hósdagur 13. september 2007síða 13

Nr. 177 - 13. september 2007 13 Brúkaramyndugleikin skal verða veruleiki. Marknaðarføringslógin skal leggjast fyri tingið í tí líki, sum Brúkara­ samtakið, Arbeiðara­ feløgini og Vinnuhúsið vóru samd um. Fólka­ flokkurin skal syrgja fyri at halda seg til kravið um veruliga brúkaraverju, ið Javnaðarflokkurin strongdi á at fáa í samgonguskjalið. Dupultspælið og órógvið skal steðga. Ein greiður og sjálvstøðugur brúkara­ myndugleiki, antin skip­ aður sum brúkaraumboðs­ maður ella brúkaranevnd, skal vera partur av nýggju marknaðarføringslógini. Her verður ongin millum­ loysn góðtikin. Heldur Bjarni Djurholm seg ikki til málið, sum tað fyriliggur frá pørtunum á arbeiðsmarknaðinum og frá Brúkarasamtakinum, leggi eg sjálvur uppruna­ liga uppskotið fyri tingið. So kann landsstýrismað­ urin standa einsamallur eftir við skommini og sínum útholaða uppskoti. Vónandi er hetta greitt svar til skilagóða formann­ in í Brúkarasamtakinum, sum í bløðunum um dag­ arnar eftirlýsir støðu Javnaðarfloksins til dupult­ spæl Fólkafloksins í hesum máli. Sum javnaðarmaður síggi eg stóran týdning í at skipa ein sjálvstøðugan myndugleika við verulig­ um formati at verja støð­ una hjá brúkarunum. Tí haldi eg tað beinleiðis vera eina dáragerð at leggja brúkaraverjuna til Kapp­ ingarráðið at umsita. Ikki tí, at mær vantar álit á Kappingarráðnum. Men tí, at hetta er ein stovnur, ið hevur til endamáls at taka vinnulig atlit og tryggja javnbjóðis kappingartreytir ímillum vinnuvirki, meðan brúkaramyndugleikin einans eigur at taka atlit til kundan. Mótstríðandi endamál Tað kann í ávísum førum vera rætt, tá ført verður fram, at í nøkrum førum tæna Kappingarlóg og Marknaðarføringslóg sama endamáli. Men tað er samstundis púra rætt, tá formaðurin í Brúkarasam­ takinum vísir á, at í øðrum førum eru áhugamálini hjá einum kappingarmyndug­ leika og einum brúkara­ myndugleika beinleiðis mótstríðandi. Brúkaramyndugleikin skal vera ein myndugleiki fyri kundan, fyri brúkaran. Tískil ber, hóast góðan vilja, ikki til at saman­ tvinna funktiónirnar hjá Kappingarráðnum við tær hjá brúkarunum og fáa tær at virka nóg væl og við nóg greiðum myndugleika. Við hesum er ikki sagt, at Brúkaramyndugleikin og Kappingarráðið ikki møgu­ liga á ein ella annan hátt kunnu samstarva um hølis­ viðurskifti, embætisfólk og annað líknandi, um hetta á nakran hátt kann gera raksturin bíligari, uttan at tað gongur út yvir greiða myndugleikan hjá báðum stovnunum. Brúkaramál eru Javnaðarmál Brúkaraviðurskifti eru nakað, sum hevur bein­ leiðis við rættartrygdina hjá vanliga løntakaranum at gera. Hesi viðurskifti eiga tí beinleiðis at vera javnaðarmál burturav. Tí var tað eisini, at flokkurin longu 15. januar í 2001 legði eitt uppskot um Marknaðarføringslóg og eitt uppskot um Brúkara­ kærunevnd fyri tingið. Hesi uppskot høvdu greiðar ásetingar um sjálv­ støðuga brúkaranevnd og sjálvstøðugt brúkaraumboð við veruligum myndug­ leika. Somuleiðis innihelt okkara uppskot um Marknaðarføringslóg greiðar reglur um endur­ gjald, rættarbann og aðrar beinleiðis revsingar. Tíverri eydnaðist tað tá Fólkaflokkinum, Tjóð­ veldisflokkinum og Sjálv­ stýrisflokkinum at beina fyri brúkarakærunevndini. Í álitinum frá vinnunevnd­ ini, sum varð lagt fram í februar 2002, mæltu hesir tríggir flokkar beinleiðis til at fella uppskotið. Grund­ gevingin frá Fólkaflokk­ inum og Sjálvstýrisflokk­ inum var, at landsstýris­ maðurin hevði sett eina nevnd at endurskoða kapp­ ingarlógina. Tjóðveldis­ flokkurin hevði eina meira nationalistiska undanførslu um yvirtøkur og annað. Málið varð felt við 18 atkvøðum ímóti 8 Hesaferð skal tað ikki aftur eydnast at beina fyri brúkaramyndugleikanum. Hesum hevur Javnaðar­ flokkurin skyldu at syrgja fyri. viðmerkingar Ikki eisini tú, Jørgin! Ein má sterkt umhugsa at fara upp í landspolitikk, nú nógvar atkvøður ganga leysar! Dagur og Vika týskvøldið 11/9 má sigast at verða søguligt. Vit vóru vitni til, at