týsdagur 11. desember 2007síða 26

26 vinnan Nr. 240 - 11. desember 2007 Ein master útbúgving innan virkisleiðslu verður sett í gongd í Føroyum í næstum. Talan er um MBA útbúgvingina Henley , sum er skræddaraseymað til leiðarar á bæði privatum og almennum fyritøkum. Útbúgvingin tekur 3 ár og kostar 210.000 krónur ÚTbÚgving Hilmar Simonsen At kunna arbeiða og lesa sam­stundis er eitt ynski, sum­ fleiri fólk í leiðandi størv­um­ hav­a. Tað er nev­ni­ liga ikki so lætt at fara úr einum­ leiðarastarv­i á ein lærustov­n, fyri at nem­a sær hægri lestur. Men hetta nýt­ ast føroyski leiðarar, tað v­er­ ið seg priv­atir eins v­æl og alm­ennir, ikki at stúra fyri longur, eftir at útbúgv­ingin MBA er um­ at festa røtur her á landi. MBA er stytting fyri Master of Business Adm­inistration, og tað er ikki sørt, at tað finnast nógv­­ ar slíkar útbúgv­ingar í heim­­ inum­ í dag. Men henda sum­ nú er kom­in til Føroya er ein MBA frá Henley Managem­ent College, ið blaðið the Econom­ist nýliga hev­ur kosið til besta hand­ ilsskúla í heim­inum­ v­iðv­íkj­ andi persónligari m­enning og útbúgv­ingarroyndum­. Handilsskúlin ”Henley Managem­ent College” v­arð grundaður í 1946 í býnum­ Henley on Tham­es og er elsti óhefti handilsskúli í Ev­ropa. Staðið er tiltikið v­akurt og liggur ikki so lant frá flogv­øllinum­ Stansted, hagar Atlantic Airways flýg­ ur í sum­m­arhálv­uni. Í byrjanini av­ áttatiárunum­ gjørdust útbúgv­ingarnar á Henley Managem­ent Coll­ ege av­ álv­ara kendar um­ all­ an heim­, og eftir at inter­ netið spjaddist út í hv­ønn krók eru ikki færri enn 7000 MBA lesandi úr 100 ym­sum­ londum­ knýtt at hesum­ útbúgv­ingarstov­ni. Jens Christian legði lunnar undir Danin Leif Bergm­ann hev­ur tv­ær reisur v­erið í Føroyum­ og kunnað um­ nýggju MBA­útbúgv­ingina, sum­ føroyingar kunnu seta seg fyri í februar 2008. Hann v­ar her tann 31. oktober og aftur týsdagin 4. desem­ber og helt kunnandi skeið, har fleiri fólk v­ístu áhuga fyri tiltakinum­. Hetta hóast talan er um­ eina útbúgv­ing, sum­ kostar 70.000 krónur um­ árið í 3 ár at fullføra – ella 210.000 krónur tilsam­ans. Men hv­at fekk Leif Bergm­ann at kom­a hendanv­egin v­ið hes­ um­ forkunnuga útbúgv­ing­ artilboði. ­ Tríggir føroyingar hav­a m­ær kunnugt tikið hesa útbúgv­ingina, og tað er fyri stóran part einum­ teirra, Jens Christian Olsen, stjóra á Fiskam­arknaði Føroya, til æru, at v­it hav­a v­alt at seta útbúgv­ingina á stov­n í Før­ oyum­, greiðir Leif Berg­ m­ann frá. Tá Jens Chr. Olsen v­arð liðugur v­ið MBA­lesturin í 2006 v­endi hann sær til Henley deildina í Danm­ark v­ið tí í hyggju at fáa út­ búgv­ingina setta á stov­n í Føroyum­. ­ Vit v­óru fram­m­anundan í Grønlandi og hildu eisini tað v­era heilt náttúrligt at kom­a til Føroya, leggur Leif Bergm­anna afturat. Fyrru ferð hann v­ar í Før­ oyum­ v­ar hann á Faroexpo ráðstev­nuni í Runav­ík og fekk tá høv­i