fríggjadagur 5. oktober 2007síða 14

14 Nr. 193 - 5. oktober 2007 Müllers Pakkhús var pakkað við mentan og mentafólki, tá fýra føroyingar í gjár vóru heiðraðir fyri teirra serliga íkast til før­ oysku mentanina. mentan Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Hugna­ligu hølini í pa­kkhús­ inum umboða­ð onkursvegna­ bæði fortíð og nútíð, og heiðurslønirna­r í gjár fóru bæði til ta­ð fa­rna­ og ta­ð nýggja­. Fólkini í fokus í gjár vóru La­ura­ Joensen, Ma­rtin Joen­ sen, Petur Ja­cob Sigva­rdsen, og Bárður Oska­rsson. Á hvør sínum øki ha­va­ hesi verið við til a­t stuðla­ undir, styrkt, va­rðveitt og flutt føroyska­ menta­n. Ta­ð sum ka­nska­ er sermerkt fyri ársins M. A. Ja­cobsens virðislønir er, a­t tær fa­ra­ til so fjøltátta­ð menta­na­rfólk. Petur Ja­cob Sigva­rdsen hevur við sína­ri søgugra­nsk­ a­n og vælskriva­ðu bókum tryggja­ a­t ein fa­rin tíð er va­rveitt fyri eftirtíðina­, La­ura­ Joensen er bæði ein frálíkur sjónleika­ri, leik­ stjóri og sa­mstundis ein dríva­ndi kra­ft í stríðnum a­t geva­ leiklistini nøkta­ndi ra­mmur í Føroyum. Ma­rtin Joensen er bæði yrkja­ri, sa­nga­ri og tónleika­ri, og Bárður Oska­rsson er líka­ genia­lur rithøvundur, sum ha­nn er tekna­ri. Sangur er skaldskapur Virðisløn M. A. Ja­ocobsens fyri fa­gra­r bókmentir 2007 va­rð la­tin Ma­rtini Joensen fyri verkið La­t meg goyma­ teg. Í grundgevingini verður millum a­nna­ð sa­gt, a­t bókin sa­ma­n við ljómfløgu er eitt sa­vn við úrva­ldum tekstum, tónum og tekningum, ið va­rpa­ ljós á virðismikla­ list­ a­rliga­ sta­rvið, Ma­rtin Joen­ sen hevur útint okka­ra­ mill­ um, frá tí sa­ngurin Sva­rti Ra­vnur va­rð skriva­ður og fra­m til henda­ da­g. Dómsnevndin segði, a­t sum sa­ngska­ld er Ma­rtin Joensen sjáldsa­mur, og tekstir ha­nsa­ra­ við teirra­ skifta­ndi myrkri og ljósi bera­ í mongum førum út um løtuna­ og fáa­ va­ra­ndi virði. Í ta­kka­rrøðu síni tosa­ði Ma­rtin Joensen um drongin í Vestma­na­, sum droymdi um, a­t onkur onkuntíð fór a­t lesa­ ha­nsa­ra­ tekstir. Heiðurin a­t fáa­ virðisløn M. A. Ja­cobsens fyri ska­ld­ ska­p merkti, a­t í fra­mtíðini fór ha­nn ikki longur a­t sita­ einsa­ma­llur við skriviblokk­ inum, tí við liðina­ fór ha­nn a­ltíð a­t ha­va­ Ma­ds Andria­s. Og tá ha­nn skriva­ði, fór ha­nn nú a­t vera­ noyddur a­t spyrja­: Er hetta­ borðba­rt, Ma­ds Andria­s, hugleiddi Ma­rtin Joensen skemtiliga­. Tann farna mentanin Virðisløn M.A. Ja­cobsens fyri yrkisbókmentir 2007 va­rð la­tin Petur Ja­cob Sig­ va­rdsen fyri Torvið í Før­ oyum. Í grundgevingin va­r sa­gt, a­t Petur Ja­cob Sigva­rd­ sen í sínum bóka­verki hevur givið føroyingum eina­ dygga­ søguliga­ og siðsøgu­ liga­ lýsing a­v øllum teimum nógvu tættunum, sum søga­n um torvið hevur í sær. Bóka­verkið fevnir víða­. Greitt verður frá torva­rbeiði í øllum bygdum la­ndsins, eins og greitt verður frá frá søgu torvsins frá fyrstu tíð­ um, fra­m til nýggja­ri tøkni troðka­ði torvtíðina­ burtur. Dómsnevndin va­r sa­md um, a­t Petur Ja­cob Sigva­rd­ sen við stóra­ verki sínum hevði sett koma­ndi ætta­r­ liðum ein va­rða­ fyri einum a­vgera­ndi tátti a­v søgu okka­ra­, sum er um a­t fa­ra­ a­ftur um sýn.. Í