fríggjadagur 28. desember 2007síða 19

Nr. 250 - 28. desember 2007 19 tíðindi Alt ov nógvir dansk­ ir dreingir fáa onga útbúgving, tí teir verða skúla­ troyttir longu í fólkaskúlanum. Brúk er fyri radikalari nýhugsan, um málið hjá donsku stjórnini um, at næstan øll skulu hava eina útbúgving, skal eydnast Skúlamál Rigmor Dam rigmor@sosialurin.fo Ein stórur partur av ungfólki í Danmark fáa onga útbúgv­ ing, og felagsnevnarin fyri nógv av teimum er, at teir eru dreingir. Meðan gent­ urnar langt síðan hava inn­ tikið útbúgvingarheimin, eru dreingirnir afturúrsigld­ ir. Teir fáa lægri karakterir, teir gevast í størri mun,og nógvir av teimum fara ong­ antíð undir útbúgving. Í løtuni fara nógvir teirra í størv sum ófaklærd ar­ beiðsmegi, har teir forvinna væl av peningi. Men tá konjunkturarnir venda, og virkini fara at koyra fólk til hús, verða teir illa fyri. – Tað er paradoksalt, men góðu búskaparligu tíðirnar eru við til at halda dreingir­ nar burtur frá útbúgvingun­ um, sigur Uffe Tvede Han­ sen, leiðari í Ungdommens Uddannelsesvejledning Sjælland Syd. Í Suðursæ­ landi eru serliga nógvir dreingir, sum venda skúlan­ um bakið. – Dreingirnir velja í størri mun vinnuskúlarnar, har fráfallið er stórt. Harum­ framt er tað sjálvforsterk­ andi. Tess longri burtur frá stóru býunum, tess færri fáa útbúgving. Og tá man sær, at vinirnir heldur ikki útbúgva seg, er hugurin ikki so stór, sigur Uffe Tvede Hansen. Allergi móti skúlanum Málið hjá donsku stjórnini er, at 95 prosent av øllum ungfólki skulu hava eina miðnámsútbúgving í 2015. Harumframt skal helming­ urin hava eina hægri útbúgv­ ing. Í dag fáa 18 prosent onga miðnámsútbúgving, og har er stórur munur á kynunum. 85 gentunum av gentunum og 79 prosent av dreingjunum fáa eina mið­ námsútbúgving. Á teimum hægru útbúgvingunum hava genturnar longu rokk­ ið málinum: 54 prosent fáa eina hægri útbúgving, með­ an talið hjá dreingjunum er 36 prosent. Í summar blivu 17.000 dreingir og 27.000 gentur upptikin á útbúgvingar­ stovnunum kring landið, og hetta fær alarmklokkurnar at ringja hjá Jakob Lange, leiðara á Den Koordinerede Tilmelding og Studie­ administrationen við Køben­ havns Universitet. – Dreingirnir trívast verri longu í fólkaskúlanum, har nógvir fáa allergi móti talv­ um, kriti og bókum. Teir eru týðuliga í afturgongd á øllum útbúgvingarstovnum – sjálvt á verkfrøðisútbúgv­ ingunum, sigur hann. Ikki brúk fyri ófaklærdum Trupulleikin er, at tað verða fleiri ófaklærd, enn vit hava brúk fyri í framtíðini. Beint nú hava nógvir av dreingj­ unum lætt við at finna sær arbeiði, men tað kann venda skjótt, sigur Jakob Lange. – Vandi er fyri, at teir ikki halda eitt heilt arbeiðslív. Teir klára tað, so leingi teir eru ungir og sterkir, men í summum vinnum er man gamal, tá man er 35. Tá fáa teir trupulleikar við ryggin­ um og hava onga útbúgving at søkja sær nýtt starv út frá, sigur Jakob Lange, sum eisini vísir á, at samfelagið ikki brúkar gávurnar hjá dreingjunum optimalt. – Tað er bara eitt at gera, um støðið skal lyftast í Dan­ mark. Tað er at fáa fatur á dreingjunum. Undirvísingin skal skipast soleiðis, at hon talar til teirra, og teir veiku næmingarnir skulu nema sær vitan gjøgnum ágrýtnar lærarar, í í staðin fyri sjálvir at lesa seg til hana, sigur Jakob Lange. Kelda: Kriste­ ligt Dagblad og www.javnratt.fo Skúlin er ikki fyri dreingir