týsdagur 18. desember 2007síða 7

7 tíðindi Nr. 245 - 18. desember 2007 Kostskúlin fyri ung við breki í Runavík varð stongdur fríggjadagin, og allir næmingarnir vóru koyrdur út eina viku áðrenn jólafrítíðin av røttum skuldi byrjað. Orsøkin er, at hálvt ára gamlir lekar nú vóru vorðnir so umfatandi, at streymveitingin eisini er rakt SerSkúlar Dorit Hansen dorit@sosialurin.fo Á kostskúlanum, Rásin, í Runavík búgva sjey ung fólk, sum eru millum 25 og 31 ára gomul. Men fríggja­ dagin vóru foreldrini ringd upp við boðum um at taka ímóti børnunum, tí øll skuldu flyta út úr skúlanum, tí húsinin vóru vandamikil at vera í orsakað av vatn­ skaðum. Húsini hava likið í langa tíð, og nú er skaðin so umfatandi, at streymveit­ ingin er rakt. Elenita Hansen úr Kolla­ firði er mamma 27 ára gamla Theodor Esmar. Hon sigur, at foreldrini hava tosað saman síðani, og tey stúra øll fyri, hvat fer at henda eftir jólafrítíðina. Tey vita ikki, nær vaksnu børn­ ini kunnu flyta inn aftur á stovnin. ­ Vit vóru bara ringd upp av kontaktpersónunum hjá børnum okkara og fingu at vit, at tey máttu sleppa heim, tí øll máttu flyta úr skúlanum. Vit hava ikki tosað við leiðsluna, og vit vita ikki, hvat hendir aftaná jól, sigur Elenita. Sosialurin hevur roynt at fáa viðmerking frá leiðsluni. Men leiðarin, Jóhan á Plógv, ynskir ikki at út­ greina støðuna. ­ Næmingarnir eru bara farnir tíðliga í jólafrí, og vit lata upp aftur í januar. Talan er bara um ein lítlan leka, og tað verður tikið hond um tað, sigur leiðarin á skúlan­ um. Men foreldrini kenna seg ikki tryggan við støðuna, tí lekin er ikki nýggjur. ­ Lekar vóru áðrenn summarfrítíðina, og eftir summarfrítíðina var sett undir lekarnar. Men nú eru skaðarnir so umfatandi, at tað er vandamikið at vera har. Tí kann mann ivast í, hvussu skjótt tað verður at gera, sigur Elenita. Tíðaravmarkað verkætlan Verkætlanin, Rásin, sum er eitt skúlatilboð fyri ung við breki varð sett í verk í 2003. Mentamálaráðið keypti hús í Runavík til verkætlanina. Húsini vóru bygd um til endamálið, og sjey næming­ ar, Theodor Esmar, Elvin, Halla, Eyðdis, Ruborg, Beinta og Valdemar, byrjaðu í skúlanum. Talan er um eitt heildar­ tilboð, sum er sett saman av bústaði, skúla og arbeiði, og endamálið er at menna tey ungu til at virka sjálv­ støðugt í arbeiðslívi og í gerandisdegnum annars. Heimasíðan hjá Menta­ málaráðnum sigur, at ein partur av undirvísingini er undirvísing og venjing í at búgva uttanfyri heimið – antin í egnari íbúð ella í sambýli við øðrum eftir at skúlatilboðið er liðugt. Venjing í at húsast er ein týdningarmikil partur av undirvísingini, tí eitt sjálv­ støðugt lív er treytað av, at næmingarnir hava kunnleika til tey krøv, samfelagið setur og kunnleika til rætt­ indi og skyldur. Fyri foreldrini hevur hetta eisini serligan týdn­ ing, tí børnini eru vaksin og ynskja ikki at búgva heima. Teir sjey næmingarnir fun­ gera sera væl saman, og for­ eldrini ynskja, at ein fel­ agsloysn verður funnin til, tá royndarætlanin endar í summar. Men útlitini eru ikki góð. Tey ungu trívast við at búgva fyri seg sjálvan og ynskja heldur ikki at flyta aftur til foreldrini. Lógarkrav um bústaðarloysn Løgtingslóg nr. 67 frá 2. Mai 2003 sigur, at »Ráðgev­ andi bólkurin skal saman við foreldrum og øðrum myndugleikum fyrireika bústaðar­, frítíðar­ og ar­ beiðstilboð til tey ungu eftir lokið skúlaskeið.