mikudagur 14. november 2007síða 21

Nr. 221 - 14. november 2007 21 tíðindi Kvinnurnar fingu eitt betri fólkatingsval enn seinast. 21,8 prosent av valdu eina kvinnu, í mun til 16, 6 prosent seinast. Nú er upp til flokkarnar at koyra sterkastu kvinnurnar fram, so 10 kvinnur verða valdar á ting longu í januar AnAlysA Rigmor Dam Rigmor@sosialurin.fo Tær 34 kvinnurnar, sum bjóð­að­u seg fram á fólka­ tingsvalinum týsdagin, fingu tilsamans 21,8 pro­ sent av persónligu atkvøð­­ unum, í mun til 16,6 prosent seinasta fólkatingsval. Einu løtuna benda nógv annars á, at mongu átøkini til frama fyri at fáa fleiri kvinnur upp í politikk vóru miseydnað­. Hetta var eftir at veljarakanningin, sum Fynd gjørdi fyri Sosialin sunnudagin, vísti, at kvinn­ urnar fóru at fáa eitt lakari úrslit enn seinast, við­ bert 12,4 prosentum av atkvøð­­ unum. Møguliga hevð­i tað­ sína ávirkan, at døpru útlit­ ini fyri kvinnuligi valevnini vórð­u kunngjørd longu á middegi valdagin, so onkur kanska broytti meining sjálvan dagin og kortini valdi eina kvinnu. Av teimum 94 valevnu­ num, sum bjóð­að­u seg fram hesaferð­, vóru 34 kvinnur og 60 menn, ella 36 prosent kvinnur og 64 prosent menn. Kvinnuligt varaumboð Fyri kvinnuumboð­anina sum heild er tað­ hugaligt at síggja, at kvinnurnar liggja millum tey trý fremstu á list­ unum hjá øllum flokkum, burtursæð­ frá Sambands­ flokkinum og Mið­flokkin­ um. Eisini er tað­ vert at býta merki í, at næstvalda á Tjóð­veldislistanum er ein kvinna, Annita á Fríð­riks­ mørk, og letur hetta upp fyri, at kemur flokkurin í samgongu komandi valg, og Høgni Hoydal í lands­ stýrið­, fáa vit eitt kvinnuligt umboð­ á danating. Væl at merkja aftaná at Annita á Fríð­riksmørk hevur verið­ í barnsburð­arfarloyvi, nú hon er sett at eiga fyrst í mars. Sostatt hevð­i Sjúrð­ur Skaale tikið­ sætið­ fyrst, og aftaná skuldi borið­ til hjá henni at farið­ nið­ur á borg­ ina av og á. Kend andlit í topp Um hugt verð­ur eftir at­ kvøð­ubýtinum millum kvinnurnar, sæst, at Helena Dam á Neystabø úr Javn­ að­arflokkinum fekk flestar atkvøð­ur, 784. Annita á Fríð­riksmørk úr Tjóð­veldi fekk næstflestar, 625, og Annika Olsen úr Fólka­ flokkinum trið­flestar, 535. Hesar tríggjar hava allar drúgvar royndir í politikki, eru kendar og hava bjóð­að­ seg fram fleiri ferð­ir. Hetta kanska kann vera vert hjá øð­rum kvinnum at leggja sær í geyma – at tær skulu ikki geva upp, men halda seg framat. Í mun til síð­sta fólkatingsval fór Helena Dam á Neystabø nakað­ aftur, úr 1119 persónligum atkvøð­um, með­an Annita á Fríð­riksmørk fór fram, úr 445 persónligum atkvøð­um. Stóra hálið­ gjørdi Annika Olsen, sum fór úr 190 at­ kvøð­um og upp í 535. Nummar fýra á toplistanum yvir kvinnurnar er eitt nýtt andlit í valhøpi, Bjørt Sam­ uelsen, sum fekk heilar 336 atkvøð­ur. Kvinnur ella neyt Her á Sosialinum og á Rás 2 gjørdu vit nógv burtur úr fólkatingsvalinum, bæð­i undan valinum og sjálvan valdagin. Eitt afturvendandi