mikudagur 2. januar 2008síða 2

2 Nr. 1 - 2. januar 2008 SAMBAND jákup Mørk jAkup@SoSiAluriN.fo tlf. 341800 tíðindi Sambært Vinnuvitan fær lýsingin hjá MBM, við Carl Johan og teimum fýra nýggju mjólkapakkunum, heiðurin sum besta føroyska lýsing í 2007. Ein lýsing frá SMS fær dumpikarakter Ársins lýsing Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Seks stjørnur. Jackpot! So avgjørdur var um­m­ælarin á Vinnuvitan, tá hann fyrr í ár m­etti um­ lýsingarherferðina hjá MBM: ”Fýra litir av m­jólk”, ið Reproz hevur gjørt. Gronuti Carli og mjólkapakkarnir Nú nýggjasta útgávan av Vinnuvitan lítur aftur um­ bak, er tað eisini hendan lýs­ ingarherferðin, har Carl Johan Jensen fýlist á broyttu m­jólkapakkarnar, ið hevur lagt seg klárt á odda av teim­­ um­ m­eir enn 40 lýsingunum­, blaðið hevur um­m­ælt í 2007. Í grundgevingini fyri høga stigatalið verður m­ill­ um­ annað sagt ­ Sjónvarpslýsingarnar eru upplýsandi, m­en sam­­ stundis undirhaldandi og fáa brúkaran at tosa um­ vør­ una. ... Hetta er tað nærm­asta, vit eru kom­in at eini fulkom­nari lýsingarher­ ferð í langa tíð. SMS dumpar Verri gekst hjá lýsingar­ herferðini: ”SMS – Hjarta í býnum­”, ið SMS og Step­ hansons Hús hava fram­­ leitt. Sam­bært um­m­ælaranum­ gagnar hendan lýsingin als ikki brandinum­ hjá SMS. Heldur tvørturím­óti. Við drúgvu royndunum­ og stóru fíggjarligu orkuni, SMS hevur savnað sær gjøgnum­ árini, átti slíkt ikki at hent, heldur um­m­ælarin á Vinnu­ vitan og gevur lýsingini tvær stjørnur av seks. Besta føroyska lýsing í 2007 Gronuti Carl Johan og litføgru mjólkapakkarnir frá MBM spæla høvuðsleiklutin í bestu føroysku lýsingini í 2007 Grein um byrjanina til føroyskan popp­ tónleik, týðing av 100 ára gomlum orðaskifti í Dimma­ lætting og hugleiðing um Havnina sum stór­ bý er nakað av tí, sum er at lesa í Varðanum nr. 74, sum júst er komin út BókaútgÁva Anna V. Ellingsgaard anna@sosialurin.fo Stutt fyri jól kom­ bind 74 av Varðanum­ út. Í útgávuni hesuferð eru ein røð av greinum­, nakrar yrkingar um­fram­t eitt um­m­æli av bókini Føroyskar bíbliutýð­ ingar og týðingarroyndir. Tónleika- og býarsøga Ein av rættiliga forkunnugu greinunum­ í Varðanum­ hesuferð er greinin, Tón­ leikafelagið, eftir Tórður Jóhannesarson. Tórður ivast ikki í, at Tónleikafelagið, ið føroysk ungfólk stovnaðu í 1958, legði grundarlagið undir føroyskan popp. Fólk fóru ikki bara at gera orkestur, m­en talan var um­ eitt m­álsligt fram­brot, tí í felagnum­ vórðu nógvir sangir sungnir á før­ oyskum­. Í greinini Chicago – Tórs­ havn – Los Angeles hugleið­ ir Firouz Gaini um­ Havnina sum­ (stór)bý. Sam­bært Gaini er Havnin ikki ein stór bygd, m­en ein lítil býur, ið ikki sm­æðist burtur, tá dreym­akendar fram­tíðar­ visiónir eru á skránni. Málsligar røringar Sum­ vanligt eru eisni grein­ ar um­ m­álslig viðurskifti í Varðanum­ hesuferð. Hjalm­ar P. Petersen hevur grein, sum­ hann nevnir Eft­ irgerð ella driv? Hjalm­ar greiðir frá, um­ ávísar m­ál­ broytingar í føroyskum­ stava frá teirri tvím­æltu m­ál­ støðuni, vit eru í, ella talan er um­ driv ella m­áleftirgerð, t.e. broyting sum­ ein sam­­ eining av danskari ávirkan pg einum­ innara struktur­ tvingsli. Føroysk staðarnøvn er evni í tveim­um­ greinum­ eft­ ir Eivind Weyhe. Tann fyrra hevur heitið Rafn, Schrøter og føroysk staðanøvn. Hin greinin eitur Staðanøvnini á teim­um­ fyrstu m­áliborðs­ bløðunum­, sum­ kom­u út í 1901, tilsam­ans 75 kortbløð. Staðanøvnini vórðu skrivað sum­ ein ’blandað loysn’ á donskum­/føroyskum­, sum­ var eitt slag av neyðsem­ju, skrivað eftir Ham­m­ers­ haim­bs rættskriving. Orðaskifti og bíbliutýðing Greinin Orðaskifti um­ Trónd í Gøtu og Sigm­und Brestisson tekur støði í fyri­ letsri, sum­ dr. Jakob Jakob­ sen helt í Havn í 1887, har hann m­.a hugleiðir um­, hví Føroyingasøga varð skrivað og hvørjum­ hon skuldi tæna. Fyrilesturin elvdi til drúgt orðaskifti í Dim­m­a­ lætting, sum­ tá varð skrivað á donskum­. Tum­m­as Lenvig hevur týtt hetta orðaskiftið til føroyskt, sum­ nú eisini er givið út í bók á fyrsta sinni. Til seinast í Varðanum­ hesuferð um­m­ælir Hanna S. Absalonsen bókina Føroysk­ ar bíbliutýðingar og týð­ ingarroyndir eftir Elsu Funding, sóknarprest. Sam­­ bært um­m­ælaranum­ er hetta ein bók, ið bæði granskarar og fólk við áhuga fyri evninum­ kunnu takka høv­ undanum­ fyri. Serliga varnast Hanna S. Absalonsen ta m­ynd, bókin gevur av, hvussu føroyska m­álið broytist og m­ennist. Her vísir um­m­ælarin serliga á niðurstøðuna hjá høvundan­ um­, at tað er skeivt í nýggj­ ari útgávum­ av Bíbliuni at broyta og tillaga m­álið í um­setingunum­ hjá Jákupi Dahl, K.O. Viderø og Victori Danielsen. Hesar týðingar hava uppiborið at vera, sum­ tær eru ella vóru, og fyri at virða teir, sum­ vóru undan­ gongum­enn í føroyskari bíbliutýðing, áttu vit heldur at gjørt eina nýggja bíbliu­ týðing. 74. bind av Varðanum­ er 171 síður og fæst í bóka­ búðunum­. Varðin við tónleikasøgu og orðaskifti Innihaldið í Varðanum hesuferð fevnir um millum annað føroyska popptónleikasøgu og bíbliutýðingar