fríggjadagur 2. november 2007síða 9

9 tíðindi Nr. 213 - 2. november 2007 Danir gera seg til at fara á val um knappar tvær vikur. Hóast flokkarnir brúka nógvan pening og orku uppá valstríðið, er tað veruliga politiska innihaldið torført at fáa eyga á. Fleiri eygleiðarar meta, at valstríðið druknar í spinni, taktikki og persónsfiksering Fólkatingsval 2007 Stefan í Skorini Valstríðið til fólkatingsvalið 2007 hevur nú meira enn eina viku á baki. Fjølmiðl­ arnir eru á tremur við tilfari um politisku flokkarnar og ikki minst við teimum sen­ tralu persónunum, ið mynda valstríðið. Hóast politikarar ongantíð áður hava havt so góðar møguleikar at náa veljaran við sínum boðskapi, snýr valstríðið seg ikki serliga nógv um innihaldið í teim­ um avbjóðingum, ið standa fyri framman í tí danska samfelagnum. Til dømis steðgar vantandi arbeiðs­ megi vøkstrinum í vinnulív­ inum, og heilsuverkið stend­ ur fyri stórum broytingum. Hvussu hesir trupulleikar skulu loysast, hoyra vit tó ikki so nógv um. Formur kontra innihald Millum tveir triðingar og helvtin av tí samlaðu jour­ nalistisku viðgerðini av danska valstríðnum fer at snúgva seg um spinn, pro­ sessir og persónar. Tað sigur Klaus Kjøller, kommunika­ tiónsgranskari á Køben­ havns Universitet, við Politiken mikudagin 31. oktober. Hetta ber boð um, at fjøl­ miðlarnir eru farnir at satsa meira uppá tað strategiska og taktiska spælið, ið fer fram handan leiktjøldini á politiska pallinum, heldur enn at viðgera substansin í teimum politisku stórmál­ um, ið politikarar skulu taka støðu til eftir valið. Klaus Kjøller greiðir frá, at spurningurin um, hvørji samfelagsmál skulu priori­ terast, og hvussu tey skulu loysast, fyllir alt minni í fjølmiðlunum. Hvussu polit­ ikararnir standa seg í kjak­ inum fær hinvegin meira pláss. Politiskir kommen­ tatorar í miðdeplinum Seinastu tíggju árini er talið av politiskum kommentator­ um í fjølmiðlunum økt, og teir fáa eisini meira senditíð í loftmiðlunum og størri teigapláss í bløðunum. Hetta merkir, at teir polit­ isku viðmerkjararnir, sum í fjølmiðlunum gera viðmerk­ ingar til valstríðið og dags­ formin hjá teimum ymsu flokkunum, fáa ein størri leiklut enn áður, og teir kunnu beinleiðis ávirka gongdina í valstríðnum. Teir politisku viðmerkjar­ arnir átaka sær leiklutin at útleggja boðskapin hjá politikarunum, og soleiðis eru teir við til at ávirka, hvussu veljarin uppfatar tey ymsu signalini, ið valevni og politikarar senda út. Teir kunnu í summum førum vera munurin á succés og fiasko. Tí eru hesir viðmerkjarar í dag ein týdningarmikil faktorur í øllum valstríð­ num. Og tað eru politikar­ arnir fullgreiðir yvir. Viðmerkjararnir, sum m.a. eru Hans Engell frá Ekstrablaðnum og Henrik Qvortrup frá Se og Hør, gerast týdningarmiklir leik­ arar í politiska sjónleikinum, tá teir verða bidnir um at tulka og útleggja tær ymsu útmeldingarnar frá politik­ arunum. Og hetta er eitt rák, ið vindur alsamt meira uppá seg. Veljarin fær við øðrum orðum meira at vita um formin av kjakinum enn um tað politiska innihaldið, og tí gerst tað strategiska spæl­ ið enn meira týdningarmikið í eygum veljarans. ­ Tá teir eru best, dis­ sekera teir ta politisku pro­ sessina og tað taktiska spæl­ ið, men teir geva ikki tí politiska substansinum nak­ að. Hóast hetta hevur man eina fatan av, at hesir við­ merkjarar eru politisk orakk­ ul, sigur Stig Hjarvard, val­ granskari við Politiken. Kend andlit Eitt annað, sum eisini eyð­ kennir tann danska valdyst­ in, er talið av kendum per­ sónum, ið nú stilla upp til fólkatingið. Ny Alliance hjá Naser Khader hevur fleiri persónar, ið hava gjørt vart við seg á øðrum økjum, áðrenn teir stillaðu upp. T.d. kunnu nevnast aðal­ skrivarin í Danska Reyða Krossi, Jørgen Poulsen, fyrrverandi stjórin í Ráð­ num fyri størri Ferðslutrygd, Réné La Cour Sell, og fyrr­ verandi stjórin í hoyritóls­ fyritøkuni Oticon, Lars Kolind. Hesir stilla allir upp fyri Ny Alliance. Har­ umframt eru fleiri fyrrver­ andi sjónvarps­vertir og journalistar eisini á val­ plakatunum. Trupulleikin er, at allir flokkarnir fylkjast á miðjuni í tí politiska spektrinum, og tað merkir, at eitt kent andlit kann vera við til at profilera flokkin í einum meldri av politikarum, sum allir