týsdagur 22. februar 2000síða 13

25 tíðindablaðið sosialurin Nr. 36 - 22. februar 2000 24 tíðindablaðið sosialurin Nr. 36 - 22. februar 2000 Falkavegur 6 - FO 110 Tórshavn Tel. 314600 - Fax 314601 Teldupostur: sk@post.olivant.fo Sosialurin - 311820 SER- TILBOÐ HENDAN MÁNAÐIN Betri svøvn Betri svøvn BIOflex magnetviðgerð tí: BIOflex magnetviðgerðin er avgjørt tann besta magnetviðgerðin í verðini! BIOflex hevur prógvað ávirkanina við dupultari blindtest! BIOflex hevur 100 ferðir størri ávirkan enn líknandi vørur! BIOflex er góðkent sum heilsuútgerð! BIOflex hevur víst, at yvir 92 % verða pínufrí og øll sova betri! Vøran er testað á Ríkissjúkrahúsinum í Keyp- mannahavn. ¥ ¥ ¥ ¥¥ Nærri upplýsingar ella faldari fæst hjá: Vello Føroyar Boks 354 - FO-700 Klaksvík • Tlf: 217916 - Fax: 457916 Vello Skandinavia Sp/f hevur síðani 1989 selt fleiri enn 25.000 BIOflex viðgerðir í Danmark og virkið hevur framhaldandi framgongd við viðgerðini. BIOflex er best á marknaðinum innan magnetiska viðgerð. Viðgerð, ið virkar ímóti: ¥Øllum slagi av pínu¥Vøddastívleika ¥Trupulleikum við svøvni¥Órógv í blóðrenslinum ¥Einastandandi fyri ryggjatrupulleikar Magnetviðgerð er tað nýggjasta innan pínuviðgerð - og júst BIO flex undirdýnan, sum er vard við einkarrætti í allari verðini, hevur víst, at 92 % verða pínufrí. Vello Føroyar veitir tær aftur- sendingarrætt í 5 vikur, tá dýnan hevur verið brúkt í minst 3 vikur. Sosialurin - 311820 Ring 21 79 16 Aftaná aðalfundin 12. feb. 2000 hjá Føroya Astma/Allergifelag bleiv nýggj nevnd vald, og skipaði seg sama dag. Forkv./skriv.: Snæbjørg Ørvarodd, Tórshavn. Næstform./kassameistari: Jón Slættanes, Tórshavn. Nevndarlimur: Elisabeth Z. Jacobsen, Klaks- vík. Tiltakslimir: Brita Djurhuus, Tórshavn og Petur Mortensen, Tórshavn. Føroya Astma/Allergifelag Nýggj nevnd NØKUR PLÁSS ER EFTIR TIL HESI SKEIÐ: Sosialurin - 311820 SKEIÐTÆNASTA HANDILSSKÚLANS * STH útbúgving, eftir- og víðariútbúgving á Føroya Handilsskúla Postsmoga 177 ¥ FO-110 T—rshavn ¥ Tel. 31 88 13 ¥ Fax 31 33 74 T-postur: fh-sth@post.olivant.fo ¥ Heimas’Ýa: http://sth.olivant.fo EXSEL (rokniark) T’Ý: Kl. 09.00-12.15 24., 29. feb. og 02., 07. mars KostnaÝur: Kr. 2.600,00 SkeiÝleiÝari: Martha DalsgarÝ AT L®RA AT ARBEIÜA EFFEKTIVT T’Ý: Kl. 16.00-20.00 28. feb. og 02., 06., 09. mars KostnaÝur: Kr. 2.400,00 SkeiÝleiÝari: Bergur Godtfred Frá S&K-felagnum Aðalfundur felagsins verður í hølum Føroya Arbeiðarafelags, Tjarnardeild 5, Tórshavn, leygardagin 26. februar 2000 kl. 15.00, við hesari dagsskrá: 1. Frásøgn formansins frá farna ári 2. Roknskapur til góðkenningar 3. Val av tveimum nevndarlimum og tveim- um tiltakslimum 4. Val av formanni 5. Lógarbroytingar 6. Innkomin uppskot 7. Ymiskt. S&K-felagið Telduskeið á Strondum Skeið í postskipan, interneti og Windows 98 á byrjunarstøði verður leygardagin 26. feb. frá kl. 9 – 16. Tekning á tlf. 449104 ella 219700 Føroya Psoriasisfelag Kunngjørt verður við hesum, at næsti við- gerðartúrur fyri psoriasis verður 24. apríl til 19. mai til Bláa Lónið í Íslandi. Tey ið hava tørv á viðgerð, kunnu fara til egnan kommu- nulækna, ið so fyllir út umsóknarblað til húð- læknan. Umsóknir skulu vera húðlæknanum í hendi seinast 1. mars. Føroya Psoriasisfelag Til sølu Sethús í Leirvík: Grundøki: 604 m2 Stovuhædd: 105,72 m2. Stova, køk- ur, 4 kømur, baðirúm, gongd. Kjallarahædd: 138,01 