týsdagur 24. apríl 2001síða 2
‹ fyrra síða allar 19 síður næsta síða ›
Tekstur á síðuni
Nr. 77 - 24. apríl 2001
3
gult3 cyan3 magenta3 svart3
2
Nr. 77 - 24. apríl 2001
gult2 cyan2 magenta2 svart2
Í morgin, flaggdagin,
eru 60 á liðin, síðan
fyrsta flaggdagshaldið
varð hildið á Eiði
FLAGGDAGSHALD
Edvard Joensen
Ivaleyst fyrsta flaggdags-
haldið í landinum varð
hildið á Eiði 25. apríl 1941.
Fyrsta flaggdagin eftir, at
Merkið
varð
góðkent.
Síðan hevur flagdagshald
verið á Eiði í óbrotnari røð
øll 60 árini.
Ein teira, sum var við í
hesum tiltaki, var Petur
Martin Ejdesgaard á Eiði.
Hann leikti í hornorkestr-
inum, sum var við í hesum
fyrsta haldinum.
Petur Martin, sum í dag
er 76 ára gamal, greiðir frá,
at tað vóru ungir eiðis-
menn, sum arbeiddu veg
oman fyri bygdina, sum
fingu hugskotið.
Petur Martin greiðir frá,
at eftir sum hann hevur
fingið frágreitt frá beiggja
sínum, Jóannesi, sum flutti
til Noregs, var tað Tóroddur
Kallsoy, sum í dag býr á
Skála, sum kom við hug-
skotinum um at hava flagg-
dagshaldið.
Hesir ungu menningir
spældu í hornorkestrinum,
sum var á Eiði tá, og teir
hava ivaleyst sæð ein
møguleika fyri at fáa eitt
eyka høvi at spæla fyri
fólki.
Petur Martin Ejdesgard
sigur, at har var stutt frá
hugsan til verk. Tað var
heilt sutt áðrenn flagg-
dagin, teir yvirhøvur fóru at
tosa um at halda dagin, so
venjast skuldi helst nakað
skjótt fyri at fáa tað at bera
til.
Tvær skrúðgongur
Flaggdagshaldið tá var sum
nú á Vaglinum á Eiði. Tað
komu tvær skrúðgongur
hvønn sín veg inn á Vaglið,
minnist Petur Martin.
Hornorkestrið kom eyst-
an úr Losjuni, har teir
vandu. Hann heldur ikki, at
teir spældu, meðan teir
gingu, men trumman sló
taktina kortini, sigur hann.
Hvør spældi upp á trumm-
una hendan dagin, minnist
hann ikki aftur. Men tað
vóru ymsir trummuspæl-
arar tey árini undir kríg-
num. Ein var bróðir Petur
Martins, John. Ein annar
var Jákup Merkisstein,
minnist hann.
Helst er hornorkestrið
komið upp á pláss, áðrenn
hin skrúðgongan, sum kom
við flagginum, kom. Tí
Petur Martin greiðir frá, at
hann minnist so væl, tá
tann skrúðgongan kom úr
Dansistovuni. Tað var ung-
mannafelagið Glottin, sum
skipaði fyri. Og fremstur í
teirri skrúðgonguni gekk
Theodor Joensen við merk-
inum. Hesin Theodor fórst
við trolara av krígsávum
árið eftir.
Tá sum nú varð flagg-
dagshaldið
hildið
við
hornblástri, sangi og røðu.
Petur Martin Ejdesgaard
sigur, at røðarin hendan
fyrsta flaggdagin var Eli
Stakksund. Men hvat hann
tosaði um, dugir heimildar-
maður okkara ikki at
minnast. Ivaleyst er tó, at
tað hevur verið um falggið
og týdningin av at hava
fingið egið flagg. Felags-
sangur var eisini, har flagg-
sangurin, »Sjá tú blánar«,
varð sungin.
Hororkestrið spældi fost-
urlandssangir umframt eis-
ini flaggsangin, »Sjá tú
blánar.« Petur Martin minn-
ist, at hann mátti umskriva
nótarnar, tí hann spældi
upp á Es-kornett, sum ikki
stemmaði við vanligu b-
kornettirnar, hinir blásarar-
nir høvdu.
Hetta skilti hann ikki rætti-
liga tá, fleninr hann at í dag.
Hann plagdi at venja saman
við beiggjanum, Jóannesi,
sum spældi althorn. Men tað
var jú eisini stemmað í Es, so
tá bar væl til, hóast ikki gekk
at brúka somu nótar sum
hinar kornettirnar. Seinni
hevur hann so funnið út av
rætta samanhanginum har,
sigur hann.