líkj­ ast meira ella minni, hóast floksliturin ikki er tann sami. ­ Tá politisku hugsjónir­ nar verða tveittar fyri borð, verður man noyddur at selja politikkin við kendum and­ litum, sigur Hans Engell, fyrrverandi blaðstjóri á Ekstrablaðnum við Politik­ en. Engell vísir á, at teir flestu flokkarnir hava plaser­ að seg mitt í veljaraskaran og eru meira ella minni samdir um nógv av teimum stóru málunum so sum skattasteðgin, 24­ára regl­ una, ES­reformar, veður­ lagsbroytingar og annað, og tí gerst tað torførari hjá velj­ aranum at síggja munir í grundsjónarmiðunum hjá flokkunum. Politikarar sjálvir skyldina Ein av orsøkunum til at val­ stríðið í Danmark nú mest snýr seg um at hava teir dugnaligastu spunasmiðir­ nar og teir bestu samskiftis­ ráðgevararnar, heldur enn at fortelja veljarunum um, hvørjar politiskar visjónir politikararnir hava er, at flokkarnir eru farnir at líkj­ ast hvørjum øðrum alt meira. ­ Politikararnir hava sjálv­ ir skyldin av, at tað politiska spælið er farið at fylla meira og meira í fjølmiðlun­ um. Í dag líkjast valskráirnar nevniliga hvørjum øðrum so nógv, at flokkarnir eru noyddir at skilja seg burtur úr mongdini á onkran hátt. Tí spæla teir við uppá treyt­ irnar hjá teimum politisku viðmerkjarunum (sum ana­ lysera og útleggja tað takt­ iska spælið í valdystinum, blm.) og royna at ávirka við­ merkjararnar við sínum egnu analysum av gongdini í valdystinum, sigur Mie Femø Nielsen, lektari á Københavns Universitet, við Politiken. Tað næsta verður kanska, at valstríðið verður varpað út sum ein fótbóltsdystur í Parkini, heldur Mie Femø Nielsen speiskliga fyri. Nú valdysturin er um at koma í hæddina, hevur omanfyrinevnda rák verið sera sjónligt, og vit skulu brynja okkum til ein val­ dyst, ið er eyðkendur av ein­ um flekkutum politiskum landslagi, har formurin mangan hevur størri týdning enn innihaldið. Miðflokkurin klárur til Fólkatingsvalið POlitikkUR Eirikur Lindenskov eirikur@sosialurin.fo Miðflokkurin stillar upp 10 valevni til Fólkatingsvalið 13. november. Teirra millum eru allir løgtingsmenn floksins, Jenis av Rana, Karsten Hansen og Bill Justinussen Listin er hesin: Arni Abrahamsen, 05.03.77, konsulentur, 666 Undir Gøtueiði Karsten Hansen, 18.08.44, løgtingsmaður, Víkavegur 32, 700 Klaksvík Egin Henriksen, 21.11.52, EDV programmør, Børkugøta 35, 100 Havnin Frank Jacobsen, f. 21.03.67, lesandi, Áargeil 13 A, 100 Havnin Mia av Kák Joensen, 04.02.57, lesandi, 380 Sørvágur Bill Justinussen, f. 27.08.63, løgtingsmaður, 625 Glyvrar Jaspur Langaard, 01.04.70, deildarleiðari, Gaddavegur 2, 655 Nes Charlotta á Váli Olsen, 01.06.54, pædagogur, í Svanga 1, 100 Havnin Hjørdis Háberg Petersen, 21.08.66, 410 Kollafjørður Jenis av Rana, 07.01.53, løgtingsmaður, Sóljugøta 10, 100 Havnin Jenis av Rana, floksformaður sigur, at eitt umboð fyri Miðflokkin fer at vera til arbeiðis í Fólkatinginum hvønn dag og ikki pendla ímillum og bara vera har, tá føroysk viðurskifti eru til viðgerðar. ­ Vit skulu eisini vera har, tá tær lógir, sum fyrr ella seinni enda á løgtingsborði verða evnaðar til av døn­ um. Bert við at verða við frá byrjan, hava vit møguleika at ávirka hesar lógir og seta føroysk fingramerki á tær, sigur Jenis av Rana. ­ Harumfram skal Miðflokkurin vera eitt einastand­ andi umboð at senda dønum á Fólkating, sum kann bera fram ein øðrvísi boðskap um týdningin av at grunda sín politikk og sítt samfelag, sína nútíð og sína framtíð á virði, sum ikki kunnu svíkja – sum er grund­ Politiska innihaldið horvið úr danska valstríðnum Flakafólk meiri stuðul Í Íslandi hevur stjórnin lagt uppskot fyri Altingið um eykajáttan til teirra, sum missa arbeiðstíð á fiskavirkjum, tí toskakvotan er skerd ein triðing. Eftir uppskotinum er ætlanin at rinda 77 mió. íslendskar krónur í stuðuli í ár og 140 mió. krónur næsta ár. Tað verður gjørt við at broyta skipanina, sum ásetir, hvussu leingi fólk á fiskavirkjum kunnu fáa stuðul vegna arbeiðsloysi. Uppskotið er eitt av fleiri, sum skulu avmarka ávirkanina av skerdu kvotuni. + mynd av flakafólki Hans Engell er ein av teimum viðmerkjarunum, ið analyserar og útleggur tað danska valstríðið. Fleiri eygleiðarar meta, at valdysturin er um at drukna í spinni, taktikki og persónsfiksering