m2. Høvuðsinn- gongd við trappu upp á stovuhædd, vaskirúm og kjallararúm. Eitt kam- ar við wc og egnari inn- gongd. Áhugaði kunnu venda sær til Húsalánsgrunnin, tlf. 314583 DANNY TRANSPORT - tá okkurt skal koyrast ella goymast Tlf. 319192 Nýggjar TANNPROTESUR Broytingar og umvælingar av gomlum protesum Kliniskur tannteknikari BERGUR Á REYNATRØÐ Børkuvegur, 620 Runavík Tlf. 448480 Opið er mánadag-fríggjadag frá kl. 9-16 Reyði krossur Føroya Sorgarlinjan hjá Reyða Krossi Føroya svarar allar dagar frá kl. 1700 til 2300  212380 Viðmerking: Sum at lesa gamlar framar Altjóða ferðaleiðaradagur 21. februar er altjóðadagur ferðaleiðara, og verður hann hildin fyri at minna á og kunna um ferðaleiðarayrk- ið. Ferðaráð Føroya, Hand- ilsskúlin og Føroya Ferða- leiðarafelag hava hildið tvey skeið fyri ferðaleiðarum, og hava 40 næmingar lokið prógv. Mánadagin 21. februar varð dagurin hildin fyrstu ferð í Føroyum, og Føroya Ferðaleiðarafelag bjóðaði nøkrum bólkum útferðir. Í Tórshavn var ein túrur gjørdur á Tinganesi 16. feb- ruar saman við fólkum úr Tilhaldinum, tí at mikudag plagar tilahldið at gera túrar. Ferðaleiðari var Guðrun Haustein. Næmingar í íslendskum vitjaðu á Tinganesi 21. febr- uar. Ferðaleiðarar vóru Jó- hanna Traustadóttir og Bette Johansen. Í Klaksvík varð ein buss- túrur gjørdur og vitjað varð á Kunningarstovuni. Ferða- leiðarar vóru Súsanna Olsen og Emma Heinesen. Úr Kollafirði var farið til Havnar har vitjað var í Út- varpshúsinum og Norður- landahúsinum. Ferðaleiðar- ar vóru Gunnvá Dam og Ólavur Hansen. Heilsan Vegna Føroya Ferðaleiðarafelag Jóhanna Traustadóttir Tað tykist, sum Javnaðarflokkurin er við at gerast tilhald hjá gomlum antidemokratum Hesi tíggju árini, ið eru liðin síðani Múrurin fall, hevur tann politiski vinstravong- urin í Vestureuropa havt bæði hugsjónarligar timbur- menn og ikki sørt av ident- itetstrupulleikum. Stutt og greitt havt ringt við at fóta sær. Kanska ikki heilt av ongum - fortíðin stinkar, serliga hjá teimum úti á vonginum. Eftir at tað umsíðir varð avdúkað - og tað so væl og virðiliga eisini - hvat ið í roynd og veru var farið fram í »teim lovaðu londunum« handan Tjaldið, hevur mangur gamal kommun- istaforsprákari havt sálar- kvøl og ampa av sínum brøgdum í fyrøldini, og ymiskt er hvussu vinstra- politikarar kring heimin duga at finna gongulagið í hesum nýggja politiska landslagi. Summir á tí utt- asta vinstravonginum eru framvegis líka opinskáraðir, botnkonservativir og nost- algiskir sum eitt nú russiski kommunistaleiðarin Ziuga- nov, men nógv teir flestu gera eins og tann »reformer- aði« eysturtýski kommun- istaflokkurin PDS: dylja ella avnokta fortíðina og ar- beiða sum óðir fyri at gerast politiskt stovureinir. Mis- javnt kann vera, hvussu teir eydnast við hesum hugsjón- arliga karbaði. Av góðum grundum er hatta slagið jú undir støðugum illgruna. Størsti trupulleikin, ið hesir (meir ella minni) fyrr- verandi kommunistar og Moskvastuðlar hava at dragast við, er eyðvitað tað vantandi trúvirðið. Tí hvussu kanst tú á ein trú- verdigan hátt greiða heim- inum frá, at tú í eitt langt áramál meira ella minni aktivt stuðlaði nøkrum av teim ringastu ræðuveldun- um í heimssøguni? At tú so aktivt og so eldhugaður stríddist ímóti teirri dem- okratisku skipanini? Var or- søkin til tess fákunna, góð- trúni, reindyrkaður tra- mansskapur ella politisk