« Foreldrini hava í skrivið til Trivnaðartænastuna sagt seg stúra fyri, at henda lóg ikki verður fylgd, tí einki verður gjørt fyri at fylgja hesum reglum, og ógreitt er hvør myndugleiki hevur ábyrgd á økinum. ­ Tá vit vendu okkum til Mentamálaráðið, fingu vit boð um at venda okkum til Almanna­ og Heilsumála­ ráðið, sum vísti seg ikki at kenna nakað til hetta til­ boðið, siga foreldrini. Tey hava havt samband við Nærverk og Trivnaðartæn­ astuna, men eingi útlit eru fyri ein felags loysn. Foreldrini hava umhugsað at gjalda fyri eina felags hús sjálvi, men tey hava ikki ráð til starvsfólk, og keypa tey sjálvi hús, kunnu tey ikki fáa starvsfólk, sum almennir bústovnar fáa. Tey vilja so fegin, at næmingarnir framhaldandi kunnu búgva saman, tí tað hevur víst seg at virka sera væl. Men boðini, sum tey hava fingið frá Trivnaðar­ tænastuni benda á, at myndugleikarnir eru meira áhugaðir í, at fáa tey býtt út á verandi stovnar ymsa staðni í landinum. ­ Lóggávan tykist ov stirvin á økinum, tí tað skuldi bara vera ein fyri­ munur at funnið eina felags loysn. Men nú mugu vit í fyrstu syftu vóna, at skúlin verður gjørdur í stand, so vaksnu børn okkara kunnu flyta aftur til tað, sum er teirra heim, sigur Elenita Hansen, foreldur. Skúli stongdur orsakað av leka Landsverk vil ikki við­ gera hvørki støðuna á Skúlanum á Trøðni ella Rásini, tí stovnurin vil ikki leggja set út í val­ stríðið. ­ Vit vilja ikki koma við nøkrum viðmerking­ um fyrr enn eftir 19. janu­ ar, sigur Oyvindur Brim­ nes, stjóri á Landsverk. Landsverk vil ikki í valstríð Foreldur at børnum í Skúlanum á Trøðni kærdu í gjár sína neyð fyri Sosialinum. Í samrøðu við Rás 2 í dag, sigur stjórin á skúl­ anum, Jan Christiansen, at hann skilur væl, at foreldur eru ørkymlað. Tí skúlin er ikki í nóg góð­ um standi, og arbeiðið við svimjihylinum hevur tikið langa tíð. ­ Eg havi gjørt vart við støðuna bæði í Menta­ málaráðnum og hjá Landsverk, og meira enn tað fái eg ikki gjørt, sigur Jan Christiansen. Hann sigur, at tað er sera harmiligt at venj­ ingarhylurin stendur óvirkin, tí hylurin hevur stóran týdning fyri venj­ ingina. ­ Men vit royna at gera tað besta sum vit kunnu við teim umstøðum, sum vit hava, sigur hann. Jan Christiansen stað­ festir, at síðani skúlin var yvirtikin frá donskum myndugleikunum í 1988, hevur játtanin verið ov lítil á hvørjum árið. Men hann hevði tó vón um, at núverandi landsstýris­ maður fór at økja um játtanina komandi ár, men við samgonguslit­ inum fór tað í vaski. ­ Nú fer tað so at vísa seg, hvat komandi lands­ stýrið fer at gera, sigur stjórin á Skúlanum á Trøðni. Stjóri gevur foreldrum rætt Illveður í Íslandi Veðrið hevur verið stak ólagaligt í Íslandi í seinastuni og serstakliga har vesturi í landinum. Eitt lágtrýst fyri og annað eftir eru farin norður ígjøgnum Grønlandsfjørðin, og tey hava elvt til nógvan vind á Vestur­ landinum við vindferð upp í einar 50 metrar um sekundið. Í gjárkvøldið í nátt var aftur illveður við nógvum vindi eystaneftir og regni. Tað vánaliga veðrið hevur órógvað samferðsluna á landi, á sjógvi og í luftini. Løkir nýggja heimasíðu Framtaksfelagið Løkir, sum hevur gjørt fleiri stórar íløgur í seinastuni, hevur nú fingið nýggja heimasíðu. P/f Løkir er framtaksfelagið, sum P/f Tjaldur, P/f Krúnborg og P/f Føroya Banki stovnaðu í 2006, skrivar foroya.fo. Felagið hevur til endamáls at gera íløgur í fyritøkur við vakstrarmøguleikum. Seinasta stóra íløgan hjá felagnum var í Statoil Føroyar, sum Løkir gjørdi saman við øðrum føroyskum vinnufyritøkum. Løkir gjørdi eisini í januar í ár íløgu í Farodane, sum síðan er lagt saman við Com­Data og Reproz í samtakið NEMA. Nevndarformaður í Løkir er Petur Háberg Jacobsen. Hinir nevndarlimirnir eru Líggjas í Bø og Bergur Poulsen. Líggjas í Bø er eisini stjóri. - Vit vita ikki, nær børn okkara sleppa inn aftur á kostskúlan, har tey búgva og trívast sigur Elenita Hansen, mamma 27 ára gamla Theodor Esmar. Hann er saman við hinum næmingunum á Rásini í Runavík sendur heim til foreldrini, tí skúlin lekur so illa, at støðan er vandamikil fyri búfólki