Eftir sama leisti
Flaggdagshaldið helt fram
ár um ár, hóast hornorkestr-
ið helt uppat umleið krígs-
lok, tá fleiri av ungu monn-
unum, sum spældu, fóru
burtur. Petur Martin greiðir
frá, at í 1944 fór hann
sjálvur triði úr hornorkestr-
inum á Eiði til Íslands at
arbeiða. Aðrir fóru aðrar
vegir, so har gjørdist ikki so
nógv.
Tá horntónleikurn helt
uppat, varð sangurin tað
berandi í flagdagshaldinum
umframt sjálva røðuna.
Jóhan Kallsoy, sum kom til
Eiðis at vera lærari um ta
tíðina, tók yvir. Og skúla-
børn og sangkór plagdu at
syngja, greiðir Petur Martin
Ejdesgaard frá.
Í 1967 varð hornorkestr-
ið, Eiðis Ljómfelag, endur-
stovnað, og Petur Martin
varð ein av føstu leikarun-
um í fleiri ár. Tá spældi
hann althorn. Hann letur at,
at tað var sera stuttligt at
spæla við í hornorkestri ta
tíðina. Serliga vóru tað tær
stóru musikstevnurnar, sum
drógu, sigur hann.
Í dag er tað Eiðis Bólt-
felag, sum skipar fyri
flaggdagshaldinum á Eiði.
Skrúðgongan plagar nú at
fara ú Múlavík, sum er á
leið oman móti fótbólts-
vøllinum. Haðani ganga
ítróttarfólk, skúlabørn og
onnur heima á Vaglið, har
sjálvt haldið verður hildið
eftir 60 ára gomlum leisti. Í
løtuni liggur virksemið hjá
Eiðis Ljómfelag stilt. Men
horntónleikur verður kort-
ini at hoyra. Tað verða
næmingar úr musikskúlan-
um Norðljómi, sum fara at
spæla.
Flaggdagshaldið á Eiði
verður flaggdagin klokkan
15.00. Røðari í ár veðrur
Kjartan Stakksund, sum er
sonur Eli Stakksund, ið helt
fyrstu flaggrøðuna á Eiði
fyri 60 árum síðan.
Fyrsta flaggdagshaldið
Mynd av Eiðis ljómfelg kanska í 1942 ella 1943. Umframt hesar, spældi onkur annar, eitt nú
Tóroddur Kallsoy, til fyrsta flaggdagshaldið á Eiði í 1941.
Menninir á myndini er: Aftast frá vinstru: Sveinbjørn Kvilt, Tóraldur Kollsker og Poul Egnberg
Poulsen. Teir vóru brøður. Miðraðið frá vinstru: Jóannes Ejdesgaard, Eskild Ellingsgaard og
Asbjørn Mørkøre. Fremsta rað frá vinstru: Grias Ellingsgaard, Jógvan Kjartan Festirstein, Petur
Martin Ejdesgaard og Jógvan Mørkøre (í Króki)
Eiðis ljómfelag spælir til flaggdagshald á Eiði í fyrri helvt av sjeytiárunum
Hóast Petur Martin í dag er 76 ára gamal og ikki hevur spælt
í nógv ár, fær hann kortini enn hornið at ljóða
Jarðarferðin hjá
lítla TUMMAS RÚNÁLVSSON Í INNISTOVU
sonur Maiken í Innistovu og Rúnálv Poulsen
verður úr Filskov kirkju
mikudagin 25. apríl kl. 11.00.
Tey, ið vilja senda blómur ella krans, kunnu í staðin lata eina gávu
til Føroya Felag móti Krabbameini.
Tilboðini eru galdandi frá
týsdegnum 17. apríl
til og við leygardegnum
21. apríl 2001
petur & petur • 320870
SMS • Saltangará
Tak 4
pakkar fyri
10000
TILBOÐ
í Miklagarði...
Góð
Angus
Minuttbúffur
Beef Steak
Bankikjøt
Stroganoff,
Fonduekjøt
Gullasj
Uml. 425 gr.
FRÍTT VAL
3995
500 gr.
1995
Karat
Kaffi
2 pakkar
1000
Knorr
Koppur
Blomkál
1 fyri
995
Flustnar ella
malnar
tomatir
6 dósir
1000
Tak 2
pakkar fyri
5000
Bananir
8 fyri
1695
Víkinga
Høsnarungar
2x 1100 gr.