spekulatión? Og hvussu kanst tú á ein trúverduglan hátt greiða veljarafjøldini frá, at tú og tínir floksfel- agar nú brádliga stuðla sama demokratiska stýris- lag, sum tit í so mong ár og av øllum alvi stríddust fyri at avtaka? Kanst tú á ein trú- verdugan hátt avnokta og afturvísa tí sum tú í so langt áramál segði, skrivaði og trúði uppá? Hjá hesum (meir ella minni) »reformeraðu« kommunistaflokkum ræður sjálvandi um at benda tonk- um veljarans burtur frá for- tíðini; at siga sum er hevði jú verið politiskt sjálvmorð. Ymiskar eru snildirnar til tess: annaðhvørt siga ósatt um fortíðina (best gongst hjá tí, ið best dugir at lúgva) ella leika í um okkurt heilt annað. Helst er tað ein meg- inorsøkin til at tað so javnan hoyrist úr vinstra borði, hvussu ræðuliga ódemo- kratiskir allir aðrir flokkar og politikarar eru, fyri ikki at siga stats- og fólkafígg- indar (mangan snýr hetta seg meir um reint kegl held- ur enn um realpolitikk, eftir- sum definitiónirnar upp á demokrati har uttast vinstrumegin kunnu vera heldur enn ikki margháttlig- ar). Gav teimum durafjórðingin Flestallir sosialdemokrat- isku flokkar um okkara leið- ir hava gáað um, at Múrurin er fallin, og at veljarin veit av tí. Í dag krevur tann pol- itiska andstendigheitin av sosialdemokratum, at teir vísa reindyrkaðum komm- unistum frá sær. Eitt nú gav týski ríkiskanslarin Gerhard Schröeder PDS durafjórð- ingin beinanvegin, sum týska valið var av. Hann metti at Týsklandi tørvaði eina sterka stjórn, og helt seg ikki kunna lít aá hesar fyrrverandi eysturtýsku kommunistarnar, sum helst kundu gerast nakað svika- ligir sum frá leið. Svenski forsætisráðharrin Göran Persson noyddist hinvegin at biðja Vänsterpartiet (fyrrv. VPH) stuðla sær og stjórnini. Nakað hann í fyrsta lagi kann takka sínum egna kleyvarskapi fyri. Og Göran Persson er eisini komin rættiliga í rasshaft av stuðulsflokkinum, við tað at alt fleiri flokslimir eru farnir at vísa hógvarnar og vilja venda aftur til »ta góðu gomlu kommunismuna«, nú Vänsterpartiet er komið inn í tann politiska hitan og hevur fingið meiri vald. Í hesum døgum skifta hesir fyrrverandi kommunistarnir í fullum álvara orð um, hvørt tær atfinningar ímóti Sovjettsamveldinum - sum av reint taktiskum orsøkum vórðu tiknar við í stevnu- skránni í 1991 - skuluerða tiknar úr aftur. Ikki eru tey meira »reformeraði« enn so, tá ið til stykkis kemur! Og so hava vit sjálvandi eisini hitt slagið: nevniliga teir smáu bólkarnir av kommunistiskum ørvitis- fiskum, ið framvegis stríð- ast fyri at avtaka demokra- tiið og skíra øll onnur (og serliga hvønn annan) fasc- istar, fólkafíggindar og tað ið verri er. Her á landi eru sovorðnir flokkar fullkomi- liga marginaliseraðir og vístir út í tað politiska myrkrið, uttan nakra sum helst ávirkan. Tí hvør kann taka slíkt fólkaslag fyri fult? Ei heldur vil nakar politik- ari, ið vil verða tikin fyri fult manna millum, kalla aðrar politikarar enn so- vorðnar sum Le Pen fyri fasistar. Slíkur málburður er væl og virðiliga avlagdur í svenskum politikki og verð- ur roknaður sum ein komisk leivd frá tí kalda krígnum. Gamlar doktrinir Eitt skifti tyktist, sum at eis- ini tað politiska orðaskiftið í Føroyum var um at koma á eitt hægri støði í so máta (burtursæð frá teimum, sum altíð rópa), og at tinglimir vóru farnir at vísa hvør øðrum eitt minstamál av virðing. Men í