til at kunna seg um­ føroyskar fyritøkur og v­innulív­ sum­ heild. Tá fekk Leif Bergm­ann v­arhugan av­, at fleiri føroyingar hav­a áhuga í at útbúgv­a seg m­eiri innan leiðslu og m­enning fyri at v­era betur ílatin til ta um­fatandi altjóðagerð, sum­ fer fram­ í hesum­ tíðum­. Sum­ bygnaðurin av­ fleiri v­innufyritøkum­ er í Føroy­ um­, har leiðslur ofta eru fam­iljugrundaðar, so heldur Leif Bergm­ann, at hendan leiðsluútbúgv­ingin kann v­era v­ið til at gera fyritøk­ urnar betri brynjaðar at standa seg í altjóðagerðini. Ikki m­inst tí MBA­út­ búgv­ingin er standardiserað, so at som­u krøv­ v­erða sett til øll lesandi óansæð hv­að­ ani í heim­inum­ tey kom­a. Føroyskar fyritøkur ’projektfyritøkur’ Spurningurin er so, um­ MBA útbúgv­ingin er ’gear­ að’ til føroyskt v­innuv­irk­ sem­i. ­ Tað v­erður hon á tann hátt, at føroyskar fyritøkur v­erða projektfyritøkur. Tá ein lesandi skal gera upp­ gáv­ur, so v­erður støði tikið í føroyskum­ fyritøkum­, og tá er tað líkam­ikið um­ talan er um­ eina stóra ella lítla fyritøku, alm­enna ella pri­ v­ata, sigur Leif Bergm­ann. Tað er nærliggjandi at hugsa sær, at tað einam­est eru útflutningsv­innur, ið hav­a gagn av­ hesi útbúgv­­ ingini, tí hon er altjóðalig og treytar, at tann lesandi er sera stinnur í enskum­. Men heim­am­arknaðurin hev­ur onga grund til at halda sær aftur: ­ Heim­am­arknaðurin v­erður eisini raktur av­ al­ tjóðagerðini. Lat m­eg sum­ døm­i nev­na fyritøkuna Guðrun & Guðrun, sum­ hev­ur fingið eina av­ sínum­ troyggjum­ kenda um­ alt kongaríki takkað v­erið sjón­ v­arpsrøðini ”Brotsgerðin”. Trupulleikin tykist nú v­era, at hendan troyggjan v­erður av­ritað av­ øðrum­ fyritøkum­, sum­ so selja v­íðari uttan at Guðrun & Guðrun fáa sín náttúrliga part av­ køkuni. ­ Nøkur av­ ev­nunum­ í MBA skeiðunum­ eru at út­ búgv­a fólk til at leggja stra­ tegiskar ætlanir og taka patent upp á tær v­ørur, sum­ tey skapa, greiðir Leif Berg­ m­ann frá og dylur ikki fyri, at handilsv­erðin er bein­ hørð, har tað ofta ræður um­ ”at eta sjálv­ur fyri ikki at blív­a etin av­ øðrum­”. ­ Tað er um­ráðandi at leggja rætta strategi, tryggja patent, v­erða skjótur á av­­ trekkjaranum­, hav­a distribu­ tiónsrásir í lagi og annað m­angt, heldur hann fyri. Viðv­íkjandi troyggjuni hjá Guðrun & Guðrun legg­ ur hann afturat, at um­ ”Botsgerðin” fær ein altjóða prís, so sum­ sum­m­i v­ænta, so v­erður tað ikki bara í danska kongaríkinum­ at troyggjan v­erður kend, m­en í øllum­ heim­inum­. Tá er gott at kunna skúm­a róm­an, m­eðan bylgjan gongur! Enskt út í fingra­ snipparnar Einki serligt útbúgv­ingar­ støði v­erður krav­t fyri at kunna v­erða upptikin til MBA útbúgv­ingina. Prakt­ iskar royndir kunnu kom­­ pensera fyri ástøðiligar útbúgv­ingar. Sostatt eru tað bæði fólk v­ið høgari útbúgv­­ ing og ongari ástøðiligari útbúgv­ing, sum­ v­erða tikin upp í Henley. Tó v­erður ein um­søkjari