evni í hesum sambandi var laka kvinnuumboð­anin í politikki. Her var fleiri ferð­­ ir ført fram, at mongu kvinn­ urnar, sum kortini ikki sleppa/vilja framat, bara virka sum atkvøð­uneyt og verð­a ikki valdar. Onki endamál er við­ at hava javn­ støð­u á listunum, um ovastu leið­slurnar í flokkunum hava ikki dirvi til at skera ígjøgnum og velja eina ella heilt fáar kvinnur burtur úr rúgvuni og rað­festa tær fram um onnur og að­rar. Eitt nú kundu vit nú ímynda okkum, at teir stóru flokkarnir til komandi valg koyrdu tær kvinnur fram, sum hava ein reellan møgu­ leika fyri at verð­a valdar. Og her áttu flokkarnir eisini at hugsað­ um at fingið­ sterk­ ar kvinnur, sum bæð­i um­ boð­a Suð­urstreym og rest­ ina av landinum, tí hesir veljarar kunnu hugsast at vera ymiskir. Fleiri í at velja Um vit hyggja eftir úrslitin­ um frá fólkatingsvalinum týsdagin, eru nógvar, sum høvdu havt ein góð­an møgu­ leika fyri at verið­ valdar á ting vórð­u tær koyrdar sjón­ liga og málrættað­ fram. Vit nevna Anniku Olsen, Ingvør Nolsøe, Helenu Dam á Neystabø, Eyð­gunn Samuel­ sen, Kirstin Strøm Bech, Annitu á Fríð­riksmørk, Bjørt Samuelsen, Bergtóru H. Joensen og Heidi Peter­ sen. Í mun til Sjálvstýris­ flokkin er støð­an eitt sindur ógreið­, av tí at formað­urin ikki stillað­i upp til fólka­ tingsvalið­. Men har er so ein uppløgd kvinna, roynd og kend, sum er sjálvsagt eigur at verð­a førd fram, nevniliga Rúna Sivertsen. Millum potentiellu kvinnur­ nar er Suð­urstreymur yvir­ umboð­að­, men hetta er tó ikki so løgið­, tí sum øllum kunnugt, er tað­ at fáa kvinn­ ur at gera seg galdandi í traditionelt mannligum størvum og sessum, serliga torført í traditionelt patria­ kalskum umhvørvum, sum til dømis úti á smáplássun­ um. Tað­ hevur eisini verið­ eitt av argumentunum fyri einum valdømi, at møgu­ leikarnir hjá kvinnuligu val­ evnunum batna. Spurningur um vilja Hetta letur so upp fyri enn einari avbjóð­ing hjá flokk­ unum, nevniliga at finna eina ella tvær sterkar kvinn­ ur úti um landi í part, sum teir so koyra serliga nógv fram í januar. Eitt annað­ eyð­kenni er, at borgarligu flokkarnir eftir øllum at døma hava verri við­ at fáa kvinnurnar fram, með­an Javnað­arflokkurin og Tjóð­­ veldi eru raskari hesum við­­ víkjandi. Alt annað­ líka skuldi ver­ ið­ lagamanni at fingið­ í minsta lagi hesar tíggju kvinnurnar valdar, tá ið­ løg­ tingsvalið­ verð­ur í januar. Men tað­ veldst sjálvsagt um floksleið­slurnar og kvinnurnar sjálvar veruliga ynskja fleiri kvinnur á ting. Top 10 yvir kvinnurnar Helena Dam á Neystabø 784 Annita á Fríðríksmørk 625 Bjørt Samuelsen 336 Annika Olsen 535 Ingvør Nolsøe 215 Eyðgunn Samuelsen 161 Kirstin Strøm Bech 152 Bergtóra H. Joensen 151 Mamy Dahl Sørensen 151 Heidi Petersen 131 Kvinnulig framgongd Helena Dam á Neystabø úr Javnaðarflokkinum fekk flestar atkvøður, 784. Annita á Fríðriksmørk úr Tjóðveldi fekk næstflestar, 625, og Annika Olsen úr Fólkaflokkinum triðflestar, 535.