seinastuni hevur víst seg, at summir tingmenn vilja venda aftur til tann nokkso einsporaða hálvfjersararetorikkin held- ur enn at fáast við realpolit- ikk. Helst kenna teir seg tryggari í gomlum, innlærd- um doktrinum enn í dagsins politiska veruleika. Hann setir jú hóast alt størri krøv til fleksibilitetin, og tá hjálpa politisk skriftstøð frá sjeytiárunum lítið. Fyri at henda greinin ikki skal gerast alt ov drúgv, skal eg á hesum sinni bara við- gera tann rættiliga ser- merkta retorikkin, sum Før- oya Javnaðarflokkur hevur borðreitt við í seinastu: Tað tykist nevniliga sum, at Javnaðarflokkurin líka síðani seinasta val hevur longst aftur til gamlar dagar, og ikki er sørt at flokkurin hevur fingið eitt herðindi av avdankaðum hálvfjersara- hugsunnarhátti heldur enn at taka støði í degnum í dag (flokkurin var annars um at koma so nøkunlunda fyri seg eftir trúnskiftið). At lesa tær politisku greinarnar í Sosialinum í hesum døgum so nøkulunda fyri seg eftir trúnskiftið). At lesa tær po- litisku greinarnar í Sosial- inum í hesum døgum er í mangar mátar sum at lesa gamlar Framar. Sami avold- aði retorikkur og køvisligu skuldsetingar um, hvussu ræðuligir allir aðrir flokkar eru, og hvussu ræðuligt tað er fyri land og fólk at hava aðrar meiningar enn Javn- aðarflokkurin. Tað er eyð- sæð, at minnini um tað falna kongaríkið níva onkran. Gaman í, hatta eru vit so von við. Ein sog sínir hug- sjónarligu brøður og systrar her á landi dámar føroysk- um javnaðarpolitikarum serstakliga væl at tykja synd í sær sjálvum. Einans teir vita, hvat demokrati er, og einans teir duga at umsita tað. Hetta er mestsum okk- ara politiski barnalærdóm- ur. Víðopin fyri antidemokratum Tað er so eitt, og mest av øllum er tað ófrívilliga komiskt. Nakað ódámligari er, at Føroya Javnaðarflokk- ur hevur ikki heilt útviklað seg sum sínir norðurlendsku brøðraflokkar, nú tað kalda kríggið er av. Tvørturímóti tykist flokkurin liggja víð- opin fyri gomlum FSarum og øðrum antidemokratisk- um elementum frá tí uttasta vinstravonginum, ið eins og úlvar í seyðaskinni gera sær dælt við tað politiska valdið og njóta gott av tí parla- mentariska stýrislag, sum teir fyri ikki so langari tíð síðani vildu avtala. Spurn- ingurin er, um hesir ný- klaktu javnaðarmenn yvir- høvur hava gjørt upp við sína politisku fortíð og eru vorðnir meira demokratiskt sinnaðir á gamalsaldrinum. Eg loyvi mær at ivast. Tí teirra retorikkur er lítið og einki broyttur síðani 70- árini (burtursæð frá at teir nú siga seg virka fyri fólka- ræði og parlamentariskum stýrislag; tað var annars ikki gamalt í hasum selskapin- um). Síðani onkuntíð í heyst hevur tað politiska tilfarið í Sosialinum í stórna mun verið klassisku kommun- istaretorikkur og mangar greinar kundu fyri ein part verið beinleiðis umsettar úr Pravda. Skuldsetingarnar ímóti øðrvísi hugsandi eru nakað tær somu og líka veruleikafjarar. Tað vil so vera, at onkur politiskur dinosaurus ger eitt gleps av og á - mestsum fyri at minna fólk á, at hann framvegis er á lívi. Fleiri ernn eg mundu halda, at Atli Dam var blivin í barndømi, tá ið hann í heyst javnmetti arbeiðslagið hjá samgong- uni við teir gomlu eystur- statirnar (man Atli hava gloymt, hvussu hann sjálvur leikaði í, tá ið ein føroyskur blaðmaður fyri einum tíggju árum síðani samanbar hann við Ceausescu?). Ikki tí, slíkar genialar« politiskar