fríggjadagur 2. november 2007síða 25

25 Nr. 213 - 2. november 2007 Stutt Sagt Táragass eftir studentum Løgreglan í Venesuela brúkti táragass og vatnkan­ ónir, tá fleiri fleiri túsund studentar gingu mótmælis­ gongu ímóti politikkinum hjá Hugo Chavez, forseta. Løgreglumenninir skutu eisini við gummikúlum. Studentarnir eru serliga misnøgdir við eitt uppskot hjá forsetanum at broyta venesuelsku grundlógina. Eftir uppskotinum verður einki mark fyri, hvussu ofta ein forseti kann velj­ ast aftur. Chavez sigur, at fólkaatkvøða verður um broytingina í næsta mán­ að, men studentarnir vilja hava betri stundir til at viðgera uppskotið. Ávarar Evropa Forsetin í Iran, Mahmoud Ahmadinejad, ávarar nú tey stóru londini í Evropa ímóti at taka undir við amerikonsku stjórnini og hennara fíggindaliga ágangi ímóti Iran, sum tik­ ið verður til. Ahmadinejad sigur, at Iran heldur eyga við, hvat Evropa ger, og at hann ávarar tey evro­ peisku londini ímóti at fremja nøkur tiltøk ímóti landinum. Forsetin sigur, at koma nøkur ágangandi tiltøk úr Evropa, fara iran­ ar at hava tað í huga tann dagin, teir fara at svara aftur. Chrysler sendir 10.000 til hús Amerikanska bilverk­ smiðjan Chrysler kunn­ gjørdi í gjár, at hon ætlar at siga 10.000 fólkum úr starvi næsta ár afturat teimum 13.000, sum fyrr hava fingið fráboðan um uppsøgn. Fyritøkan sigur, at sølan í ár er á einari leið, men at roknað verður við minni sølu næsta ár. Fyri einum ári síðani keypti amerikanska íløgu­ fyritøkan Ceberus 80 pros­ ent av partabrøvunum í Chrysler, og fyritøkan ásannar, at útlitini eru versnað nógv hetta árið. SAMBAND árNi joeNSeN fArtekSt@MAil.Dk -Vit iðra okkum ikki um tað, sum vit gjørdu hendan dagin, tí tað ráddi um at fáa enda á krígnum (Manningin á „Enola Gay“) útlond Í Bretlandi eins og á okkara leiðum er tað siður, at fólk, sum fylla 100, fáa eina heilsan frá landsins ovasta myndugleika, og Peggy McAlpine fekk eisini eina heilsan frá Elisabeth drotn­ ing á 100 ára degnum. Men Peggy vildi hava meiri burt­ ur úr degnum, so hon gjørdi av at leypa út av einum 762 metrar høgum fjalli á Kýp­ ros saman við einum hjálp­ armanni undir einum sonevndum paraglider­ skíggja. Nú kemur hon í metbókina hjá Guiness, tí hon er heimsins elsta kvinna, sum hevur roynt slíkt. Peggy hevur longu sagt, at hon er til reiðar at leypa eina ferð afturat. Kanningar hjá Reyða Krossi vísa, at tey flestu børnini, sum skuldu flytast úr Tjad til Evropa, hava minst annað av foreldrunum á lívi Myndugleikarnir í Tjad hava skuldsett seks franskar og sjey spanskar ríkisborg­ arar fyri at hava havt ætlanir um at burturflyta 106 børn til Evropa. Børnini skuldu við einum sponskum flog­ fari til Fraklands, men myndugleikarnir fingu snev­ ilin av ætlanini og steðgaðu flogfarinum í síðstu løtu. Seks av teimum skuld­ settu arbeiða hjá franska hjálparfelagsskapinum Zoes Ark, og tey hava greitt tjadsku myndugleikunum frá, at børnini eru foreldra­ leys og úr ófriðarliga sud­ anska landspartinum Dar­ fur. Men kanningar hjá Reyða Krossi hava avdúkað, at 91 av børnunum hava minst annað av foreldrunum á lívi, og at tey flestu børn­ ini eru úr Tjad og ikki úr Sudan. Ein trupulleiki er, at nógv av børnunum eru so smá, at tey duga ikki at siga, hvar tey búgva. Forsetin í Tjad, Idriss Deby, hevur sagt, at tey, sum ætlaðu at flyta børnini av landinum, verða revsað. Hann hevur tó bent á, at tríggir franskir blaðmenn, sum vórðu tiknir saman við hinum, kunnu sleppa til Fraklands, og at flogternur­ nar á spanska flogfarinum eisini kunnu sleppa til hús. Børnini eru ikki for- eldraleys Paul Warfield Tib­ bets Jr., sum var flogskipari á flog­ farinum, sum slepti kjarnorkubumbuni niður yvir Hiroshima, er deyður Eftir egnum ynski fær tann 92 ára gamli fyrrverandi flogskiparin hvørki grøv ella gravstein, tí hann bar ótta fyri, at fólk, sum eru ímóti kjarnorkuvápnum, skuldu gera seg inn á grøv hansara. Paul Warfield Tibbets Jr. skrivaði navn sítt í heims­ søguna tann 6. august í 1945, tí hann var flogskipari á amerikanska flogfarinum „Enola Gay“, sum hendan dagin slepti einari kjarn­ orkubumbu niður yvir jap­ anska býin Hiroshima. ­ Tá eg fekk uppgávuna, visti eg, at hetta fór at verða ein kensluborin dagur, men vit noyddust at leggja kensl­ urnar til viks. Eg eri ikki stoltur av at hava verið 80.000 fólkum at bana, men eg eri stoltur av, at alt gekk, sum tað skuldi, segði Tib­ bets í einari blaðsamrøðu í 1975. Hiroshima­bumban drap 80.000 fólk, men umleið 60.000 onnur doyðu seinni av bumbuni, sigur BBC. Hiroshima-flogskiparin deyður Fleiri hundrað fólk í Tjad mótmæltu í gjár ætlanini at flyta børn til Evropa Paul Warfield Tibbets Jr. nevndi flogfar sítt „Enola Gay“ eftir mammuni, sum fekk hann at læra til flogskipara Fylti 100 og setti heimsmet