nýggi formaður Fólkafloksins hálvgum avreiddi flogvøllin í Vágum til Havnarmenn; Latið okkum fyrst útbyggja í Vágum, síðani byggja vit ein afturat, var kenslan, vágafólk og onnur sótu eftir við, tá ið Jørgin hevði sagt sítt. Tá sjálvt vágatingmenn byrja at lora, tá í stór kanning/frágreiðing sigur, at tað sera er ivasamt um til ber at gera so frægt sum ein 1800 metra langan vøll á Glyvursnesi, muga vit skriða okkum í nakkanum. Her vesturi muga ganga nakrar atkvøður leysar, í øllum føri allar tær í Sørvági, ið bara velja Jørgin, tí hann er sørvingur. Væl vitandi, at 50.000 fólk ikki kunna hava meira enn ein flogvøll opnan er tað greitt, at tá ein fyrst er opnaður á t. d. Glyvursnesi, kann ein ikki standa hálv opin aðrastaðni. Tað er jú alt ov dýrt. Hví lesa tit á Vinnuvitan, Bjarni Djurholm, Poul Michelsen (var tað ikki hann, ið brúkti nógvar pengar sum borgarstjóri í Havn til kanningar við ongum úrsliti orsaka av mjørka?) ella onkur annar av hesum møsnarunum við ongum jørðforbindilsi, ikki hesa kanning/frágreiðing? Tit hava kanska lisið hana, men lopið tað týdningarmesta um? Hví ikki halda seg til veruleikan? Øll, ið vilja vita tað, vita, at ringasta mjørkahol í Føroyum er Glyvursnes. Fyri nøkrum árum síðan segði ein vitapassari, ið arbeiddi á Boruni mær, at teir sóu ikki land í nærum 5 (fimm) vikur á Glyvursnesi, meðan tað mestsum hvønn dag var klárt har úti. Og eg veit, at hesin maður eisini hevur fortalt Bjarna Djurholm hetta, tá Bjarni hevur verið túr í Nólsoy. Eg minnist eisini, at Henrik Old hevur nevnt júst hetta tíðarskeiðið á tingsins røðarapalli, tí ikki sást land frá Smyrli, tá komið var norður móti Havnarlandinum. Og eg havi sjálvur verið í Nólsoy fleiri samanhangandi dagar tey seinastu 21 árini og sæð inná mjørkan, dag út og dag inn. Vit fara í gongd við at útbyggja her vesturi, vónandi til 1800 metur, soleiðis er veruleikin. So nú skula tit øll, ið siga nakað annað, halda munn um nýggjan flogvøll í nøkur ár. Og eftir at útgerð er uppsett á nøkrum støðum í landinum at kanna sýni og hevur samlað dáta inn gjøgnum 3­5 ár, eri eg, eins og hini, sum fyrihalda seg til veruleikan, vísur í, at Glyvursnes aldri verður tikið upp á tunguna aftur sum eitt alternativt! Í øllum førum ikki fyrr enn tað er fullkomiliga forsvarligt hjá einum blindum at stýra og lenda einum flogfari. Og 2700­3000 metur? So verður tað í undanbrekku ella mótbrekku, tí ikki kann vøllur á Glyvursnesi vera longri enn hasar 1800 metrarnar uttan hann skráar, ella brúktar verða minst 2 milliardir bara til at spreingja Glyvursnes slætt við. Lesi bara kanningina/frágreiðingina hjá Asplan. Og mjørkin? Hann er, sum vant, mestur á Glyvursnesi, bæði á lágum vesturættunum og eysturættunum! Tað er bara at hyggja, tá trupulleikar eru við honum í Vágum. Tá er hann sum oftast verri og í longri tíð á Glyvursnesi. Góði Jørgin systkinabarnið; royn og fá eitt valdømi til komandi val, um tú vil verða afturvaldur, tí atkvøðurnar fækkast við hetta lag! Tað sum líktiskt einum sjálvkravdum sólkongi fyri sløkum fýra árum síðani er nú mest átøkt einum politiskum brennivargi. Hetta er ikki ókent fyri­ brigdi, táið niðurteljingin er byrjað. At menn taka alla skipanina við sær í fallinum. Sambært Sosiali­ num reikar Eidesgaard runt í norðurhøvum í løtuni, og leitar eftir sær sjálvum, ella flokkinum, sum hann eina­ ferð var formaður fyri. Har eru lætnir so nógvir fólka­ floksbollar og stúgvingur í soðið, í verandi valskeiði, at tað tynnist ikki aftur. Helst skal útsøgn hansara skiljast soleiðis, at hann er komin í eina politiska sam­ leikakreppu. Soleingi hendan krisan stendur uppá, er ikki ráðiligt, at hann umboðar føroysk sam­ felags áhugamál. Tað er staðiliga prógvað fleiri ferðir meðan hetta fólka­ flokslandsstýrið hevur sitið undir hansara pseudo­ leiðslu. Maðurin skrivar undir alt sum fyri hondina rekur. Treytaleyst. Krøv og sam­ ráðingartreysti er ein bygd í Sibiria. Uttanríkispolit­ iska heimildarlógin og