tesur og slík harmaljóð úr fyrndini kunnu vera rætti- liga undirhaldandi á sín hátt. Onkrum skulu føroyingar flenna at myrk vetrarkvøld. Verri er, tá ið yngri og virknir politikarar ikki eru frægari at sær komnir enn tað sama. Tann, sum í sein- astuni hevur sermerkt seg við serstakliga ófantaligum orðalag, er tingmaðurin Hans Pauli Strøm. Á hesum øki hevur hann sett nýtt lág- mark - nakað, sum jú er eitt bragd í sær sjálvum. Retor- ikkurin hjá Hans Paula Strøm er ikki bara út av lagi tápuligur og primitivur, men staðfestir eisini teir ringastu fordómarnar um kommunistiskar droymarar. Konstruktivt mótspæl Løgið hevði verið, um før- oyingar ikki vóru ósamdir um eitt so týdningarmikið og viðkomandi mál sum fullveldið. Eyðvitað hevur samgongan brúk fyri eini konstruktivari andstøðu og konstruktivum mótspæli til sín egna politikk. Men Sam- bandsflokkurin, sum jú er harðliga ímóti fullveldisætl- anini og rúkandi ósamdur við samgonguna, hevur ikki eins og Javnaðarflokkurin, havt fyri neyðini at í heilum samanbera Landsstýrið við Hitlerttýskland. Kanska kundu Hans Pauli Strøm & ljómlið greitt okkum frá, hví júst hesar ódámligu samanberingar eru landi og fólki at gagni. Í tí politiska kjakinum fírir Javnaðarflokkurin ikki fyri at tosa um førarar, pro- pagangaministarar, nation- alfascismu og annað gott. Kanska halda teir slíkan málburð vera alneyðugan í hesi móðurlandsins lagnu- stund, men okkurt annað kann eisini búgva undir. Ikki er sørt, at Javnaðar- flokkinum leingist aftur eft- ir politiskum valdi. At teir sakna ta tíð, tá ið teir púra ótarnaðir kundu seta vinir og kenningar í stjórastarv - eyðvitað landi og fólki at gagni, hvat tá? Tað tykist eisini, sum Hans Pauli Strøm og hansara menn vilja umskapa Føroya Løg- ting til sama hugsjónarliga spælipláss, sum tá ið Før- oyahúsið í Keypmannahavn á sinni mátti hýsa trimum 1. maidagshaldum ísenn, tí at menn ikki kundu semjast, um Ta Røttu Læruna. Neyv- an eri eg frekur, tá ið eg haldi, at Føroya Løgting hevur betur uppiborið. Taka sær um reiggj Vil Javnaðarflokkurin verða tikin fyri fult, krevst at ting- menn floksins vanda sær meir um málburðin hereftir. Og eftirsum serliga Hans Pauli Strøm gremur seg um tann vantandi demokratiska hugburðin hjá samgonguni, skyldar hann Føroya fólki eina frágreiðing um, hvørt hann hevur gjørt upp við sína politisku fortíð, og hvussu hann definerar demokrati í dag. Hevði hetta verið ov nógv at kravt av einum fólkavaldum um- boði? Hetta setir eisini krøv til veljarar Javnaðarfloksins, sum jú í seinasta enda av- gera, hvør ið skal vera teirra umboð. Kannar tann før- oyski veljarin nakrantíð eft- ir, hvat fólkaslag hann velur á ting? Væl er tann føroyski veljarin góðlyntur, men máti skal vera við. Tí tað boðar hvørki frá politiskur skynsemi ella serliga demo- kratiskum sinnalag, at tú í heilum mást kalla øðrvísi hugsandi fyri nationalfasc- istar. Allar politiskar skipanir hava brúk fyri klókum pol- itikarum, eisini klókum sosialdemokratum. Tekur Føroya Javnaðarflokkur sær um reiggj, kann hann kanska, sum frá líður, gerast eitt aktiv í føroyskum polit- ikki. Men eingin politisk skipan hevur brúk fyri hug- sjónarligum ørvitisfiskum - hvørki høgra- ella vinstra- vendum - sum við ókvæm- isorðum vilja ræða veljarar til sín, og sum royna at billa niður í gamlar ommur, at jørðin er fløt. Heri Eysturlíð Stockholm