týsdagur 22. februar 2000síða 12

23 tíðindablaðið sosialurin Nr. 36 - 22. februar 2000 22 tíðindablaðið sosialurin Nr. 36 - 22. februar 2000 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 Stjørnan 5 5 - 0 - 0 433 336 97 19 2 Kyndil 5 3 - 0 - 2 362 316 46 13 3 VÍF 5 3 - 0 - 2 380 339 41 13 4 Neistin 5 3 - 0 - 2 320 321 -1 11 5 VB 5 1 - 0 - 4 375 392 -17 6 6 Tjaldur 5 0 - 0 - 5 268 434 -166 0 vunnin tapt mál- dystir v - j - t mál mál munur stig 1 Neistin 6 6 - 0 - 0 529 450 79 21 2 VÍF 6 4 - 0 - 2 519 416 103 19 3 StÍF 6 4 - 0 - 2 521 451 70 19 4 Kyndil 6 4 - 0 - 2 508 441 67 15 5 KÍF 7 3 - 0 - 4 432 539 -107 7 6 H71 6 1 - 0 - 5 428 508 -80 4 7 Tjaldur 7 0 - 0 - 7 459 591 -132 3 Støðan 1. deild kvinnur Støðan 1. deild menn Stíf hevur tikið liðið úr kappingini Ioana Rápa VÍF 146 (44) Regina Rádó VB 121 (33) Lotte Sørensen Kyndil 114 (47) Vesna Tomajek Stjørnan103 (46) Sunrid Gleðisheygg Tjaldur 82 (21) Jacklin Durhuus VÍF 81 (5) Inga F. Danberg Neistin 78 (21) Simona Hansen Stjørnan 72 (8) Arnleyð Krosslá VB 68 0 Andrijana Milodanovic Stjørnan 67 (2) Gurið Mortensen VB 67 (3) Katrin á Neystabø Neistin 63 (20) Annika Ljósstein Stjørnan 61 (15) Ann Hansen Kyndil 60 (10) Ileana Manolescu Neistin 56 (13) Heini Joensen Neistin 146 (32) Sámal Joensen VÍF 145 (29) John Petersen StÍF 133 (39) Áki Olsen Neistin 127 (18) Artur Johansen StÍF 123 (24) Petur Martin Johansen KÍF 102 (36) Jakob Jónsson Kyndil 99 (7) Bjarni Wardum Kyndil 97 (24) Sverri Justinussen Tjaldur 96 (17) Ingi Olsen VÍF 92 (6) Halgir D. Olesen H71 84 (7) Suni F. Johannesen Tjaldur 80 (20) Vagnur Johannesen KÍF 79 0 Petur Martin Poulsen KÍF 78 (6) Jákup Dam KÍF 71 (5) Máltindurin 1. deild kvinnur 1. deild menn Eingin tykist at kunna steðga málslúkinum úr Vest- manna. Ioana Rápa Kanska vóru tað fjølmið- larnir, sum vóru stóru tap- ararnir, tá spurningurin um útlendskar spælarar og úti- setar í føroyskum fótbólti leygardagin varð viðgjørdur á aðalfundinum hjá FSF. Í Danmark hava teir orð- atakið um, at tá okkurt ó- væntað kemur á borðið, so hevur onkur togað eina kan- in fram í ljósið. Nakað so- leiðis hevur tað kenst, tá útlendingar og serliga før- oyskir spælarar, ið hava roynt seg uttanlands, eru komnir heim til síðstu um- førini í landskappingini. Satt at siga plagar tað at vera gott tilfar at tosa og skriva um, at nú skal hesin ella hasin spælarin koma úr útlandinum at hjálpa hesum ella hasum felagnum at vinna FM ella at sleppa undan niðurflyting. Táttaðu í Sjónarmiðið um at uppskot- ið um broytingar fór at hava við sær, at landsliðsspæl- ararnir, ið spæla fótbólt í Íslandi, ikki fara at hava møguleika fyri at halda dystarvenjingina í føroysk- um kappingini eftir at ís- lendska kappingin er liðug, varð nevnt, men tað var Møguleikin at flyta er nógv avmarkaður Eingin fótbóltsspælari fær loyvi at koma til Føroya eftir 1. august, og nú skulu flytipappírini hjá spælarum, sum ætlast at spæla í Føroyum vera skrivaði, áðrenn FSF góðkennir flytingina breið semja á aðalfundinum um, at tað var neyðugt at tátta í. Nú er galdandi, at tað er ikki loyvt áhugaleikara og avtaluleikara at flyta frá fe- lagi og til annað felag eftir 28. juli í kappingarárinum. Nú er eisini galdandi, at útlendskur spælari kann bert fáa loyvisbræv til at spæla í 1. 2. 