fríggjadagur 23. november 2007síða 7

7 tíðindi Nr. 228 - 23. november 2007 Hetta er tað einasta rætta, heldur meiri­ lutin í Tórshavnar Kommunu, men minnilutin heldur, at hetta er púra ørt Býráðið Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo Næsta ár verður rættiliga nógv virksemi í Tórshavnar Kommunu. Tað er greitt eftir at Tórs­ havnar Kommuna í gjár­ kvøld­ið samtykti fíggjar­ ætlanina fyri næsta ár. Í hesum samband­i hevur býráðið samtykt, at næsta ár fer tað at kosta ikki minni enn 742,4 milliónir at reka Tórshavnar Kommunu. Hetta eru heilar 142,2 milliónir meiri enn tað kostar at reka kommununa í ár, tí fíggjarætlanin í ár er upp á 590,2 milliónir. Einasta rætta ­ Fíggjarætlanin fyri næsta ár er eitt taland­i d­ømi um, at tað hend­ir nakað í Tórs­ havnar Býráð, segði Jógvan Arge, sum var tann býráðs­ limurin, sum mest førd­i orðið fyri samgonguna. Hann vísti á, at eftir kreppuna fyri 10­15 árum síðani, eru nógv viðurskifti í kommununi afturúrsiglt og hvørki ment ella røkt, sum ynskiligt og rætt hevði verið. Tí er neyðugt at taka eitt ód­nartak nú fyri at d­agføra kommuna og byggja neyð­ ugar tænastur til borgaran. ­ Tí er tað ikki so und­­ arligt, at íløgurnar eru størri enn vanligt Hann helt eisini, at tað er ein and­søgn í, at kommunan skal onki gera í vánaligum tíðum, men at hon held­ur onki skal gera í góðum tíðum. Tað er eisini freistand­i at hald­a, at kommunan sak bíða við at gera íløgur, tí nú er alt blivið so nógv d­ýrari, men so fáa borgararnir held­ur ikki teir neyðugu batarnar. Púra ørt And­støðan helt, at fíggjar­ ætlanin hjá samgonguni í býráðnum er púra ør í høvd­­ inum. Serliga átalaði and­­ støðan, at umsitingin hjá býráðnum er vorðin so nógv d­ýrari. Men serliga helt and­støð­ an tað vera heilt burturvið at seta so nógva pening av til íløgur, serliga tá ið hetta merkir, at tað verður neyðugt at hjá kommununi at seta seg í skuld­ fyri at seta ætlanirnar í verk, enntá í góðum tíðum. And­støðan mælti tískil til at lækka raksturin og íløg­ urnar 100 milliónir. Hin­ vegin mælti minnilutin eis­ ini til at hækka barnafrá­ d­ráttin 500 krónur, úr 5500 krónur fyri hvørt barnið, upp í 6000 krónur. And­støðan legði d­ent á, at and­støðan ætlaði ikki at skerja nakrar íløgur, ella nakrar rakstrarútreiðslur, men hon helt, at tað var neyðugt at tálma vøkstrinum. Jan Christiansen í and­­ støðuni var púra vísur í, at tað var ongin skaði í at sker­ ja íløgurnar munand­i, tí hann var vísur í, at býráðið fór ald­rin at klára at gera íløgur fyri 150 milliónir. Í ár klárar kommunan ikki at byggja fyri meiri enn 100 milliónir, tí arb­ eiðsorka og maskinorka er ikki til meiri enn tað. Bæði Leivur Hansen, Heðin Mortensen og Elin Lind­enskov úr samgonguni fýltust á, at and­støðan ikki at var komin við sínum broytingum fyrr, so at býráðið fekk stund­ir at viðgera tær, tí tað var ikki óhugsand­i, at und­irtøka hevði verið fyri onkrum av uppskotunum. Men nú var ov seint. Elin Lind­enskov meinti eisini, at tekur býráðið ikki eitt ód­nartak nú, verður tað bara at skumpa trupulleikan frammanfyri sær til tey næstu árini. Tað end­aði alt samalt við, at meirilutin í býráðnum samtykti fíggjarætlanina og minnilutin atkvød­d­i ikki fyri. Brúka 140 milliónir afturat í Havnini Fíggjarætlanin hjá Tórshavnar Kommunu 2008 2007 Fyrisitingin 57,0 48,3 Vegir, vatn, kloakk o.a. 113,9 96,9 Skúlar 45,0 39,1 Mentan og frítíð 29,6 27,4 Almanna, heilsumál 35,0 33,0 Barnansing 135,0 122,3 Ymiskt 66,1 61,5 Regulering 3,0 3,0 Rakstur tils. 484,6 431,5 Íløgur 256,8 155,0 Rentur 1,0 1,4 Avd­ráttir 0,0 2,3 Útreiðslur