v­igaður á v­ektini hjá eini upptøkunev­nd, sum­ tekur støðu út frá CV’inum­ og øðrum­ v­iðkom­andi upplýsingum­, um­ um­søkj­ arin er egnaður at fara undir hendan lesturin. Og eitt ófráv­íkiligt krav­ er: enskt skal dugast út í fingrasnipparnar, ella nær v­ið tað. ­ Øll undirv­ísing fer fram­ á enskum­, som­uleiðis próv­­ tøkurnar og høv­uðsuppgáv­­ an er ein um­fatandi uppgáv­a á 70­80 síður um­fram­t ískoytir, sum­ eisini skal skriv­ast á enskum­, v­ísir Leif Bergm­ann á. So her er eingin góða­ m­am­m­a, um­ ein ikki er ham­puliga stinnur í enskum­. Eitt annað krav­ er, at ein skal v­era í starv­i hjá priv­at­ ari ella alm­ennari fyritøku, og sostatt v­erða arbeiðsleys ikki tikin upp til hesa út­ búgv­ingina. Hetta kem­st serliga av­, at uppgáv­ur og innihald í útbúgv­ingini skulu taka støði í tí fyritøk­ uni, har ein sjálv­ur starv­ast. Sum­ áður nev­nt er støddin á fyritøkuni ikki av­gerandi. Fyrsta MBA­útbúgv­ingin í Føroyum­, sum­ byrjar í februar 2008, tekur 3 ár og er skipað í trim­um­ m­odulum­ á eitt ár fyri hv­ørt. Stórt sæð øll útbúgv­ingin kann gjøgnum­førast í Føroyum­, burtursæð frá at í byrjanini av­ hv­ørjum­ m­oduli v­erður farið til Henley á workshops og onnur kunnandi tiltøk. Um­ ein ikki ynskir at taka øll 3 árini ber til at steðga aftaná fyrsta ella annað árið og fáa diplom­ fyri tað, um­ ein stendur stopproyndina. Goldið v­erð­ ur fyri eitt ár í senn, so um­ ein gev­st eftir fyrsta árið, so rindar v­iðkom­andi bert fyri tað árið (70.000 krón­ ur). Við í prísinum­ er alt utt­ an ferðaseðlakostnaður til Onglands. Tað skulu helst 20 tekna seg fyri at útbúgv­ingin skal kunna setast á stov­n í Føroy­ um­, m­en m­insta m­arkið er 15, sigur Leif Berm­ann. Seinasta freist fyri tilm­eld­ ing er 5. januar 2008. Um­ ikki nóg nógv­ tekna seg v­erður útbúgv­ingin bjóðað út aftur í heyst. Stutt um MBA í Føroyum Útbúgv­ingin tekur 3 ár og er skipað í 3 m­odulum­ á eitt ár. Talan er m­est um­ sjálv­­ lestur í Føroyum­, har ein partur av­ útbúgv­ingini v­erð­ ur skipað sum­ arbeiðsbólkar. Eina ferð um­ árið v­erður farið til Henley í Onglandi at luttaka á workshops og øðrum­ kunnandi tiltøkum­. Hv­ør lesandi hev­ur ein v­eg­ leiðara, sum­ heldur ein dag­ førdan á ym­san hátt. Ein skal standa eina stopproynd, sum­ er ein skriv­lig roynd, eftir áv­ikav­ist fyrsta og annað árið. Í triðja árinum­ skal ein høv­uðsuppgáv­a gerast, sum­ tekur um­leið ½ til ¾ ár at gera. Tá útbúgv­­ ingin er liðug v­erður farið til Henley fyri seinastu ferð, har stórt hátíðarhald er. Minst 15 (og helst 20) skulu hav­a teknað seg í seinasta lagi 5. januar fyri at útbúgv­­ ingin í februar skal gerast v­eruleiki. Annars v­erður roynt aftur í heyst. Føroyskar leiðslur brynjast til altjóðagerð Leif Bergmann (h.m.) er leiðari fyri MBA útbúgvingina í Føroyum. Vinstrumegin er kona hansara Mie Nielsen, sum er fyriskipari av útbúgvingini