3. og 4. deild á mannafólkasíðuni og í 1. deild hjá kvinnum fyri kappingarárið, um umsókn um hetta verður latin kapp- ingarnevndini í seinasta lagið 28. juli í kappingar- árinum. Við umsóknini skal fyriliggja skrivlig váttan frá útlendska leikaranum og fe- lagnum, hann spælir við, um ætlaðu flytingina. Føroyingur, sum hevur havt ella hevur bústað í út- londum, kann fáa loyvis- brøv til at spæla í Føroyum, tá hann er leysgivin sam- bært ásetingunum. Føroy- skur avtaluleikari uttan- lands kann bert fáa loyvis- bræv at spæla í Føroyum, um umsókn um hetta verð- ur latin kappingarnevndini í seinasta lagið 28. juli í kappingarárinum. Við um- sóknini skal fylgja skrivlig váttan um ætlaðu flytingina frá avtaluleikaranum og fe- lagnum, sum hann er av- talubundin við. Fleiri av fundarluttaka- runum vildu vita, hvat ligg- ur í dagfestingini 28. juli. Formaðurin í kappingar- nevndini, Dánjal Andrea- sen, svaraði, at seinnu árini hava freistirnar verið tamb- aðar. Onkur feløg hava und- an 1. mai, sum hevur verið síðsta freist, tá tað hevur snúð seg um útlendingar, sent nøvnini á einari rúgvu av útlendingum inn. Ætlanin er at fyribyrgja hesum, og andin í táttaðu orðingini er, at nú skal tað ikki bera til at flyta millum feløgini og at fáa føroyskar og útlendskar spælarar at styrkja um liðini, eftir at summarsteðgurin hevur verið. Um ivaspurningar stinga seg upp, so eigur og skal kappingarnevndin nýta sínar heimildir, undirstrik- aði Dánjal Andreasen. JH Reglurnar fyri flyting av leikarum millum feløg gerast nú strangari, soleiðis at leikari ikki kann flyta eftir 1. august Tilvildarlig savnsmynd Meinhard Jensen Jeanne d’Arc er um eina nítjan ára gamla gentu, sum gerst herførari hjá fraklend- ingum og vinnur fleiri sigr- ar. Katolikkarnir fordømdu hana í 1431, men gjørdu hana til halgimenni í 1929. Luc Besson hevur gjørt filmin, sum á enskum eitur The Messenger: The Story of Joan of Arc. Hann er pakkaður við kendum and- litum, skemti, spenningi og góðum effektum. Hann er bæði søguligur filmur og krígsfilmur, og nógvir tekn- ikkir frá actionfilmum eru eisini nýttir. Og so er nógv skemt við, og tað riggar sum oftast væl. Vektin í filmi- num, haldi eg, er, at alt hetta eru karmar um eina góða søgu, sum hevur pláss fyri andaligari, politiskari og heimspekiligari rannsakan. Søgan Í stuttum er søgugongdin tann, at vit síggja Jeanne d’Arc sum smágentu, har hon hevur andaligar sjónir, og vit síggja onglendingar oyðileggja bygd hennara og drepa millum annað systir hennara. Hon er inniliga søkjandi andaliga og fer til skriftarmál hvønn dag. Ein- aferð síggja vit hana súmb- olskt sameinast við Kristus, tá hon brýtur inn í eina kirkju og drekkur av kalik- inum. Vínið rennur sum blóð eftir andliti hennara, og hetta talar bæði um Jesu blóð og blóðið, sum seinni flýtur í filminum. Og so fara vit fram í tíð- ina. Jeanne (spæld av Milla Jovovich, eisini kend frá Fifth Element) skal hitta ein sokallaðan Dauphin, sum kann gerast kongur í Frak- landi. Hon er jú ung, men vísir til myndugleika frá Gudi, tá hon krevur at sleppa at tala við hendan Dauphin og siga honum, at tey skulu herja á býin Orle- ans, og at hann síðani skal krýnast. Hesin (spældur av John Malkovich) og mamma hansara (spæld av Faye Dunaway) síggja sær vegin fram til valdið og lata Jeanne hjálpa sær. Hon sleppur at stjórna einum heri ímóti onglendingum, og har byrjar spenningurin og tað nógva action, sum er í filminum. Hetta er Dávid og Goliat umaftur, men søg- an er bygd á søguligar hend- ingar, og tí er hon trúlig. Men aftaná umleið tveir triðingar broytist alt knapp- liga. Tá er tað, sum Jeanne d’Arc søguliga er kend fyri, liðugt. Gentan hevur avrik- að sítt, og heimurin kring hana heldur seg ikki hava brúk fyri henn meir. Her fer filmurin í holt við teir á- trúnaðarligu spurningarnar, sum byrja í hesum: var Jea- nne d’Arc bert ein