yvirtøkulógin eru bestu dømini. Fogh og Møller smoygdu hendan nýkolo­ nialistiska hamin niður yvir herðar hansara sum eitt endaligt danskt kon­ sept. Tað var ikki so frætt at blóðið ornaði. Heldur ikki táið teir vendu honum á gáttini í stjórnarbygning­ inum á Sláturhólmanum á sinni, tí at endurskipaði valdsleistur teirra mótvegis Føroyum ikki var liðugt snikkaður til, til undirrit­ ingar. Grønlandssáttmálin, eitt samankók av tí sum longu var galdandi ímillum londini frammanundan, ­ ein tóm media stand­up comedy. Íslandssáttmálin er annað dømið. Ein kladda sum lá úti í Tinga­ nesi á vári 2004. Arvur eftir fullveldislandsstýrið. Skrivað var undir í óðum verkum, hóast politiska inkubatiónstíðin ikki var gingin, og skilið er hareftir. Napoléon tapti slagi við Waterloo orsakað av darvandi gylliniæðrum – hæmorroidum – hann fekk ikki sitið á rossinum. Eidesgaard er farin at líkjast eini endurtøku av hesi tragediuni. Táið føroyingar fóru undir at leggja kolvetnis­ viðurskiftini í lóg, gjørdist bryggjukanturin eitt høvuðstema. Meiningarnar vóru ymiskar. Marknaðar­ kreftir versus protektion­ ismu. Skuldi kolvetni verið undir Føroyum, so stendur í hvussu er tað eftir, at júst hendan ásetingin kundi verið brúkt sum trumfur í eini samráðing við kon­ sessiónshavararnar í før­ oyskum øki. Tvs,. at ynsktu oljufeløgini fram­ leiðsluna í land aðrar staðir, eitt nú í Sullom Voe, so mátti nýtt samráðingar­ umfar til, um føroyska partin av ágóðanum. Tey kendu fyritreytirnar táið loyvið varð latið, tí hevði tað neyvan komið óvart á hesar internationalu olju­ risarnar, at matrikulhavarin og lóggevarin á økinum, tók málið uppaftur, um fyritreytirnar broyttust munandi, sum í hesum førinum við bryggjukanti­ num. Nú er løgmaður aftur volaður. Suðuri í Hjalt­ landi. Sjálvt um hann sat við kleyvar frúgv í hondini. Teir hava hildið honum til, á eini Energy from the Edge ráðstevnu. Hann hevur virkað sum eitt slag av stuntmanni, skilst. Virkaði hann sum slíkur vegna seg sjálvan ella fyri Javnaðarflokkin, so var tað sínar sakir, trupulleikin er bara, at hann gøllheldur áhugamálini hjá eini heilari tjóð, táið hann ferðast kring heimin í leitanini eftir sínum egna politiska identiteti. Nú hevur hann vegna Føroya Landsstýri lovað hjaltlendingum høgt og heilagt, at komandi kol­ vetnisframleiðslan undan Føroyum skal í land í Sullom Voe. Sagt á eini vísindaligari kongres, tá bindur borðið. Í hvussu er soleingi viðkomandi situr sum kolonibestýrari í landi­ num. Okkara spurningur er, hvør ið hevur blá­ stemplað hendan nýggja politikkin. Hevur hann politiskan dekning í Fólka­ og Sambandsflokkinum fyri hesi nýggju leið and­ vegis føroysku kolvetnis­ lógini? Vórðu Kaj Leo og serliga Jørgen tiknir í eið, áðrenn hann slepti sær av við ein hin besta samráð­ ingartrumfin føroyingar hava í mun til professio­ nellu oljufeløgini, sum virka í okkara øki? Hitt hugskotið, um at brúka tíggjund av kolvetnis­ ágóðanum til gransking í varandi orku er skilagott, men hví gleppur hetta manni av munni uttan­ lands, uttan nakra sum helst viðgerð í politisku skipanini í forhond? Nú Jóannes Eidesgaard er farin at spæla hazard við føroysku tjóðarvirðunum, er tíðin komin, at onkur intervenerar. Maðurin má setast frá valdinum skjótast gjørligt, áðrenn húsini brenna, og login stendur í loft, eins og úr stóru skor­ steinunum í Sullom Voe. Kanska átti Løgtingið at sýtt honum útferðarloyvi higani og til valskeiðar enda, bara fyri at eitthvørt skal vera at brúka valdið til, eftir at Fólkafloks­ regime undir hansara leiðslu umsíður fer til hús, seinast 19. januar 2008. Vit hava í hvussu er ikki brúk fyri at hava ein desillusio­ neraðan politiskan brenni­ varg gangandi leysan, hvørki í Sullom Voe ella aðrar staðir uttanvert landoddarnar. Tíansheldur í Føroyum. Miðvágur NapolioN MagNusseN TórbjørN jacobseN Brennivargurin úr Sullom Voe Bjarni Djurholm sleppur ikki at avhøvda brúkaramyndugleikan løtingslimur www.john.fo johN johaNNesseN