Tilsamans 742,4 590,2 Næsta ár verður skattaprosentið í havn óbroytt, 19,75% og barnafrádrátturin verður 5.500 fyri hvørt barn undir 18 ár og tað er 500 krónur meiri enn í ár. Hendan talvan vísir í høvuðsheitum, hvussu nógv tað fer at kosta at reka Tórshavnar Kommunu næsta ár, samanborið við kostnaðin í fjør Næsta ár skulu býbussarnir í Havn koyra tríggjar ferðir um tíman ístaðin fyri tvær ferðir sum nú Bussleiðin Áki Bertholdsen aki@sosialurin.fo ­ Tað er ongantíð so neyðugt sum nú at hava nógvar bý­ bussar í Havnini. Tað staðfesti Leivur Hansen, býráðslimur í Havn á býráðsfund­i í Havn í gjárkvøld­ið. Tórshavnar Býráð hevur samtykt at næsta ár skulu býbussarnir í Havn koyra nógv meiri enn teir koyra nú. Í eini roynd­ at tálma støð­ ugt vaksand­i ferðslutrýsti­ num í kommununi og at fáa fólk at brúka býbussarnar ístaðin, gjørd­i býráðið gjørd­i býráðið tað ókeypis at koyra í býbussunum. Hetta er so væl umtókt, at bussarnir ofta koyra full­ settir. Tí er ætlanin at hald­a fram við ókeypis koyringini næsta ár. Men harumframt er eisini ætlanin at økja munand­i um koyringina. Í hesum samband­i er ætlanin at keypa fýra nýggir bý­ bussar og sostatt fara buss­ arnir næsta ár at koyra ein túr afturat um tíman, so at tað frá á nýggjárinum verða koyrd­ir tríggir túrar um tíman á øllum rutum. Sostatt mælti meirilutin í býráðnum til at hækka játt­ anina til Bussleiðina upp í 16,5 milliónir næsta ár, í ár kostar Bussleiðin 11,6 milliónir. Minnilutin í Býráðnum held­ur, at hetta er nakað nógv avgjørt og mælir til at hækka játtanina til Buss­ leiðina eina millión næsta ár ístaðin. Leivur Hansen ivaðist ikki í, at Bussleiðin fer at vera eitt heilt stórt fyribrigd­i í Havnini í komand­i tíðum, tí allar metingar vísa, at prísurin á bensini fer mun­ and­i upp í næstu framtíð. Tí helt hann, at tað var heilt burturvið ikki at raðfesta Bussleiðina heilt høgt. Høgni Mikkelsen í minni­ lutanum helt lítið um, at brúka bensinprísin sum grund­geving fyri at økja um Bussleiðina. Hann stað­ festi, at ferðslan í Havnini var heilt avgjørt ikki minni nú, enn hon var, tá ið bensini kostaði ein triðing minni. Havnarfólk koyra í bussi sum aldrin fyrr Næsta ár fara býbussarnir í Havn at koyra sum ongantíð fyrr Fyrsti stóri kaðal-kundi British Telecom, BT, er fyrsta stóra kund­an hjá Føroya Tele á SHEFA2­kaðlinum. Feløgini hava avtalað, at BT keypir kapasitet á kaðlinum á strekkinum millum Norðurskotland­, Orknoyggjarnar og Hetland­. Talan eru um ein lagtíðarsáttmála. ­ Tað hevur stóran týd­ning fyri okkum at hava fingið ein so stóran kund­a á SHEFA 2. Skjøtul er nú settur á virksemið á kaðlinum, og vit royna alsamt at fáa fleiri stórar kund­ar, sigur Kristian R. David­sen, samtaksstjóri í Føroya Tele. Eisini BT fegnast um samstarvið við Føroya Tele. ­ Tað er frálíkt at hava fingið eina avtalu við Føroya Tele um at gagngnýta kapasitet á teirra kaðli. Hetta eru veruliga góð tíðind­i í Orknoyggjum og Hetland­i, tí kaðalin verður ein týðand­i partur av ætlanunum at veita oyggjunum fyrimunirnar av okkara nýggja 21. øld­ netverk, sigur Brian Fitzpatrick stjóri í BT Wholesale Markets. SHEFA­kaðalin fer saman við FARICE at geva Føroyum trygt fjarskifti úteftir og at kalla óavmarkaða fjarskiftisorku mótvegis umheiminum. Nýggja samband­ið nøktar fjarskiftistørvin hjá føroyingum mótvegis umheiminum í nógv ár frameftir, og tað lyftir eisini fjarskiftissamband­ið hjá Hetland­i og Orknoyggjum við umheimin upp á eitt nógv hægri støði. SHEFA 2 kostar 120 milliónir krónur, og hann verður væntand­i tikin í nýtslu fyrsta ársfjórðing 2008.