úrmæl- ingur, ella var Gud við henni? Sensationelt eru slík- ir spurningar kanska uttan áhuga, og tí, siga summi, fer luftin úr ballónini, tá spurn- ingarnir koma, men tað ger hon ikki. Søgan framman- undan skapir grundarlag fyri spurningunum, og teir geva ikki bert filminum dýpd, men eisini persóni- num Jeanne d’Arc. Tað er ikki ofta, at filmir megna at siga, hvat fyri hóttan veru- ligt vónloysi er. Trúarspurningarnir verða settir fyrst í eini rættarsak, sum líkist nógv søguni um Jesus. Jeanne verður fyrst ákærd av andaligum leiðar- um (katolikkakirkjuni) og síðani av verðsligum leið- arum (ensku yvirvøldini). Tað er týðiligt, at filmurin vil hava hyggjaran at síggja Jeanne sum ein parallel til Jesus, tí hon er tann, sum kennir Gud, meðan teir, sum siga seg kenna hann, vilja døma hana. Jeanne verður pínd illa sum fangi, og tað er eitt drúgt skíris- hóskvøld við stórari sálar- kvøl, áðrenn hon verður leidd út til sítt Golgata. Leiklutin sum Judas hevur ein høgra hond hjá kongi, sum óbeinleiðis er krýndur av Jeanne. Men her eru tað ikki tretivu silvurpengar, men heilir posar av gulli, talan er um. Aðrir parallellar eru, at hon verður ílatin van- æriliga og svikin av øllum sínum. Har er eisini ein triði á- kæri, sum Dustin Hoffmann spælir. Hann er í svørtum klæðum, og andlitið er goymt í eini stórari svartari hettu. Hann er ein gátu- kendur persónur, tí hyggj- arin veit ikki, hvør hann er. Stundum ljóðar hann sum røddin úr neðra, stundum sum Gud. Kanska hann er, sum onkur sigur, hennara religiøsa samvitska. Hann kann eisini síggjast sum stórinkvisitorurin. Tað vil siga, tann hægsti í katólsku inkvisitiónini, altso yvir- kanningardómarin ella tann ultimativi spyrjarin. Í øllum førum er hann ein dularfull- ur skapningur, tí hann fær umskapt seg og er ósjónlig- ur fyri øllum uttan Jeanne. Sjálvur helt eg, at hann minti onkursvegna um Stór- inkvisitorin í Karamasov- brøðrunum hjá Dostojevski. Hvussu er og ikki, hann er tann, sum rakar best við sín- um spurningum. Kanska eisini tí at hann traðkar til, tá hinir hava niðurbrotið hana sinnisliga. Besta svar- ið er helst, at Dustin Hoff- man-persónurin er allar røddirnar. Bæði tær sum iv- ast og tær sum trúgva. Hann er menniskjuni, hon sjálv, Gud og Satan, alt í einum. Summi halda kanska, at tað er ein veikleiki, at vit ikki kunnu siga fyri vist, hvør hesin maðurin í svørt- um er, men fyri meg var tað intenst, tí tað ger, at vit vita ikki, um Jeanne er keypt ella seld, um hon fer at halda fast við trúnna ella avnokta. Tann, sum kanska sjálvur avnoktar, noyðist helst hesa løtuna at halda fast við trúnna, tí filmurin annars hevur lýst Jeanne d’Arc sympatiskt. Onnur ummæli Fyri at fáa at vita, hvat onn- ur halda um filmin, fór eg til útróðrar á alnótini og fann nøkur ummæli. Ein skrivar í Philadelphia Daily News: “Dustin Hoffman er onki at reypa av í seinasta triðingi av filminum, tá Bes- son sleppur luftini úr dyna- miska spenninginum, sum hann annars hevði fingið upp at standa.” Hatta er altso kritikkur av tí, sum eg annars helt rigga væl, tí spenningurin fer nemliga ikki úr filminum her, men bara úr actionscen- unum. Nú er tað dialogurin, sum ger spenningin. Hetta er annars ein dygd, sum hevur eyðkent fleiri filmir í hálvfemsunum. Hesin sigur eisini: “Film- urin fer mitt í øllum yvir til at vera kaldur og klaustro- fobiskur og at illtonkja hetj- una fyri at hava virkað við eini blanding av hugmóð, fáfongd og religiøsum sann- føringum.” At tónin broytist í filminum, er satt, men tað er ikki filmurin, sum ill- tonkir. Hann hevur víst okk- um