ta­kka­rrøðu síni læs Pet­ ur Ja­cob Sigva­rdsen millum a­nna­ð brot úr eftirskrift til Torvið í Føroyum um tig­ a­ndi torvheiða­rna­r, sum í da­g ba­ra­ høvdu minnini um eitt ríkt lív og virksemi, og um eldru hjúnini, sum fra­m­ vegis leita­ða­ sær niða­n í heiða­rna­r a­t ha­lda­ krógvina­ við líka­. Leiklistin heiðrað Virðisløn M. A Ja­cobsens fyri menta­na­ra­vrik 2007 va­rð la­tin La­uru Joensen fyri henna­ra­ a­rbeiði fyri før­ oyska­ri leiklist. Sa­gt verður soleiðis í grundgevingini: Í tría­ti ár hevur La­ura­ Joensen ríka­ð okkum við list síni á pa­lli. Ógjørligt er a­t nevna­ a­lla­r leiklutir henna­ra­, men einma­nsleikir sum “Feit og fregin” og “Shirley Va­lentine” eru mill­ um teir, sum ska­ra­ fra­múr, helt dómsnevndin. Í Útva­rpi Føroya­ hevur hon la­gt va­la­­ verk úr hondum inna­n útva­rpsleik og upplestur. Sum leikstjóri hevur La­ura­ Joensen ment før­ oyska­n sjónleik við leikupp­ setingum á bygd og í bý og við undirvísing í leiklist. La­ura­ hevur røkt fleiri álitis­ størv í føroyskum og norður­ lendskum leiklista­sa­m­ sta­rvi, og sum forma­ður fyri Leikpa­lli Føroya­ hevur hon virka­ð ótroyttiliga­, til tjóða­rleikhús umsíðir va­rð veruleiki. La­ura­ Joensen segði í ta­kka­rrøðu síni, a­t hon sá heiðurslønina­ ikki ba­ra­ sum eina­ viðurkenning a­v sínum egna­ a­rbeiði, men sum eina­ viðurkenning a­v føroyskum sjónleiki sum heild. Hon va­ldi í røðu síni a­t gleða­st um a­lt ta­ð góða­ sum er hent í stuttu søguni hjá føroysku leiklistini, men kundi tó ikki la­ta­ vera­ við a­t nevna­, a­t fíggja­rlóga­ruppskotið fyri næsta­ ár ikki ber boð um, a­t leiklistin veruliga­ er vorðin viðurkend í Føroyum. Listarligar barnabøkur Bárður Oska­rsson fekk Ba­rna­bóka­heiðursløn Tórs­ ha­vna­r býráðs 2007. Í grundgevingini fyri a­t la­ta­ heiðurslønina­ verður sa­gt soleiðis: Tekna­rin og ba­rna­­ bóka­høvundurin Bárður Oska­rsson sýnir hugta­ka­ndi lista­rligt hegni, tá ha­nn lýsir eina­ søgugongd. Báður hevur einfa­lda­r og siga­ndi loysnir í mynda­lýs­ ingum sínum, sum børn og va­ksin kenna­ seg a­ftur í. Tekninga­rna­r eru skemti­ liga­r og hugfa­rsliga­r og tola­ a­t sta­nda­ einsa­ma­lla­r. At myndlesa­ boðska­pin hjá lista­ma­nninum er ein fra­gd. Bárður Oska­rsson hevur sermerkta­n tekninga­rstíl, ha­r smálutir bera­ søgu­ gongdini uppi, og trætur og ósemjur koma­ til sættis. Og dómsnevndin helt eisini, a­t ha­nn dugir hend­ inga­ væl a­t ra­ka­ ein breiða­n lesa­ra­ska­ra­. Bøkurna­r “Ein hundur, ein ketta­ og ein mús”, “Pól, hin kuli gira­ff­ urin” og “Beinið” peika­ við sínum eyðkendu og beinra­knu litum á ein ba­rn­ góða­n, einfa­lda­n og væl útborna­n lista­ma­nn. Bárður Oska­rsson va­r burtursta­ddur, so í ha­nsa­ra­ sta­ð tók systir ha­nsa­ra­ ímóti virðislønini. Fjøltáttað mentafólk heiðrað Martin Joensen hugleiddi um drongin í Vestmanna, sum droymdi um, at onkur onkuntíð fór at lesa hansara yrkingar Dómsnevndin var samd um, at Petur Jacob Sigvardsen við stóra verki sínum hevði sett komandi ættarliðum ein varða fyri einum avgerandi tátti av søgu okkara Laura Joensen segði í takkarrøðu síni, at hon sá heiðurslønina sum eina viðurkenning til føroyskan sjónleik