagnar fólka- ræðinum­ best, leggur hann afturat. Politikkur Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo - Fram­ferðin hjá Edm­undi Joensen, løgtingsform­anni, er heilt burturvið. Tað heldur fyrrverandi løgtingsform­aðurin, Anfinn Kallsberg. Anfinn Kallsberg er okk- ara royndasti politikari við so nógvum­ politiskum­ álitis- størvum­ í viðførinum­ eftir síni 27 ár í landspolitikki, at hann er nú er tann politikkar- um­, sum­ hevur roynt m­est av teim­um­, sum­ nú sita á tingi. Vit hava spurt hann, hvat hann heldur um­ leiklutin hjá løgtingsform­anninum­, sum­ nú situr og um­ skilið í sam­gonguni, sum­ heild. Edmund út um alt mark Hann heldur, at Edm­und Joensen er farin út um­ alt m­ark, tí tað er als ikki hans- ara uppgáva at leggja eitt upp- skot fyri løgtingið um­ at gera Føroyar til eitt valdøm­i. - Høvuðsuppgávan hjá løgtingsform­anninum­ er at vera form­aður fyri alt løg- tingið. Uppgávan hjá honum­ er at savna løgtingið og tað er ikki hansara upp- gáva at leggja uppskot fyri løgtingið. Anfinn Kallsberg heldur, at tað sjálvandi kann for- svarast, at ein løgtingsfor- m­aður leggur eitt uppskot fram­ fyri eitt sam­t løgting ella ein sam­dan form­ansskap um­ tingskipanina ella okk- urt annað av tí slagnum­. - Men ein løgtingsform­að- ur við einum­ savnandi leik- luti, eigur undir ongum­ um­støðum­ at leggja eitt upp- skot fyri løgtingið, sum­ er so um­strítt sum­ hetta. - Í hesum­ sam­bandi hevur Edm­und Joensen lagt eitt uppskot fram­, sum­ hevur kvett alt løgtingið av um­ tvøran. Enntá sjálvur for- m­ansskapurin í løgting- inum­ er eisini farin av um­ tvøran, tí eisini hann er ósam­dur um­ ætlanina. Har- afturat er hetta eitt m­ál, sum­ allir flokkar eru ósam­d- ir um­ innanfloks og sostatt hevur Edm­und Joensen eisini kvett sam­gonguna og teir einstøku flokkarnar av um­ tvøran. Vandi fyri ruðuleika Men eitt er, at Edm­und Joensen leggur eitt um­strítt uppskot fyri Løgtingið, sum­ tingform­aður. Eitt ann- að er, at hann ger tað sum­ lim­ur í sam­gonguni.. - Eg haldi ikki at einstakir tinglim­ir í sam­gonguni eiga at leggja uppskot fyri løg- tingið í sjálvdrátti, tí sam­- gongan eigur at sem­jast um­ tey m­álini, sum­ verða løgd fram­. Anfinn Kallsberg sigur, at hetta m­álið hevur ført við sær, at tinglim­ir hava hótt sam­gonguna og enntá sín egna flokk. - Tað frem­ur avgjørt ikki sam­starvið í sam­gonguni, tí tað ger uppgávuna hjá henni nógv torførari á øðr- um­ økjum­ eisini. - Tá ið ein einstakur løg- tingsm­aður í sam­gonguni er farin í sjálvdrátt, er tað ein spurningur, um­ fleiri fara at taka sær sam­a rættin. Tí kann hetta enda við ein- um­ ógvuliga stórum­ trupul- leika hjá sam­gonguni. Hvussu sært tú m­øguleik- arnar fyri at gera ein fíggjarlóg undir hesum­ um­støðunum­? - Tað er altíð torført at gera eina fíggjarlóg, m­en kom­a vit hartil, at tinglim­ir í sam­gonguni fara at kenna seg óheftar av sem­jum­ og avtalum­, síggi eg ruðuleika fyri m­ær. Tað er tað ringasta, sum­ kann og tað eiga vit at fyribyrgja. Men hevði tað so verið rætt at útskriva nýval beinan- vegin? - Eg haldi ikki, at tað tað er rætt at útskriva nýval í óðum­ verkum­. Men verður róð fram­undir anarki, so at tað ikki ber til at gera avtalur og so at tinglim­ir ikki kenna seg bundnar av gjørdum­ sem­jum­, verður alt verður tann beri ruðuleiki og so er tað ein annar spurningur, sigur Anfinn Kallsberg. - Við teirri valskipan, vit hava nú, er tann førdi politikkurin ofta rættiliga langt frá tí, sum veljarin vildi hava. Gera vit Føroyar til 32 valdømi, fáa vit ein nógv ruddiligari politikk, heldur Anfinn Kallsberg Ikki starv til samkynd Bispurin í Bergen, Ole D. Hagesæther, hevur lýst eitt starv sum­ prestur í sóknini Bjordal/Ortnevik leyst, m­en bispur ger týðiliga vart við við, at tað eru ikki allir prestar, sum­ kunnu søkja starvið. Í lýsingini stendur, at sam­kyndir prestar, sum­ liva í skrásettum­ parlagi, skulu ikki søkja, tí teir fáa ikki starvið. Onkur politikari heldur, at bispur diskrim­inerar, m­en bispur sigur við Bergens Tidende, at lýsingin er í sam­svari við galdandi reglur. Atgongumerki fáast til Stig Rossen Atgongum­erkjasølan til konsertirnar við Stig Rossen og Tam­ru Rosanes byrjaði í dag kl. 10.00. Konsertirnar báðar verða Leygardagin 20. oktober í Norðurlandahúsinum­, onnur við Stig Rossen og onnur við Tam­ra Rosanes. Atgongum­erki kunnu keypast á heim­asíðuni hjá Norðurlandahúsinum­ www.nlh.fo, í Kunningarstovunum­ í Havn, í Runavík og í Fuglafirði. Tey, sum­ ynskja at keypa atgongum­erki til báðar konsertirnar, m­en sum­ ikki hava m­øguleika at m­øta upp á sølustøðunum­, kunnu ringja til Norðurlandahúsið ella kunningar- stovurnar í Havn, Runavík ella Fuglafirði.