sjónirnar og sigrarnar, og nú letur hann spurning- arnar sleppa at tala. Tað skal góð list tora. Ein frá Seattle Post-Int- elligencer skrivar: “Hvat í allari víðu verð ger Dustin Hoffman í tí sjálvrannsak- andi avgerðarløtuni _ Er hann persónsgeringin av røddunum, sum Jeanne hoyrir, ella er hann Gud ella hvat?” Hesin hevur fatur á rætta endanum, men sær ikki styrkina í tí. Mítt boð er, at tað ikki longur er loyvt at gera list, sum krevur ein aktivan hyggjara. Logikkur- in hjá hesum ummælara- num er: hetta er ikki nóg greitt til mín at fata, og tí er tað vánaligt. Tað ber ikki til at liva í ævir av andaligum poppkorni. ( Tað er gleði- ligt, at summir filmir eru væl gjørdir upp á allar mátar og samstundis lýsa menn- iskjað ikki bara sum sansa- ligt, nyttumoralskt og pol- itiskt, men eisini andaligt í kristnari merking. Bardagin hjá Jeanne d’Arc í filminum er polit- iskur, og spurnartekin verð- ur eisini sett við, hvussu rætt kríggj er. Einaferð kem- ur Jesus sjálvur (ella er tað Hann) og spyr, “Hvat er tað, tú gert við meg?” og síðani rennur blóð úr pannu Hans- ara. Kanska verður hansara blóð eisini úthelt, tá vit berj- ast. Men kríggið er eisini myndarligt (allegoriskt), eins og í bókini Hin heilagi bardagin hjá John Bunyan. Her er ein býur, sum er her- tikin av fíggindanum, men skal vinnast aftur. Soleiðis er sálin ein býur, sum skal vinnast, og vit vilja helst hava tann rætta kongin inn- an fyri múrarnar. Býurin kann eisini vera mynd av Jeanne d’Arc, og í seinasta enda stendur bardagin um sál hennara. Tað er eisini gott og upp- byggiligt fyri hyggjaran at síggja tænastulyndið hjá Jeanne d’Arc: hon stríðist fyri sakina, tí hon er send. Hon er tænari og vil ikki vinna hvørki heiður ella vald. Ein góð mynd er, tá hon er vakin, meðan allur herur hennara, fleiri túsund mans, liggur og svevur. Teir eru í herklæðunum og eru vápn- aðir, men hava mist vónina um at sigra og eru sovnaðir. Hon gongur millum teir og biður teir vakna, tí nú skulu teir berjast. Soleiðis hava summi vakt einsamøll mill- um túsundir av sovandi. Onnur viðurskifti, sum passa til dagin í dag, eru spælið millum veruliga trúgv og alment løntu and- aligu leiðararnar, samband- ið millum kirkju og ríki, millum Frakland og Ong- land (filmurin lýsir fyri tað mesta tað franska, men tal- an er ensk), millum kær- leika til sannleika á aðrari síðuni og kærleika til vald, pengar og tað góða lívið á hinari síðuni. (Og nú til eina grenjuta viðmerking): Nú, beint áðrenn gullkálvadans- urin fer at byrja aftur, og vit kanska fáa fleiri valds- postar heima í Føroyum, eru fleiri, sum fara at kenna freistingina. Kanska skuldu tey farið í biografin og spurt seg sjálvan: vil eg vera sum Jeanne d’Arc, ein persónur við veruligari sál, ella vil eg vera sum kongurin og hans- ara fólk og prestarnir, sum elska búk sín fram um alt, men ikki hava anda (fyrr kappaðust vit um at siga, “eg eri John Wayne,” ella, “eg eri Chaplin”). Endi So mikið um tað. Filmurin er væl spældur, myndirnar eru flottar, og søgan er góð. Viðhvørt er tað ógvusligt, viðhvørt pent. Skemtið er actionskemt, og tað er ikki serliga realistiskt. Men stuttligt. Kanska ov franskt fyri summi. Og, ja, tað tyk- ist eitt sindur fjákut, at Milla Jovovich skal hava sovorðið hár, sum hon hevur. Tað er rættuliga passandi og mið- aldarligt í fyrstani, men í- móti endanum er tað so modernað, at tað er næstan stuttligt. Ikki veit eg. Jeanne d’Arc Eitt heldur seinkað ummæli av filminum Bardagin hjá Jeanne d’Arc í filminum er politiskur, og spurnar- tekin verður eisini sett við, hvussu rætt kríggj er